Ang Lihim ni Ligaya(SPG)

Chapter 3

Chapter 3

Ligaya’s Pov.

Naglalakad ako pauwi sa aming nayon habang ang huling sinag ng araw ay dahan-dahang lumulubog sa likod ng mga kabundukan. Ang bawat hakbang ko sa madamong daan ay tila mas magaan kaysa kanina. Sa loob ng aking bag, bitbit ko ang balitang magsisilbing unang pahina ng aking plano.

Nang matanaw ko ang aming lumang bahay-na-bato, huminto muna ako. Pinunasan ko ang anumang bakas ng galit sa aking mukha at pinalitan ito ng isang masayang ngiti ang maskarang isusuot ko sa harap ng aking mga magulang.

"Nay! Tay! Nandito na ako!" masigla kong tawag pagpasok sa pintuan.

Naabutan ko sila sa kusina. Si Tatay ay nag-aayos ng mitsa ng lampara, habang si Inay naman ay nakatulala sa harap ng kalan, tila malalim ang iniisip. Sa tunog ng boses ko, sabay silang napalingon.

"Ligaya, anak... kumusta?" mahinang tanong ni Tatay, puno ng pag-aalinlangan ang kanyang mga mata.

Lumapit ako sa kanila at ibinaba ang aking bag sa upuang kawayan. "Nay, Tay... may magandang balita ako. Tanggap na po ako sa trabaho! Bukas na bukas din ay magsisimula na ako bilang Personal Assistant ni Zandro Montero."

Bumagsak ang sandok na hawak ni Inay Lita. Ang kalansing nito sa sahig ay tila tunog ng isang babala. Hindi siya ngumiti. Sa halip, ang kanyang mukha ay nilukot ng matinding pait at takot.

"Tanggap ka na?" pabulong niyang tanong. Lumapit siya sa akin, ang kanyang mga kamay na magaspang dahil sa pagtatrabaho sa bukid ay humawak nang mahigpit sa aking mga braso. "Ligaya, akala ko ba ay nag-uusap pa tayo? Akala ko ba ay pakikinggan mo ang pakiusap ko kagabi?"

"Nay, maayos naman po ang naging usapan namin ni Sir Zandro. Mukha naman po siyang makatarungang tao," pagsisinungaling ko. Sa totoo lang, wala akong pakialam kung mabuti o masama si Zandro; kailangan ko lang ang posisyon niya.

"Makatarungan?" uyam ni Inay, ang kanyang boses ay nagsisimula nang mabasag. "Anak, walang Montero na makatarungan! Ang dugong nananalaytay sa kanila ay ang dugong sumira sa dangal mo! Bakit ba ang tigas ng ulo mo? Hindi mo ba alam na bawat segundong pananatili mo sa gusaling 'yan ay parang paglalakad sa gitna ng naglalagablab na apoy?"

"Lita, huminahon ka," saway ni Tatay, bagaman bakas din sa kanya ang kaba.

"Paano ako hihinahon, Berting?!" baling ni Inay sa kanya. "Ang anak natin, kusang bumabalik sa kuta ng halimaw! Ligaya, pakiusap anak, baka kung ano na namang mangyari sa 'yo doon. Baka muli kang saktan ni Oscar. O baka ang mga anak niya ay katulad din niya. Hindi ko na kakayanin kung muli kitang makikitang luhaan at wasak ang pagkatao."

Yumuko si Inay at tuluyan nang humagulhol. Ang bawat hikbi niya ay tila mga punyal na tumatarak sa aking dibdib. Alam ko ang takot niya. Alam ko ang trauma na pasan-pasan din nila bilang mga magulang na walang nagawa noong gabing iyon sa Ilog Sagrado.

Lumapit ako sa kanya at niyakap ko siya nang mahigpit. "Nay, makinig po kayo sa akin. Tumingin kayo sa akin."

Dahan-dahang nag-angat ng tingin si Inay, ang kanyang mga mata ay mapula at puno ng pagsusumamo.

