KALAKIP NG AWITIN [ ISLA MILAGROSA COLLABORATION- Series 1 ]

PINAGTAGPONG AWITIN

CHAPTER 15

FEROX POV

Nagpaalam na ako kina Mang Ipe at Aling Tasing. Bitbit ko ang gitara ko at ang kakaibang gaan sa dibdib na hindi ko maipaliwanag. Habang naglalakad ako papalabas ng kubo, narinig ko ang boses ni Aling Tasing.

“Jam, ihatid mo si Ferox sa labas.”

Napalingon ako. Si Jam ay napatalon na parang nakuryente. Halatang hindi niya inaasahan na siya ang uutusan.

“A-ah… o-opo, Inay,” sagot niya, nauutal.

Lumabas kami ng kubo. Tahimik ang paligid, tanging huni ng mga ibon at hampas ng alon ang maririnig. Ilang hakbang pa lang kami ay bigla siyang nagsalita.

“F-Ferox… p-pasensya na at patawad sa nangyari kanina,” sabi niya habang nakayuko. “At… salamat sa pagsagip mo sa akin.”

Napangiti ako kahit hindi niya nakikita.

“Ayos lang, Jam. Importante, ligtas ka.”

Sandali kaming naglakad nang tahimik. Ang buhangin ay malamig sa paa, at ang hangin ay may dalang amoy ng dagat at dahon ng talisay. Maya-maya, huminto siya at huminga nang malalim.

“Ferox…” wika niya. “Pasensya na kung hindi ko agad naiintindihan ang mga sinasabi mo kanina. Elementarya lang ang natapos ko. Dahil sa hirap ng buhay, hindi na ako nakapag-high school.”

Parang may humigpit sa dibdib ko sa sinabi niya. Hindi ko inaasahan iyon. Hindi ko alam kung ano ang isasagot ko agad, pero kusa akong nagsalita.

“Hindi sukatan ng talino ang diploma, Jam,” sabi ko. “Marami akong kilala na nakapag-aral pero walang puso. Ikaw… may tapang ka, may sigla, at may lakas ng loob humarap sa alon.”

Napatingin siya sa akin, gulat at bahagyang namula ang pisngi.

“Talaga?”

“Oo,” sagot ko. “At isa pa… may pakiramdam ako na magaling kang umawit.”

Napamulagat siya. “P-paano mo nasabi?”

“Hindi ko alam,” sabi ko sabay kamot sa ulo. “Pakiramdam ko lang.”

Naglakad pa kami hanggang sa makarating sa isang malaking puno ng talisay na nakatayo sa gilid ng dalampasigan. Umupo kami sa ilalim nito. Ang anino ng puno ay parang yakap na nagbibigay-lamig sa init ng hapon.

“Jam,” sabi ko habang inilalapag ang gitara sa hita ko, “may kanta akong ginawa. Hindi pa tapos. Gusto mo bang marinig?”

Tumango siya. “Gusto ko.”

Huminga ako nang malalim at tumingin sa dagat bago ko tinugtog ang unang kuwerdas. Mabagal at mahina ang himig, parang alon na dahan-dahang lumalapit sa pampang.

“Kanta ito… tungkol sa paglalakad nang mag-isa,” sabi ko. “At sa biglang may makakasabay.” Nagsimula akong umawit.

“Sa baybayin ng katahimikan,

May mga yapak na nag-iisa,

Hangin lang ang kausap ng puso,

Hanggang sa may tinig na dumating sa tenga…”

Huminto ako sandali. Napatingin ako kay Jam. Nakikinig siya nang seryoso, parang bawat salita ay inilalagay niya sa dibdib.

“Ito lang ang meron,” sabi ko. “Hindi ko pa alam ang susunod.”

Tahimik siya ng ilang segundo. Tapos bigla siyang nagsalita.

“Pwede ba… ako ang magdugtong?”

Nagulat ako. “Ikaw?”

Tumango siya. “Subukan ko lang.”

Tumayo siya at humarap sa dagat. Pumikit siya sandali, parang kinakausap ang hangin. At nang bumuka ang bibig niya, para akong napako sa kinauupuan ko.

“Kung may dumarating na liwanag,

Sa gitna ng alon at ulan,

Baka ikaw ang sagot sa tanong,

Na matagal ko nang hindi masambit…”

Malinis ang boses niya. Hindi malakas, pero malinaw at may lungkot na may halong pag-asa. Napalunok ako.

“Jam…” nasabi ko.

Ngumiti siya. “Ituloy natin?”

Tumango ako agad at muling tinugtog ang gitara. Sabay na kaming umawit.

“Ako’y sanay sa pag-iwas,

Sa takot na muling masaktan,

Ngunit sa iyong simpleng ngiti,

Parang may tahanang biglang lumitaw…”

“Kung sakaling mawala ang araw,

At ang gabi’y maging kaibigan,

Sabay nating haharapin ang dilim,

Hanggang sa bukang-liwayway…”

Napatawa siya bigla habang kumakanta. “Ay, mali ata tono ko!”

