สะใภ้ชั่วกลับใจ เกิดใหม่พร้อมระบบแต้มบุญ ยุค 80

ตอนที่ 14 ตำราหมักดิน

ท่ามกลางความมืดมิดของยามวิกาลที่เงียบสงัดจนแทบจะได้ยินเสียงลมหายใจของตนเอง อากาศเย็นเยียบในยามดึกสงัดแทรกซึมผ่านรอยแยกของหน้าต่างไม้กระดานเก่าๆ เข้ามาปะทะผิวกาย ทว่าบนเตียงเตาอิฐดินเหนียวที่แสนจะคับแคบและซอมซ่อ หนิงรุ่ยกลับไม่ได้หลับใหล หญิงสาวนอนลืมตาโพลงจ้องมองเพดานไม้ที่มองไม่เห็นในความมืดมิด เสียงกรนเบาๆ อย่างเป็นจังหวะสม่ำเสมอของโจวจื่อหมิง ชายหนุ่มร่างใหญ่ผู้เป็นสามีที่นอนอยู่เคียงข้าง บ่งบอกถึงความเหนื่อยล้าแสนสาหัสจากการกรำงานหนักในแปลงนามาตลอดทั้งวัน แผ่นหลังกว้างของเขากระเพื่อมขึ้นลงช้าๆ หนิงรุ่ยค่อยๆ พลิกตัวตะแคงข้าง ทอดสายตามองเสี้ยวหน้าของเขาผ่านแสงจันทร์รำไรที่สาดส่องเข้ามา ภาพของผืนดินที่แห้งระแหง แตกระแหงเป็นร่องลึก และต้นถั่วเหลืองที่แคระแกร็นในทุ่งนาเมื่อช่วงกลางวันยังคงติดตาและรบกวนจิตใจของเธออย่างหนัก ผืนดินที่เสื่อมโทรมเช่นนั้น ต่อให้ใช้แรงงานคนถอนหญ้าหรือรดน้ำมากเพียงใด ก็ไม่อาจให้ผลผลิตที่งอกงามเพื่อพลิกฟื้นฐานะของครอบครัวสกุลโจวได้อย่างแน่นอน

เมื่อตระหนักได้ถึงปัญหาอันใหญ่หลวง หนิงรุ่ยจึงค่อยๆ หยัดกายลุกขึ้นนั่งพิงผนังดินปั้นอย่างระมัดระวังที่สุดเพื่อไม่ให้เกิดเสียงดังรบกวนการพักผ่อนของสามี เธอหลับตาลง รวบรวมสมาธิและเพ่งจิตลึกลงไปในห้วงแห่งมโนสำนึก ทันใดนั้น หน้าจอโปร่งแสงสีฟ้าอ่อนละมุนของระบบแต้มบุญก็ปรากฏขึ้นเบื้องหน้า ส่องสว่างเรืองรองอยู่ท่ามกลางความมืดมิดที่ไม่มีใครสามารถมองเห็นได้นอกจากเธอเพียงผู้เดียว หญิงสาวกวาดสายตามองตัวเลขแต้มบุญที่มุมขวาบน ซึ่งเธอได้สะสมมาจากการทำงานบ้านและการดูแลสามีตลอดทั้งวันด้วยหยาดเหงื่อและบาดแผล แม้จะมีไม่มากนัก แต่ก็เพียงพอสำหรับแผนการก้าวต่อไป เธอสั่งการให้ระบบเลื่อนไปยังหมวดหมู่การเกษตรแห่งอนาคต สายตาของเธอไล่ค้นหาสิ่งที่ต้องการอย่างจดจ่อ จนกระทั่งไปสะดุดเข้ากับรูปภาพของหนังสือปกแข็งสีเขียวเข้มเล่มหนึ่ง

