"Are you sure, you're wearing that? May I remind you, that it's cold outside."
"Dad naman, may trench coat akong dala. Don't worry. Saka, pag nilamig ako, hindi ako papahalata sayo kasi magagalit ka."
Napailing nalang ako sa sagot ng anak ko. For Pete's sake, she's wearing her black skater skirt, white long sleeves and black boots. Inaalala ko lang kung lalamigin sya.
"Hey, you two, are you done arguing?" Agadw ni mom sa atensyon naming dalawa.
Agad na tumango si Hilary, as she walked towards mom, "Lets go mamita. Its been," nag bilang sa daliri nya si Hilary, "5 years, noong huling punta ko."
Mom ruffled her hair, "You're hija. Kaya, enjoy your 1 month stay here in Amsterdam."
After that, lumabad na kami ng bahay. Dad is not going with us dahil he's in the hospital right now, since may duty sya ngayon.
"Hija, bakit mo naman pinakulayan ng blonde ang buhok mo. Your brown hair is beautiful" sabi ni mom sa anak ko habang nag lalakad kami papunta sa sasakyan.
Hilary looked at her hair, "Is it bad, mamita? Gusto ko lang naman po maiba eh. I just want to try new things."
Umiling ng ilang beses si mom before caressing Hilary's hair, "You're growing, Jace. You want to explore things. That's part of growing up."
"Saka this will be the first, and last time I will dye my hair," Hilary looked at me, "Because doesn't approve it either."
We stopped because Hilary want to rent a bike. Wala naman kaming nagawa ni mom kundi sumang ayon nalang sa gusto nya.
"Dad, tignan mo po oh!" Hilary said while we're biking along the wind mills.
I consciously looked at my daughter while I'm biking, "Are you cold?"
Tinignan ako ni Hilary, "Not much dad. Dinadama ko lang po ang lamig ng hangin."
Napailing nalang ako. After riding the bike, we stopped sa isang restaurant to eat lunch.
"Dad, ikaw na po mag order sa akin. Hindi ko po gamay ang pagkain nila dito" Hilary whispered.
I chuckled before turning the page of the menu, "Hindi ka naman maarte noh. You like to eat what's on the table, right?"
She nodded her head while she's looking at her phone, "You told me before to eat what's on the table, and not to be picky because other people doesn't have the privilege like me, so I should be thankful."
Napangiti ako ng palihim. Nakita ko pang napangiti si mom sa sagot ng anak ko.
"You raised your daughter, very well" nakangiting sabi sa akin ni mom at tumango ako sa kanya.
After eating we went to Van Gogh Museum. Panay picture si Hilary at post sa twitter at i********: nya. Napapailing nalang ako dahil bawat spot, may kuha ata sya.
"Sayang naman po kasi pormahan ko dad kung hindi ako mag popost" iyan ang sabi nya sa akin.
Pagkatapos non we went to Dam Square at namili ng mga pasalubong. I bought goods for nanay and tatay sa Bicol, dahil pupunta kami ni Hilary doon after makauwi sa Pilipinas.
"Dad, tignan mo po oh" sabi ni Hilary at may pinahid sya sa mukha ko.
Agad akong napalingon sa kanya at tumatawa sya, "I'm innocent, until proven guilty."
I sighed at pinahiran din sya ng washable ink na hawak nya. This time ako ang tumawa sa itsura nya.
"I'm innocent, until proven guilty" I mimic her and she giggled.
"Oh you two."
Napalingon kamj ni Hilary nang mag salita si mom.
"Dad, may pasalubong ka na kayla lola?" Tanong ni Hilary sa akin, while she's looking at sine antique stuffs.
"I already bought something for them" sagot ko at nilingon sya, "You want to buy a lot?"
Umiling sya before looking at me, "It's fine. Akala ko po kasi nakalimutan nyo."
"1...2...3!"
"Take a picture with your dad, Hilary. Give me your camera" mom said as she walked towards Hilary's direction.
My daughter smiled at her before givibg the DSLR she's holding. Pumwesto sya sa tabi ko at niyakap ako sa bewang ko, ready for picture.
