Κεφάλαιο 5Η παρουσίαση του προγράμματος της “Τηλεμνήμης”
Πολύ μακριά ταυτόχρονα με τη δυστυχισμένη κοπέλα, που βιώνει την απόλυτη φρίκη, στα γραφεία της κλινικής, όπου εργάζεται ο Δημήτρης Σολέγγας, η ρουτίνα της καθημερινότητας συνεχίζει ασυγκίνητη τους δυσβάσταχτους ρυθμούς της. “Κύριε Σολέγγα, ο κύριος διευθύνων σύμβουλος έχει έρθει για την παρουσίαση. Να περάσει;” ανακοινώνει η γραμματέας μέσα από τον ασύρματο του γραφείου. Ο Δημήτρης ξεφυσάει βαριεστημένα και βάζει βιαστικά τη γραβάτα, που έχει θαμμένη στο συρτάρι του γραφείου του. “Να περάσει” απαντάει πατώντας το κουμπί. Μετά τις κοινότυπες συστάσεις και χειραψίες κάθονται και οι δύο. Ο Δημήτρης βγάζει από το συρτάρι ένα κουτί με χάπια και καταπίνει ένα πίνοντας καφέ αντί για νερό.
Διευθύνων σύμβουλος: “Τι χάπια είναι αυτά, αν επιτρέπεται;”.
Δημήτρης: “Μυοχαλαρωτικά παυσίπονα για τη μέση. Έχω μία κοίλη και μία προβολή στην σπονδυλική μου στήλη, ενθύμιο από τη θητεία μου στον ελληνικό στρατό”.
Διευθύνων σύμβουλος: “ Α. Καταλαβαίνω και ο πατέρας μου υποφέρει από τη μέση του. Σας ταλαιπωρεί αρκετά;”.
Δημήτρης: “ Όσο δε φαντάζεστε. Ο πόνος στη μέση μου έχει καταντήσει να αποτελεί μόνιμα τη δεύτερη σκέψη μου. Αλλά ευτυχώς έγινα κτηνίατρος, γιατί, αν είχα καριέρα οικοδόμου, θα ήταν δύσκολο να λάμψω”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Καλό. Όμως ας περάσουμε στην ουσία. Όπως ξέρετε, ανά τρίμηνο πρέπει το διοικητικό συμβούλιο να ενημερώνεται για την πορεία ερευνών και τα πορίσματά τους, ώστε να αποφασίσει τη συνέχιση ή μη των χρηματοδοτήσεών τους. Οφείλω να ομολογήσω ότι είστε αρκετά ψύχραιμος σε σχέση με τους άλλους επικεφαλής προγραμμάτων. Συνήθως όλοι έχουν πολύ άγχος κατά την αναφορά τους”.
Ο Δημήτρης χαμογελάει προσποιητά και καταπνίγει την εσωτερική του παρόρμηση να του δείξει επιδεικτικά το μεσαίο του δάχτυλο και ανταπαντά στο αυτάρεσκο αλαζονικό στυλάκι του.
Δημήτρης: “Έχω περάσει πολλές φορές από αυτή τη διαδικασία και δεν είχα ποτέ κανένα πρόβλημα. Όσοι διευθύνοντες σύμβουλοι πέρασαν, έφυγαν πλήρως ικανοποιημένοι, έως και εντυπωσιασμένοι. Αν το διοικητικό συμβούλιο αποφασίσει να κόψει τη χρηματοδότηση δεν έχω αντίρρηση να συνεχίσω το πρόγραμμα της Τηλεμνήμης σε άλλη ιδιωτική εταιρία φαρμάκων”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Παρακαλώ δεν ήθελα να σας προσβάλλω. Μία απλή παρατήρηση διατύπωσα. Αν και έχω ήδη μια γενική ιδέα για το πρόγραμμά σας, θα ήθελα, αν σας είναι εύκολο, να μου κάνετε μια σύντομη παρουσίαση”.
Ο Δημήτρης σχηματίζει ένα μικρό χαμόγελο και ετοιμάζεται να πει το “ποιηματάκι” του, όπως συνήθως το χαρακτηρίζει στο Γορίδη. Αν και συχνά παραπονιέται ότι δεν του αρέσει η παρουσίαση του προγράμματος, στην πραγματικότητα είναι κάτι που τον ευχαριστεί, νιώθοντας σαν ένας γονιός που μιλάει περήφανα για το παιδί του. Ισιώνει τα γυαλιά μυωπίας του, παίρνοντας ύφος καθηγητή και αρχίζει να “απαγγέλλει”.