มันคือตำราคู่มือการทำเกษตรอินทรีย์และการฟื้นฟูหน้าดินอย่างยั่งยืน หนิงรุ่ยไม่รอช้า เธอตัดสินใจใช้แต้มบุญอันมีค่าที่อุตส่าห์สะสมไว้กดแลกเปลี่ยนตำราเล่มนั้นมาในทันที แสงสว่างสีฟ้าสว่างวาบขึ้นชั่วขณะ ก่อนที่ความรู้และเนื้อหาทั้งหมดภายในตำราเล่มนั้นจะถูกถ่ายทอดและฝังรากลึกลงในความทรงจำของเธอราวกับสายน้ำที่ไหลบ่าเข้าสู่ผืนดินที่แห้งแล้ง กระบวนการฟื้นฟูดินที่แสนจะมหัศจรรย์จากยุคอนาคตปรากฏชัดเจนในสมองของเธอ ทุกขั้นตอน ทุกสัดส่วน และทุกเหตุผล ถูกบันทึกไว้อย่างละเอียดถี่ถ้วน

เมื่อได้รับความรู้มาแล้ว หนิงรุ่ยรู้ดีว่าเธอไม่สามารถอธิบายสิ่งเหล่านี้ให้ครอบครัวฟังด้วยปากเปล่าได้ทั้งหมด และยิ่งไม่อาจใช้คำศัพท์ที่ล้ำยุคจนเกินไป เพราะมันจะสร้างความหวาดระแวงและไม่น่าเชื่อถือ หญิงสาวค่อยๆ ย่องลงจากเตียงเตาด้วยฝีเท้าที่เบาหวิวราวกับขนนก เธอเดินไปที่มุมห้อง คลำหาไม้ขีดไฟและจุดตะเกียงน้ำมันก๊าดดวงเล็ก แสงสีส้มสลัวสว่างขึ้นเพียงแผ่วเบาพอให้มองเห็นสิ่งของรอบกาย เธอใช้มือข้างหนึ่งป้องแสงตะเกียงเอาไว้ไม่ให้สาดส่องไปแยงตาสามีที่กำลังหลับสนิท จากนั้นจึงเดินไปค้นหากระดาษแผ่นเก่าที่เหลือใช้และดินสอถ่านแท่งสั้นกุดที่ถูกทิ้งลืมไว้ในลิ้นชักตู้ไม้เก่าๆ

หนิงรุ่ยทรุดตัวลงนั่งบนพื้นดินอัดแน่น นำกระดาษแผ่นนั้นวางรองบนแผ่นไม้กระดานแผ่นเล็ก เธอหยิบดินสอถ่านขึ้นมาจรดลงบนหน้ากระดาษ แม้ว่าบาดแผลตุ่มพองที่ฝ่ามือและข้อนิ้วจะยังคงเจ็บปวดและตึงรั้งทุกครั้งที่ขยับมือ แต่ความมุ่งมั่นในหัวใจกลับมีพลานุภาพเหนือกว่าความเจ็บปวดทางกาย หญิงสาวเริ่มลงมือคัดลอกและเรียบเรียงเนื้อหาจากความทรงจำ เธอจงใจคัดกรองเอาเฉพาะหัวใจสำคัญที่ปฏิบัติได้จริง และแปลงคำศัพท์ยากๆ ให้กลายเป็นภาษาชาวบ้านที่เข้าใจง่ายที่สุด เธอไม่ได้เขียนถึงกระบวนการทางเคมีอันซับซ้อน แต่เธอใช้คำว่าการคืนพลังชีวิตให้แผ่นดิน เธอไม่ได้พูดถึงจุลินทรีย์ แต่เธออธิบายถึงการทำให้ดินมีความร้อนเพื่อย่อยสลายเศษซากให้กลายเป็นอาหารอันโอชะของพืชพรรณ เสียงขูดขีดของดินสอถ่านกระทบแผ่นกระดาษดังแกรกกรากเบาๆ แข่งกับเสียงจิ้งหรีดด้านนอก ท่ามกลางแสงตะเกียงที่ริบหรี่ ใบหน้าของหนิงรุ่ยเปื้อนไปด้วยรอยยิ้มแห่งความหวัง เหงื่อเม็ดเล็กๆ ผุดซึมขึ้นตามไรผม แต่เธอก็ยังคงก้มหน้าก้มตาเขียนต่อไปอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย จนกระทั่งตัวอักษรตัวสุดท้ายถูกบรรจงเขียนลงไปอย่างสมบูรณ์แบบ