"Another shot!" Sigaw ni mom.
Dumukwang ako and Hilary got the message. She pyt her arms around my neck before a stood up, buhat sya sa likuran ko.
"You're so cute" puna sa amin ni mom habang pinapakita nya sa amin ang mga larawan na kinuha nya sa amin.
Mom caressed Hilary's hair, "It's good that you're close with your dad."
Ngumiti si Hilary at tinignan si mom, "I'm open naman po kay dad. Sabi po kasi nya, kahit busy sya sa work, I should tell him what happened sa buong araw ko. Huwag daw po ako mag sikreto sa kanya. Kaming dalawa na nga lang po, mag lilihiman pa."
Mula sa pagkakatingin nya kay Hilary tumingin sya sa akin, "I'm so proud of you, my son."
I puy my hand on top of Hilary's head, "Well, kung hindin naman po dahil sa inyo, I will not be able to raise Hilary well."
After that, we went to the Amsterdam Canal to chill. Nakaupo kaming tatlo sa bench habang kumakain ng ice cream.
"Penge" Hilary said at agad kinuha ang ice cream na hawak ko saka kumain doon.
Hindi na ako nag slita pa dahil nakakain na sya, ano pang magagawa ko?
"Hilary, I told you to ask for permission first, and wait for the approval of that person. Hindi iyong kukunin mo basta-basta, hindi magandang ugali iyan" seryosing sabi ko sa anak ko and she just nod her head habang nakayuko.
"Sorry, it's my fault. It won't happen again" she said habang nakayuko pa rin.
"Hilary, do you want a mother figure?" Biglang tanong ni mom sa anak ko.
Nag angat ng tingin si Hilary kay mom, "What do you mean po?"
Bumuntong hininga si mo bago tinignan ako, "I mean, no to be rude but, do you want to have a mother?"
Nakita kong kumunot ang noo ni Hilary, "You mean to say, dad will get married so I will have a mother?"
Mom caressed her hair before nodding her head. Tinignan ko ang reaction ng anak ko para mabasa kung ano ang nasa isip nya. I saw her sighed before looking at me, and mom.
"I don't need a mother. Sapat na po sa akin kayo po ni mamita, papi, lolo and lola" Hilary answered at lihin akong napangiti.
"You don't need a mother? Hindi ka ba naiinggit sa iba na buo ang pamilya? May ina at ama?" Tanong ni mom at agad na umiling ang anak ko.
"I'm okay with the set up I have right now. If gusto ko po ng mon, noon pa po sinabi ko na sana, but I didn't bother asking for a mother" Hilary answered and looked at me, "Besides, may mom naman po ako nasa heaven na nga lang po. Sya lang ang kikilalanin kong ina, bukod syempre kay Mama Mary."
Tinignan ako ni mom at nakita ko ang malapad nyang ngiti sa akin.
"Saka, mommy is always there for me. Not physically but I know in my heart, she will always be there" dagdag ni Hilary at hindi ko maiwasan na mapangiti ng malapad.
"Hindi ko naman po need ng ina na nakikita ko. Yes, minsan naiinggit ako sa iba na may mom na nakakasama, pero hindi po maganda mainggit sa kapwa nila. Mommy Hosea is enough, kahit hindi ko sya kasama."
After that heart warming talk, nag picture ulit kami sa DSLR ng anak ko. Bawat magandang view na nadadaanan namin, Hilary will pose and I will take her a picture. Minsan solo, minsan sila ni mom or ako.
" Are you tired? "Tanong ko sa anak ko.
Nandito kami ngayon sa garden kung saan maraming Tulips na makikita. Mom is not with us, dahil mas gusto nyang maupo nalang sa bench.
Umiling sya at naglalambing na yumakao sa akin, habang tinitignan namin nag view ng mga Tulips. Medyo mahangin din, at mukhang nilalamig na ang anak ko.
"Are you cold, anak? Do you want to leave already?" Tanong ko sa kanya at umiling ulit sya.
"It's fine po. I can manage the cold" she mumbled.