Δημήτρης: “Το πρόγραμμα της Τηλεμνήμης επισήμως υπάρχει τα τελευταία πέντε χρόνια. Όμως η γέννησή του ξεκινάει ήδη από τα φοιτητικά μου έτη. Όλα άρχισαν, όταν στα μέσα των σπουδών μου έπεσε στα χέρια μου ένα άρθρο σχετικά με ένα πρωτότυπο πείραμα που έλαβε χώρα στα μέσα της δεκαετίας του εξήντα από Αμερικανούς επιστήμονες. Ειδικότερα στο πείραμα αυτό είχαν κατασκευάσει ένα πολύπλοκο λαβύρινθο, όπου είχαν στεγάσει ένα συγκεκριμένο είδος σκουληκιών, τα πλατυέλμινθα. Στην κατασκευή αυτή οι πιο σκοτεινές περιοχές ήταν ασφαλώς προσβάσιμες και εφοδιασμένες με συστατικά τροφής και οι φωταγωγημένοι διάδρομοι ήταν παγιδευμένοι με καλώδια κάνοντας μικρά ηλεκτροσόκ στα σκουλήκια, προκαλώντας τους πόνο. Σύντομα τα σκουλήκια είχαν εκπαιδευτεί γνωρίζοντας ποιες ήταν οι προσβάσιμες περιοχές, πού βρίσκονταν οι τροφές και πού οι παγίδες ηλεκτροδότησης ανάλογα με τη φωτεινότητά τους. Μετά πήραν τα εκπαιδευμένα σκουλήκια και τα έκοψαν στη μέση. Το είδος αυτό έχει την ικανότητα να αναπαράγεται από τα κομμένα μέλη του. Δηλαδή διχοτομώντας το στη μέση, δημιουργούνται δύο νέα πανομοιότυπα σκουλήκια. Συνεπώς το κομμένο τμήμα του κεφαλιού συμπληρώνεται με την αναπαραγωγή ουράς, και το κομμάτι της ουράς αναπαράγει το υπόλοιπο μέρος με το κεφάλι. Τα νέα αναγεννημένα σκουλήκια ακόμα και αυτά που αναπαράχθηκαν από την ουρά είχαν πλήρη γνώση των ασφαλών περιοχών, αποφεύγοντας τις πιο φωτεινές. Επιπλέον το ίδιο πείραμα σε μεταγενέστερο ακόμα πιο πρωτοποριακό στάδιο επαναλήφθηκε σε μια σπάνια ποικιλία του είδους σκουληκιών “Annelida”. Η ονομασία τους προέρχεται από τη λατινική λέξη “annelus”, η οποία σημαίνει δαχτυλίδι λόγω του σωληνοειδούς σχήματος τους. Αλλά ξεφεύγω από το θέμα και σας κουράζω με λεπτομέρειες. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι για αυτή τη συγκεκριμένη ποικιλία τα εκπαιδευμένα σκουλήκια τα προσέφεραν ως τροφή σε νέα ανεκπαίδευτα του ίδιου είδους που φυλάσσονταν σε άλλο περιβάλλον. Τα τελευταία, όταν τοποθετήθηκαν στο λαβύρινθο, όσο και αν φαίνεται περίεργο στον κοινό νου, κινιόντουσαν μόνο στις ασφαλείς περιοχές αποφεύγοντας τις επικίνδυνες. Δηλαδή τρώγοντας τα μορφωμένα σκουλήκια είχαν αποκτήσει τις γνώσεις και τις πληροφορίες τους. Αυτή η ανακάλυψη, που πέρασε σχεδόν απαρατήρητη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αποτελεί μια μοναδική επανάσταση στον τρόπο μετάδοσης πληροφοριών. Φυσικά αυτή η μέθοδος ισχύει αποκλειστικά μόνο σε ορισμένα είδη σκουληκιών και όχι σε πιο σύνθετους οργανισμούς. Από τότε παθιάστηκα με αυτή την ανακάλυψη και επανέλαβα το πείραμα αρκετές φορές μόνος μου. Έχω δημιουργήσει δεκάδες πανομοιότυπους λαβυρίνθους και έχω πειραματιστεί σε αρκετά είδη σκουληκιών με θεαματικά αποτελέσματα. Μετά από χρόνια θέλοντας να προχωρήσω σε πιο σύνθετους οργανισμούς προσχώρησα στην εταιρία σας. Στόχος της Τηλεμνήμης, όπως έχω ονομάσει το πρόγραμμά μου, είναι η άμεση μετάδοση πληροφοριών της μνήμης από έναν οργανισμό σε άλλον. Με την πολύτιμη βοήθεια του συνεργάτη μου νευροχειρουργού κύριου Γορίδη, που μοιράστηκε το πρόγραμμά μου και με τη πολύτιμη στήριξη βέβαια της εταιρίας μετά από χρόνιες προσπάθειες πετύχαμε την υλοποίηση της Τηλεμνήμης στους αρουραίους”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Δηλαδή ταΐσατε τους αρουραίους σε άλλους και μεταφερθήκαν οι μνήμες τους;”.