รุ่งอรุณของวันใหม่มาเยือนพร้อมกับแสงแดดอ่อนๆ ที่สาดส่องลอดผ่านหน้าต่างเข้ามา ขับไล่ความหนาวเหน็บของยามค่ำคืนให้มลายหายไป หลังจากที่มื้ออาหารเช้าอันแสนจะเรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยความอบอุ่นได้ผ่านพ้นไป โจวหูคงและโจวจื่อหมิง สองพ่อลูกชาวนากำลังยืนจัดเตรียมจอบและเสียมคู่ใจ เตรียมตัวจะก้าวเท้าออกจากคฤหาสน์ดินปั้นเพื่อมุ่งหน้าไปตรากตรำทำงานในทุ่งนาตามวิถีชีวิตดั้งเดิม ทว่าก่อนที่พวกเขาจะทันได้ก้าวข้ามธรณีประตู หนิงรุ่ยที่เพิ่งจะเก็บกวาดชามข้าวเสร็จเรียบร้อยก็รีบสาวเท้าเดินเข้ามาขวางหน้าเอาไว้เสียก่อน

"พ่อคะ จื่อหมิง รบกวนรอเดี๋ยวก่อนได้ไหมคะ ฉันมีเรื่องสำคัญมากๆ อยากจะปรึกษาค่ะ"

น้ำเสียงของหนิงรุ่ยดังกังวานใสและเต็มเปี่ยมไปด้วยความกระตือรือร้น โจวหูคงและโจวจื่อหมิงชะงักฝีเท้าลงในทันที สองพ่อลูกหันมามองหน้ากันด้วยความสับสนและแปลกใจ คิ้วของพวกเขาขมวดเข้าหากันเล็กน้อย ด้วยไม่คุ้นชินกับการที่ลูกสะใภ้จะเข้ามามีบทบาทหรือเอ่ยปากขอปรึกษาหารือเรื่องใดๆ ในยามเช้าเช่นนี้ โจวจื่อหมิงลดจอบในมือลงวางพิงกับกำแพงดิน เขามองลึกเข้าไปในดวงตาของภรรยา แววตาของเธอสุกสกาวและไม่มีร่องรอยของการเสแสร้งหรือการเตรียมจะอาละวาดเรียกร้องเงินทองเหมือนอย่างในอดีต ชายหนุ่มจึงพยักหน้าช้าๆ และเดินกลับเข้ามานั่งลงบนม้าตั่งไม้ที่โต๊ะอาหารกลางลานบ้าน โจวหูคงเองก็เดินตามลูกชายมานั่งลงด้วยท่าทีสงบเงียบ เพื่อรอฟังสิ่งที่ลูกสะใภ้ต้องการจะเอ่ย

หนิงรุ่ยสูดลมหายใจเข้าลึกเพื่อเรียกความมั่นใจ เธอเดินเข้าไปยืนอยู่เบื้องหน้าของชายฉกรรจ์ทั้งสอง สองมือที่ยังมีร่องรอยบาดแผลแดงเถือกประคองกระดาษแผ่นเก่าที่เต็มไปด้วยตัวหนังสือสีดำที่ถูกเขียนขึ้นอย่างเป็นระเบียบ เธอค่อยๆ วางกระดาษแผ่นนั้นลงบนโต๊ะไม้เบื้องหน้าพวกเขาอย่างทะนุถนอม ท่าทางของเธอดูจริงจังและสง่างามจนทำให้บรรยากาศรอบกายดูศักดิ์สิทธิ์ขึ้นมาอย่างประหลาด