Napatawa rin ako. “Hindi, tama! Mas maganda nga!”

“Talaga?” tanong niya.

“Oo,” sagot ko. “Mas buhay.”

Nagpatuloy kami, minsan sabay, minsan salitan. May pagkakataong natatawa siya sa sarili niyang linya, at ako naman ay napapakamot ng ulo dahil hindi ko alam kung saan dadalhin ang kanta. Pero sa bawat tawa, mas gumagaan ang dibdib ko.

“Ferox,” sabi niya matapos ang huling himig, “bakit parang ang gaan sa pakiramdam kapag kumakanta tayo?”

Napatingin ako sa kanya. “Siguro… kasi hindi natin kailangang magpanggap.”

Tahimik siya. Tumitig siya sa dagat. Ang araw ay unti-unti nang lumulubog, pinapakulayan ng kahel at ginto ang alon.

“Salamat,” bigla niyang sabi.

“Para saan?” tanong ko.

“Sa pagsagip sa akin,” sagot niya. “At sa kanta.”

Ngumiti ako. “Salamat din. Sa pagdugtong.”

Tumayo kami pareho. Hindi ko alam kung bakit, pero ayaw ko pang umalis. Parang may humahawak sa paa ko para manatili.

“Ferox,” wika niya, mahina, “babalik ka pa ba dito?”

Tumingin ako sa kanya. “Hindi ko alam. Pero… gusto ko.”

Ngumiti siya. Hindi malaki, pero sapat para magpainit ng dibdib ko.

Habang naglalakad ako palayo, naririnig ko pa rin sa isip ko ang boses niya, humahalo sa tunog ng alon. Sa ilalim ng puno ng talisay, may isang awit na nabuo hindi pa tapos ang liriko, pero tila nagsisimula na ang kwento. Isang kwentong hindi ko inaasahan, at isang himig na ayokong kalimutan.

Nakaalis na nga ako mula sa ilalim ng puno ng talisay. Dahan-dahan ang mga hakbang ko pauwi sa tinutuluyan ko, dala ang gitara at ang kakaibang saya sa dibdib. Hindi ko alam kung bakit, pero simula nang makilala ko si Jam, parang may kakaibang kulay ang hangin sa Isla Milagrosa. Hindi na lang ito basta isla. Para bang may lihim na himig na unti-unting nagbubukas sa akin.

Pagdating ko sa tinutuluyan ko, nadatnan ko ang maliit na bar na nasa gilid ng mga kubo. Tahimik pa ang lugar, kakaunti ang tao, at ang araw ay unti-unti nang lumulubog. May ilaw na dilaw na nakasabit sa kisame at mga bote ng iba’t ibang kulay na nakahanay sa likod ng estante.

Lumapit sa akin ang isang lalaki na may suot na puting kamiseta at itim na apron.

“Sir, naghahanap po kami ng pansamantalang bartender,” sabi niya. “Marunong po ba kayo?”

Napatingin ako sa mga bote, sa baso, at sa shaker na nakapatong sa mesa. Napangiti ako nang bahagya.

“Marunong,” sagot ko.

Hindi ko na idinugtong pa na sa Maynila, may sarili akong bar. Hindi ko sinabi na ang bawat patak ng alak na alam kong ihalo ay natutunan ko sa mahabang gabi ng pagkanta, sa pawis at pagod, at sa mga gabing punô ng ilaw at musika. Para sa akin, lihim iyon. Sarili ko lang ang may alam. Dito sa isla, gusto kong maging isang ordinaryong tao.

Pinagbigyan nila ako agad. Ibinigay sa akin ang apron at itinuro ang mga bote. Tumayo ako sa likod ng bar, huminga nang malalim, at nagsimulang mag-ayos.

Una kong inihalo ang isang simpleng inumin katas ng pinya, kaunting asukal, at malamig na yelo. Inalog ko ang shaker, at ang tunog nito ay parang marahang tugtog ng tambol. Isinunod ko ang katas ng dayap at isang patak ng pulot. Nang ibuhos ko sa baso, kumislap ang kulay nito sa ilaw.

Tinawag ko ang inumin na “Himig ng Alon.”

Sunod kong ginawa ang isa pang timpla katas ng mangga, katas ng calamansi, at kaunting dahon ng mint. Hinango ko ang baso at inilagay sa harap ng unang kostumer.

“Masarap ito,” sabi ng lalaki matapos tikman. “Ano ang tawag?”

“Awit ng Hangin,” sagot ko.

Hindi ko namalayan, dumami na ang tao sa bar. May mga nagtatawanan, may nagkukuwentuhan, at may mga nakatanaw sa dagat habang umiinom. Ang liwanag ng mga ilaw ay sumasabay sa alon ng dagat, at ang tunog ng baso ay parang saliw sa himig ng gabi.

Habang abala ako sa paghahalo, bigla kong narinig ang isang pamilyar na tinig mula sa labas.