Ο Δημήτρης γελάει δυνατά αγγίζοντας τα όρια της αγένειας και εξηγεί:
“Όχι βέβαια. Αφού σας είπα, αυτό γίνεται μόνο στους απλοποιημένους οργανισμούς των σκουληκιών. Αν και έχω ακούσει ότι ορισμένες αρχαίες φυλές, όπως οι Μάγιας της κεντρικής Αμερικής και οι Αζτέκοι του Μεξικού, πιστεύανε ότι, τρώγοντας τον ωμό εγκέφαλο ενός ζώου ή ακόμα και ενός ανθρώπου, αποκομούσαν και τις γνώσεις του. Φυσικά αυτά αποτελούν δεισιδαιμονικές δοξασίες χωρίς καμιά ρεαλιστική βάση. Εμείς πετύχαμε τη μεταφορά των αναμνήσεων με χειρουργική επέμβαση. Όπως πολύ καλά γνωρίζετε η εταιρία, αν και ασχολείται κυρίως με τις δοκιμές σε φάρμακα, κατά εξαίρεση διεξάγει και συγκεκριμένα μυστικά πειράματα, οι ανακαλύψεις των οποίων ενδέχεται να ενισχύσουν τα οικονομικά της συμφέροντα. Στο πλαίσιο αυτής της μυστικότητας κινείται και η Τηλεμνήμη. Πιο συγκεκριμένα οι αναμνήσεις στους αρουραίους συνδέονται με την ηλεκτρική δραστηριότητα κάποιων νευρώνων. Οι νευρώνες αυτοί ονομάζονται “place cells”. Μια πρόχειρη ελληνική μετάφραση θα ήταν κύτταρα γεωγραφικού χάρτη. Όταν ένας αρουραίος κινείται σε ένα λαβύρινθο για κάθε τοποθεσία δραστηριοποιείται και το αντίστοιχο “place cell”, που αποθηκεύει την ανάμνηση, ώστε να επανενεργοποιηθεί την επόμενη φορά που θα περάσει από τον ίδιο χώρο. Οι νευρώνες αυτοί βρίσκονται στον ιππόκαμπο του αρουραίου, που αποτελεί τη βραχυπρόθεσμη μνήμη. Η μακροπρόθεσμη μνήμη βρίσκεται στους νευρώνες του νεοφλοιού. Η διαφορά της βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης μνήμης έγκειται στο εξής: Ενώ στην πρώτη, η οποία διαθέτει τεράστια χωρητικότητα, αποθηκεύονται για λίγα λεπτά οι νεοεισερχόμενες πληροφορίες, στη δεύτερη μετά από μια ιδιαίτερη πολύπλοκη επεξεργασία, προωθούνται και ταξινομούνται οι πολύτιμες πληροφορίες και αποθηκεύονται μόνιμα, σε αντίθεση με τις άχρηστες οι οποίες διαγράφονται. Επί του παρόντος βρισκόμαστε στο στάδιο μεταφοράς όχι μόνο της βραχυπρόθεσμης αλλά και της μακροπρόθεσμης μνήμης. Αλλά καλύτερα να μη σας κουράσω με δυσνόητες επιστημονικές ορολογίες. Όπως ήδη θα καταλάβατε επαναλάβαμε με επιτυχία το πείραμα του λαβυρίνθου στους αρουραίους”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Πέτυχε το πείραμα στους αρουραίους; Αρκετά εντυπωσιακό, οφείλω να ομολογήσω! “.