"เมื่อวานนี้ตอนที่ฉันลงไปช่วยจื่อหมิงถอนหญ้าในแปลงนา ฉันสังเกตเห็นว่าดินของเรามันแข็งกระด้างและแตกระแหงมากเลยค่ะ ต้นถั่วเหลืองก็ดูแคระแกร็นไม่ค่อยสมบูรณ์ ฉันเลยมานั่งทบทวนดูว่า ถ้าเรายังฝืนปลูกพืชลงบนดินที่แห้งแล้งแบบนี้ต่อไป ต่อให้เราจะลงแรงเหนื่อยแค่ไหน ผลผลิตที่ได้ก็คงไม่คุ้มค่าเหนื่อยแน่นอนค่ะ"

หนิงรุ่ยเริ่มต้นเกริ่นนำด้วยน้ำเสียงที่นุ่มนวลแต่หนักแน่น เธอสบตากับโจวหูคงและโจวจื่อหมิงสลับกันไปมา เพื่อดึงดูดความสนใจและแสดงให้เห็นถึงความใส่ใจที่เธอมีต่อปัญหาปากท้องของครอบครัว

"ฉันก็เลยลองนึกย้อนไปถึงตำราการทำเกษตรเก่าแก่ที่เคยได้ยินได้ฟังมาจากผู้เฒ่าผู้แก่ในอดีต แล้วก็จดรวบรวมวิธีที่จะช่วยพลิกฟื้นดินของเราให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง นี่คือสูตรการทำปุ๋ยหมักบำรุงดินแบบธรรมชาติค่ะ"

พูดจบ เธอก็ชี้ปลายนิ้วลงไปบนแผ่นกระดาษที่มีรูปวาดจำลองและตัวหนังสืออธิบายขั้นตอนอย่างชัดเจน โจวหูคงและโจวจื่อหมิงโน้มตัวเข้ามาดูใกล้ๆ ด้วยความอยากรู้อยากเห็น แม้พวกเขาจะอ่านหนังสือไม่ออกทั้งหมด แต่ภาพวาดที่หนิงรุ่ยพยายามสื่อสารนั้นก็ทำให้พวกเขาพอจะคาดเดาบางสิ่งบางอย่างได้

"ดินก็เหมือนกับร่างกายของพวกเรานี่แหละค่ะพ่อ" หนิงรุ่ยเริ่มอธิบายด้วยแววตาที่เปล่งประกายความมุ่งมั่น น้ำเสียงของเธอฉะฉานและมีเหตุมีผลรองรับในทุกถ้อยคำ "เมื่อเราทำงานหนัก เราก็ต้องกินอาหารที่มีประโยชน์เพื่อบำรุงกำลัง ดินที่ถูกเราใช้งานปลูกพืชมาหลายปีติดต่อกัน พลังชีวิตและธาตุอาหารในดินก็ย่อมถูกดูดกลืนไปจนหมดสิ้น ถ้าเราไม่ป้อนอาหารกลับคืนให้ดิน ดินก็จะตายและปลูกอะไรก็ไม่งอกงามค่ะ"

เธอขยับเข้าไปใกล้โต๊ะอีกนิด มือบางชี้ไปที่ส่วนผสมต่างๆ ที่เธอจดเอาไว้

"วิธีทำอาหารให้ดินก็ไม่ได้ยากหรือต้องเสียเงินซื้อหาเลยค่ะ เราแค่ต้องรวบรวมเศษใบไม้แห้ง หญ้าแห้งที่เราถอนทิ้งมาทำเป็นชั้นฐาน ใบไม้แห้งพวกนี้จะช่วยให้ดินโปร่งและมีช่องว่างให้อากาศถ่ายเท จากนั้นเราก็เอาเศษวัชพืชสดๆ สีเขียวๆ ที่เราดึงออกมารวมกัน วัชพืชสดพวกนี้เปรียบเสมือนน้ำหล่อเลี้ยงชีวิต แล้วสิ่งสำคัญที่สุดเลยก็คือ มูลสัตว์ค่ะ ไม่ว่าจะเป็นมูลขี้ไก่ มูลวัว หรือมูลหมู เราเอามาผสมคลุกเคล้ากัน โรยทับด้วยขี้เถ้าจากเตาไฟในครัวของเรานี่แหละค่ะ ขี้เถ้าจะช่วยรักษาโรคในดินและทำให้พืชแข็งแรง"