"Nay, hindi na ako ang labing-walong taong gulang na Ligaya na walang laban," seryoso kong sabi, bawat salita ay may diin. "Natuto ako sa Maynila. Natuto akong lumaban, mag-isip, at magprotekta sa sarili ko. Hinding-hindi na nila ako masasaktan muli. Ipinapangako ko po sa inyo, hinding-hindi na ako papayag na api-apihin nila tayo."

"Pero ang kapangyarihan nila, anak.."

"Ang kapangyarihan nila ay gawa lang sa pera at pananakot, Nay. At ang takot na 'yan ang wawakasan ko," putol ko sa kanya. Hinawakan ko ang kanyang mga kamay at hinalikan ito. "Mag-iingat ako, Nay. Maniwala kayo sa akin. Magiging anino lang ako doon. Kukuha lang ako ng impormasyon, magtatrabaho nang maayos, at hinding-hindi ako gagawa ng hakbang na ikapapahamak ko. Gagawin ko ito para sa atin. Para mabawi natin ang katahimikang ninakaw nila sa atin."

Tiningnan ako ni Inay nang matagal, tila sinusukat kung hanggang saan ang aking paninindigan. Sa huli, wala siyang nagawa kundi bumuntong-hininga nang malalim, isang buntong-hiningang puno ng bigat at pagsuko.

"Sige kung iyan talaga ang gusto mo," mahina niyang sabi. "Pero sumumpa ka sa akin, Ligaya. Sa oras na maramdaman mong nanganganib ka, sa oras na makita mo ang demonyong 'yun lisanin mo ang lugar na 'yan. Huwag mong ipagpalit ang buhay mo sa anumang uri ng paghihiganti o pera."

"Opo, Nay. Pangako," pagsisinungaling ko muli. Dahil ang totoo, kahit anong panganib ay susuungin ko para sa aking plano.

Nang gabing iyon, hindi ako agad dinalaw ng antok. Nakahiga ako sa aking kawayang higaan, nakatingin sa kisameng gawa sa nipa. Ang boses ni Inay ay tila umaalingawngaw pa rin sa aking pandinig.

“Huwag mong ipagpalit ang buhay mo sa anumang uri ng paghihiganti.”

Napabangon ako at kinuha ang isang maliit na kahon sa ilalim ng aking higaan. Sa loob nito ay ang tanging alaala ko mula sa gabing iyon—isang punit na tela mula sa suot kong damit noon, na may bahid pa ng tuyong dugo at putik mula sa pampang ng Ilog Sagrado. Itinago ko ito sa loob ng labindalawang taon upang magsilbing mitsa ng aking galit sa tuwing nararamdaman kong lumalambot ang aking puso.

Hinaplos ko ang lumang tela. Ang lamig ng gabi sa San Isidro ay tila nagyeyelo sa aking mga ugat.

Nay, Tay, patawad, bulong ko sa dilim. Alam kong ang tanging gusto niyo ay ang katahimikan. Pero ang katahimikan nang walang katarungan ay hindi kapayapaan kundi isang uri ng pagkabilanggo. At ayoko nang mabilanggo sa takot.

Inisip ko si Zandro. Ang kanyang malamig na titig at ang paraan ng kanyang pagsasalita na tila bawat salita ay kalkulado. At si Cedric ang kanyang malisya at kayabangan. Sila ang mga susi ko. Sila ang gagamitin ko upang mawasak ang pundasyon ng mansyong Montero.

Bumalik ako sa pagkakahiga at ipinikit ang aking mga mata. Sa aking panaginip, muli kong nakita ang Ilog Sagrado. Ngunit sa pagkakataong ito, hindi na ako ang tumatakbo. Sa pagkakataong ito, ako ang nakatayo sa pampang, habang si Don Oscar ay dahan-dahang lumulubog sa madilim at malalim na tubig, humihingi ng tulong na hinding-hindi ko ibibigay.

Kinabukasan, magsisimula ang tunay na laban. At sisiguraduhin kong sa bawat araw na dadaan, mas lalong hihigpit ang bitag na inihanda ko para sa kanila.