There is a moment of silence between us, until Hilary spoke.
"Dad, paano po si mom mag mahal or paano si mom noong nabubuhay sya?"
Natigilan ako sa tanong ng anak ko. Sa loob ng 15 years, ngayon lang nag tanong sa akin si Hilary, tungkol sa ganitong bagay.
I caressed her shoulders, "Your mom is so selfless, anak. She always think about other people, bago yung sarili nya."
Hindi sya nag salita kaya pinagpatuloy ko ang pagkwento ko, "Believe it or not, malakas ang loob ng mommy mo. Matapang sya. She's always smiling and laughing, but deep inside she wants someone who can listen to her rants about life."
Tiningala ako ng anak ko, "Why? Anong problema ni mom, saka bakit hindi sya nag oopen kanila ninang?"
I kissed her forehead, before shrugging, "I didn't bother asking her about it, pero sa likod ng masaya, maamo at palatawa nyang mukha, may tinatago pala syang iyak na hindi nailalabas."
Nakatingin lang si Hilary sa mga Tulips na nandito sa paligid namin. Maya-maya ay kumalas sya sa pagkakayakap sa akin at nag lakad palayo sa akin.
I watched her from my distance. I saw her looked up para tignan ang kalangitan.
"Hi mom! I know you're watching me right bow. I know you're listening to me. I know you can see me and dad having fun together."
"I know you can hear me. I know you can see me. I know you love me and dad."
"Mom, even though I can't see you. Even though I didn't have a chance to be with you. Even though I only see you through pictures, dad have, but I know how pure your heart is, mom."
"Dad said na huwag kong sisihin sarili ko, but I just can't help it mom. Every single day, naiisip ko oa rin ang mga 'what if's' what if hindi ako nabuhay? What if pinili nyo po sarili nyo? What if, hindi nyo ako pinanganak? What if buhay ka pa po?"
Sa sinabi ng anak ko, namalayan ko nalang na may luhang bumagsak sa pisngi ko.
"What if wala ka pong sakit? Andami pong gumugulo sa isip ko. Growing up, nakikita ko kung gaano kasaya mga kaibigan ko during mother's day, and naiinggit po ako, pero alam ko pang hindi dapat."
"Mom, I'm sorry. Mom, I love you. Mom, I missed you. Mom, I want to see you. Mom, I want to hear you. Mom, I want to be with you. Mom, I want feel your presence. Mom................ I want to see you happy habang kasama kami ni dad. Gusto ko sana makasama ka habang nag tatravel kami ni dad. Gusto ko sana kasama ka tuwing may family gatherings sa University. Gusto sana makita mo ang mga prangsl na nakukuha ko."
Pinunasan ko ang mga luha tumutulog galing sa mata ko, bago ko lapitan nag anak ko na umiiyak na. I hugged her very tight, para kumalma sya.
"But I know maganda po dyaan. I know wala na pong sakit. I know wala ka na pong pinagdadaanan dyan. You can move freely."
Huminga ng malalim si Hilary habang pinupunasan ang mukha nya gamit ang palad nya.
"Mom I just have one request. Pwede po ba iyon? Pwedeng magpakita ka po sa panaginip ko, kahit isang beses lang. Gusto ko lang po makasama ka, kahit sa panaginip lang. Saka, pwede pong kahit sa panaginip lang po, yakapin nyo ako. Kausapin nyo ako. Tell me how much you love me. Kahit sa panaginip lang po."
Pagkatapos namin kumalma ng anak ko, umalis na kami sa garden para balikan si mom na nasa bench, nag iintay sa amin.
" Hey, bakit mugto mga mata nyo? Is therr something wrong? " Alalang tanong ni mom sa amin at agad kaming umiling.
"We're fine po. We just need to release all of our feelings. We just need to breathe mom" sagot ko at tumango si mom, obviously not buying what I said.
We went home at agad na nakatulog si Hilary. Before I went outside the room, I heard her mumble a lot of words, pero may isa syang salita na malinaw ang pagkakasabi nya.
"I love you, and I missed you mommy."