หนิงรุ่ยอธิบายขั้นตอนการนำวัสดุที่ดูไร้ค่าและสกปรกในสายตาของชาวบ้านทั่วไป มาผสมผสานกันอย่างเป็นระบบ เธออธิบายถึงการกองวัสดุเหล่านี้สลับกันเป็นชั้นๆ การรดน้ำให้พอชุ่มชื้นแต่ไม่แฉะจนเกินไป และเคล็ดลับสำคัญคือการปล่อยให้กองปุ๋ยเหล่านี้เกิดความร้อนจากภายในเพื่อย่อยสลายทุกอย่างให้กลายเป็นดินร่วนซุยสีดำสนิทที่อุดมไปด้วยพลังชีวิต

"เราต้องหมั่นกลับกองปุ๋ยนี้ทุกๆ เจ็ดวันนะคะ เพื่อให้ความร้อนระบายออกและให้ทุกอย่างย่อยสลายได้เท่ากัน พอผ่านไปสักเดือนกว่าๆ กองใบไม้และมูลสัตว์พวกนี้จะยุบตัวลง กลายเป็นปุ๋ยสีดำที่ไม่มีกลิ่นเหม็นเลยแม้แต่นิดเดียว ถ้าเราเอาปุ๋ยพวกนี้ไปโรยรอบๆ โคนต้นถั่วเหลือง หรือผสมลงไปในแปลงก่อนปลูกรอบหน้า ดินที่เคยแข็งกระด้างก็จะร่วนซุย ต้นถั่วเหลืองของเราก็จะได้รับอาหารอย่างเต็มที่ คราวนี้ผลผลิตของเราก็จะดกและฝักใหญ่กว่าของทุกบ้านในหมู่บ้านนี้แน่นอนค่ะ!"

เมื่อคำอธิบายอันแสนจะยืดยาวแต่เต็มเปี่ยมไปด้วยความรู้และความกระตือรือร้นสิ้นสุดลง บรรยากาศรอบโต๊ะอาหารก็ตกอยู่ในความเงียบกริบ โจวหูคงและโจวจื่อหมิงเบิกตากว้างจนแทบจะถลนออกมานอกเบ้า สองพ่อลูกชาวนาต่างนั่งนิ่งงันราวกับถูกมนต์สะกด ริมฝีปากของพวกเขาอ้าค้างเล็กน้อยด้วยความทึ่งและตกตะลึงอย่างสุดขีด พวกเขาหันมามองหน้ากันเองสลับกับมองใบหน้าของหนิงรุ่ยด้วยแววตาที่เต็มไปด้วยความไม่อยากจะเชื่อ

ในความทรงจำของพวกเขา หนิงรุ่ยคือสตรีที่รักสวยรักงาม เกลียดชังความสกปรกยิ่งกว่าสิ่งใด เธอเคยก่นด่าและปิดจมูกเดินหนีทุกครั้งที่เดินผ่านกองขี้วัวขี้ควาย เธอเคยดูถูกวิถีชีวิตชาวนาว่าเป็นเรื่องของคนชั้นต่ำ ทว่าในวินาทีนี้ ผู้หญิงที่ยืนอยู่ตรงหน้าพวกเขา กลับกำลังอธิบายถึงวิธีการนำเศษใบไม้ ขี้เถ้า และมูลสัตว์ที่น่ารังเกียจมาหมักรวมกันอย่างกระตือรือร้น ดวงตาของเธอทอประกายระยิบระยับด้วยความสุขและความมุ่งมั่น น้ำเสียงของเธอไม่มีความรังเกียจเดียดฉันท์เจือปนอยู่เลยแม้แต่น้อย มิหนำซ้ำ เหตุผลและหลักการที่เธออธิบายออกมานั้น มันช่างลึกซึ้ง สมเหตุสมผล และฟังดูเป็นไปได้อย่างน่าประหลาดใจ มันไม่ใช่เรื่องงมงาย แต่เป็นความรู้ที่คนทำนามาทั้งชีวิตอย่างพวกเขายังไม่เคยตระหนักถึงอย่างถ่องแท้มาก่อน