“Isda po! Sariwang isda po! Kakakuha lang po sa laot!”

Napahinto ang kamay ko sa shaker si Jam. Sumilip ako sa labas ng bar. Nakasuot siya ng simpleng damit, may dala-dalang bayong na puno ng isda, at may tuwalya sa balikat. Ang mukha niya ay seryoso, pero ang boses niya ay masigla.

“Isda po! Bili na po kayo!”

May isang lasing na lalaki ang sumigaw, “Hoy, dalaga! Anong isda iyan?”

Napanganga si Jam. “Hindi po ako dalaga!”

Natawa ang mga tao. Ako man ay napangiti habang nagkukubli sa likod ng mga bote.

Lumapit si Jam sa bar. Hindi pa niya ako napapansin. Inilapag niya ang bayong sa tabi ng mesa.

“Bibili po ba kayo ng isda?” tanong niya sa isang babae.

“Anong klase?” tanong ng babae.

“May lapu-lapu po, may galunggong, at may pusit.”

“Pusit?” ulit ng babae. “Buhay ba?”

“Opo,” sagot ni Jam. “Kanina lang po humahampas sa bangka.”

Napatawa ang babae at bumili ng dalawang piraso. Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Lumabas ako mula sa likod ng bar.

“Jam.” Napalingon siya. Nanlaki ang mata niya.

“Ferox?” bulalas niya. “Anong ginagawa mo riyan?”

“Bartender,” sagot ko natahimik siya sandali. Tiningnan niya ang apron ko, ang baso sa kamay ko, at ang mga bote sa likod ko.

“Marunong ka pala niyan?”

“Kaunti,” sagot ko.

“Kunti?” ulit niya. “Mukha kang propesor ng inumin.”

Napatawa ako. “Nagkataon lang.”

Lumapit siya sa bar at inilapag ang bayong sa sahig. “Pwede bang umupo?”

“Oo.”

Umupo siya sa harap ko. Tinitigan niya ang mga bote na parang hindi pa siya nakakita ng ganoon karami.

“Anong inumin ang pwede sa naglalako ng isda?” tanong niya.

Nag-isip ako sandali kumuha ako ng baso at gumawa ng panibagong timpla: tubig ng niyog, katas ng dayap, at kaunting pulot.

“Inumin mo ito,” sabi ko. “Pang-alis ng pagod.” Tinanggap niya ang baso at uminom. Napapikit siya.

“Masarap,” sabi niya. “Parang… parang dagat na may asukal.”

Natawa ako. “Ganoon ba?”

“Oo,” sagot niya. “Parang gusto kong uminom ulit.”

“Isa pa?” tanong ko.

“Opo,” sagot niya agad habang umiinom siya, may isang lalaki ang lumapit sa kanya.

“Bata, may natira ka pang isda?” tanong nito.

“Opo,” sagot ni Jam. “Bibili po ba kayo?”

“Oo, pero ikaw ang magluluto,” biro ng lalaki.

“Hindi po ako nagluluto,” sagot ni Jam. “Inay ko po ang nagluluto.”

“Sayang,” sabi ng lalaki.

Tumawa si Jam. “Mas masarap po luto ng Inay ko kaysa sa akin.”

Napatingin ako sa kanya. Sa simpleng sagot niya, ramdam ko ang pagmamahal niya sa pamilya niya. At sa gitna ng ingay ng bar, parang siya lang ang malinaw sa paningin ko.

“Ferox,” sabi niya bigla, “bakit ka nagtrabaho rito?”

Sandali akong natahimik. Hindi ko pwedeng sabihin ang totoo. Hindi ko pwedeng banggitin ang bar sa Maynila, ang mga ilaw ng entablado, at ang mga taong nakakakilala sa akin.

“Para may gawin,” sagot ko. “At para hindi mainip.”

Ngumiti siya. “Buti ka pa, maraming alam.”

Napailing ako. “Ikaw rin. Marami kang alam sa dagat.”

Saglit kaming nagkatinginan. Parang humina ang tunog ng paligid.

Biglang may isang kostumer na sumigaw, “Bartender! Isa pa rito!”

Nabawi ako sa isip ko. “Sandali lang,” sabi ko kay Jam.

Habang naghahalo ako ng inumin, naririnig ko ang tawanan sa likod ko. Si Jam ay patuloy sa paglalako ng isda, pero paminsan-minsan ay tumitingin sa akin, at ako rin ay pasulyap-sulyap sa kanya.

Sa gitna ng gabi, sa loob ng bar na may amoy ng dagat at katas ng prutas, may dalawang taong galing sa magkaibang mundo. Isa ay sanay sa alon, at isa ay sanay sa musika. At sa bawat halakhak, sa bawat tingin, parang unti-unting nabubuo ang isang awit na hindi ko inaasahan isang awit na nagsimula sa ilalim ng puno ng talisay at ngayo’y tumutugtog sa gitna ng bar at sa puso ko.