Hindi pa man sumisikat ang araw, dilat na ang aking mga mata. Ang katahimikan ng madaling-araw sa San Isidro ay tila isang babala isang sandali ng kapayapaan bago ang pagputok ng digmaan. Bumangon ako at maingat na itinupi ang aking kumot. Sa bawat kilos ko, nararamdaman ko ang kakaibang bigat sa aking dibdib. Hindi ito kaba; ito ay ang pamilyar na lamig ng determinasyon.

Naglakad ako patungo sa kusina, ang bawat yabag ko sa kawayang sahig ay nagpapaalingawngaw sa katahimikan ng bahay. Inasahan kong ako ang unang gising, ngunit nadatnan ko si Inay Lita na nakaupo sa hapag-kainan. Sa harap niya ay isang baso ng kapeng wala nang usok, tila kanina pa siya doon, nakikipaglaban sa sarili niyang mga multo.

"Nay, ang aga niyo po," bati ko habang dahan-dahang lumalapit sa kalan para mag-init ng pagkain.

Hindi siya sumagot agad. Nakatingin lang siya sa labas ng bintana, kung saan ang langit ay nagsisimula nang magkulay lila at kahel. Ang kumpas ng kanyang paghinga ay mabigat, puno ng mga salitang hindi niya masambit.

"Hindi ako dinalaw ng antok, Ligaya," sa wakas ay sabi niya. Lumingon siya sa akin, at sa ilalim ng malamlam na ilaw ng kusina, nakita ko ang mas malalim na mga guhit ng pag-aalala sa kanyang mukha. "Bawat pikit ko, ang nakikita ko ay ang mukha ng Don. At bawat pagdilat ko, ikaw naman ang nakikita ko suot ang mga damit na 'yan, handang pumasok sa lungga ng mga lobo."

Tumigil ako sa aking ginagawa at lumapit sa kanya. Hinawakan ko ang kanyang malamig na kamay. "Nay.”

"Anak," putol niya sa akin, hinigpitan niya ang hawak sa kamay ko. "Alam ko alam kong hindi namin hawak ang isip mo. Hindi namin madidiktahan kung anong klase ng hustisya ang hinahanap mo sa pagbabalik mo rito. Kung gusto mong maghiganti, kung gusto mong maningil alam naming may karapatan ka dahil ikaw ang biktima."

Huminto siya sandali at bumuntong-hininga, ang kanyang mga mata ay nagsimulang mangilid ang luha.

"Pero bilang ina mo, ang tanging hiling ko lang ay mag-iingat ka lagi. Hindi ko kayang mawala ka ulit, Ligaya. Labindalawang taon kaming nanalangin na maging maayos ka sa Maynila. Ngayong narito ka na, parang mas lalo akong natatakot dahil mas malapit ka na sa panganib. Basta tandaan mo, kahit anong mangyari, nandito lang kami ng tatay mo. Ang pinto ng bahay na ito ay laging bukás kung sakaling gusto mo nang tumalikod sa mundong papasukin mo."

Naramdaman ko ang pagsikip ng aking lalamunan. Ang pagmamahal ni Inay ang tanging bagay na nagpapalambot sa aking puso, ang tanging balakid sa aking pagiging isang ganap na halimaw. Ngunit kailangan kong maging matatag.

"Opo, Nanay. Pangako, mag-iingat ako," sabi ko, ang boses ko ay matatag at walang bakas ng pag-aalinlangan. "Kaya ko na ang sarili ko. Hindi na ako ang Ligaya na winasak nila ang pagkatao noon. Ang batang nakita ninyong duguan at luhaan sa pampang ng ilog patay na siya, Nay. Ang kaharap niyo ngayon ay isang babaeng handang lumaban para makuha ang katarungang ipinagkait niyo sa akin at sa inyo ni Tatay."

Tumayo ako at binitawan ang kanyang kamay. Ang bawat salita ko ay tila isang sumpa na itinatatak ko sa aking sarili.