"สะ... สะใภ้ใหญ่" โจวหูคงเอ่ยขึ้นด้วยน้ำเสียงที่สั่นพร่าและแหบแห้ง ชายชรายกมือที่สั่นเทาขึ้นลูบเคราของตนเอง ดวงตาที่ฝ้าฟางจ้องมองลูกสะใภ้ราวกับเพิ่งเคยรู้จักเธอเป็นครั้งแรก "เธอ... เธอไปรู้เรื่องการทำอาหารให้ดินพวกนี้มาจากไหนกัน มัน... มันฟังดูวิเศษมาก พ่อทำนามาตั้งแต่จำความได้ ยังไม่เคยรู้วิธีการบำรุงดินที่ละเอียดลออขนาดนี้มาก่อนเลย"

ทางด้านโจวจื่อหมิง ชายหนุ่มยังคงนั่งนิ่งเงียบ ทว่านัยน์ตาคมกริบสีนิลของเขากลับสั่นไหวอย่างรุนแรง เขากวาดสายตามองใบหน้าที่เต็มไปด้วยรอยยิ้มของภรรยา เลื่อนต่ำลงมามองบาดแผลที่ฝ่ามือของเธอ และหยุดสายตาลงที่แผ่นกระดาษที่เต็มไปด้วยรอยดินสอถ่าน หัวใจของเขาเต้นกระหน่ำอย่างรุนแรง ความรู้สึกประทับใจ ความแปลกใจ และความชื่นชม ก่อตัวขึ้นมาตีรวนกันอยู่ในอกจนแน่นขนัด ผู้หญิงคนนี้กำลังทำให้เขารู้สึกทึ่งและประหลาดใจครั้งแล้วครั้งเล่า เธอไม่ได้มีดีแค่ลมปากที่บอกว่าจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง แต่เธอกำลังลงมือทำ เธอกำลังใช้สติปัญญาและความคิดเพื่อช่วยหาทางออกให้แก่ความยากจนของครอบครัวอย่างแท้จริง

ชายหนุ่มค่อยๆ ยื่นมือที่หยาบกร้านออกไปสัมผัสแผ่นกระดาษบนโต๊ะอย่างแผ่วเบา ราวกับกลัวว่าตัวหนังสือเหล่านั้นจะเลือนหายไป เขาสูดลมหายใจเข้าลึกๆ ก่อนจะเงยหน้าขึ้นสบตากับหนิงรุ่ย แววตาที่เคยมองเธอด้วยความเคลือบแคลงสงสัย บัดนี้ถูกแทนที่ด้วยความยอมรับและความเคารพที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

"เราจะทำตามวิธีของเธอ"

โจวจื่อหมิงเอ่ยขึ้นด้วยน้ำเสียงที่ทุ้มต่ำและหนักแน่น ถ้อยคำที่แสนจะสั้นกระชับแต่กลับเป็นดั่งคำประกาศิตที่ทรงพลังที่สุด มันไม่ใช่แค่การเห็นด้วยกับวิธีการทำปุ๋ยหมัก แต่เป็นสัญญาณของการเปิดใจยอมรับให้เธอเข้ามามีส่วนร่วมในการพลิกฟื้นโชคชะตาของครอบครัวอย่างเต็มตัว หนิงรุ่ยได้ยินดังนั้น รอยยิ้มที่งดงามที่สุดก็ผลิบานขึ้นบนใบหน้าของเธอ ความเหนื่อยล้าจากการอดหลับอดนอนและความเจ็บปวดที่ฝ่ามือมลายหายไปจนหมดสิ้น เธอรู้แล้วว่า เมล็ดพันธุ์แห่งความเชื่อใจได้ถูกหว่านลงบนผืนดินแห่งครอบครัวสกุลโจวแล้ว และด้วยสองมือของเธอ ร่วมกับหยาดเหงื่อของทุกคน ผืนดินแห่งนี้จะต้องกลับมาอุดมสมบูรณ์และผลิดอกออกผลอย่างงดงามที่สุดในเร็ววันอย่างแน่นอน