Δημήτρης: “Μετά από πολλές αποτυχημένες προσπάθειες τα καταφέραμε. Εκπαιδεύσαμε ένα σύνολο ποντικιών σε ένα λαβύρινθο με ασφαλείς διαδρόμους που περιείχαν τροφή και παγιδευμένες περιοχές που προκαλούσαν επίπονα ηλεκτροσόκ. Στη συνέχεια ακολούθησε η μεταμόσχευση συγκεκριμένων περιοχών του ιππόκαμπου και του νεοφλοιού σε νέους ανεκπαιδεύτους αρουραίους. Οι νέοι αρουραίοι, που δέχτηκαν με επιτυχία το μόσχευμα μετά την περίθαλψή τους και ανάρρωση από το χειρουργείο τέθηκαν στην ιδιαίτερη φαρμακευτική αγωγή της Τηλεμνήμης. Ειδικότερα μετά από έρευνες διαπιστώσαμε ότι, όταν ένα πειραματόζωο είναι άυπνο για πολλές ώρες, πράγμα σύνηθες κατά τη διάρκεια της μετεγχειρητικής περιόδου, εκκρίνεται σε υψηλό ποσοστό το ένζυμο PDE4 (φωσφοδιεστεράση 4), το οποίο αναστέλει το μηχανισμό αποθήκευσης μακροπρόθεσμων αναμνήσεων, καθιστώντας έτσι αδύνατη την πραγματοποίηση του πειράματος. Το εμπόδιο αυτό ξεπεράστηκε με τη συστηματική χορήγηση του αντιφλεγμονώδους φαρμάκου ρολιπράμη, το οποίο απενεργοποιεί τη δράση του ένζυμου και υποβοηθάει ολόκληρη τη λειτουργία της μνήμης. Για να μη μακρηγορώ, μετά τη φαρμακευτική αγωγή, οι αρουραίοι, οι οποίοι έμπαιναν για πρώτη φορά στον τεχνητό λαβύρινθο, είχαν πλήρη γνώση της πολεοδομίας του και κινιόντουσαν μόνο στις ασφαλείς περιοχές”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Μένω άφωνος…”.
Δημήτρης: “Όπως καταλαβαίνεται αυτή ήταν μόνο η αρχή. Τώρα έχουμε ήδη περάσει στο στάδιο της μετεξέλιξης της Τηλεμνήμης προσπαθώντας να υλοποιήσουμε το πείραμα και στους πιθήκους”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Εντυπωσιακό! Δεν είχα ιδέα. Πως και δεν το έχουν συζητήσει στο διοικητικό συμβούλιο κάτι τόσο επαναστατικό;”.
Δημήτρης: “Είναι κάτι που δεν το διαφημίζουμε ιδιαίτερα, καθώς η διενέργεια των πειραμάτων δεν είναι απολύτως νόμιμη. Ειδικότερα στη συγκεκριμένη προσπάθεια με τη διενέργεια του προγράμματος στους πιθήκους η εχεμύθεια κρίνεται επιβεβλημένη”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Καταλαβαίνω, καταλαβαίνω…”.
Δημήτρης: “Φανταστείτε τις συνέπειες της επιτυχίας της Τηλεμνήμης στους πιθήκους. Θα μπορούσαμε να τους εκπαιδεύσουμε, να περνάμε τις γνώσεις τους και στις επόμενες γενιές, δημιουργώντας έτσι ένα είδος ζωωδών εργατών. Υποθέστε ότι ένας πίθηκος διαθέτει τις μνήμες πέντε ή έξι γενεών! Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Στο μέλλον θα ακολουθήσουν και περισσότερα ζώα, όπως σκυλιά, άλογα και άλλα, παρέχοντας τους ανεξάντλητη παροχή πληροφοριών από τις μνήμες των προγόνων τους. Και επιπλέον, αφού η μνήμη αποτελεί μια ιδιαίτερη κατηγορία νοημοσύνης, θα αυξήσουμε παράλληλα και την ικανότητα αντίληψής τους”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Θα μπορούσε το πείραμα να βρει εφαρμογή και στους ανθρώπους;”.
Τα μάτια του Δημήτρη αστράφτουν και χαμογελάει φιλάρεσκα.
Δημήτρης: “Αυτή η εφαρμογή θα αργήσει πολύ να γίνει. Ίσως να τη δουν τα εγγόνια μας, αλλά εμείς δε νομίζω να προλάβουμε να γίνουμε μάρτυρές της. Ο εγκέφαλος του ανθρώπου είναι ό,τι πιο πολύπλοκο και σύνθετο έχει δημιουργήσει η φύση. Η μεταφορά των νευρώνων, που βρίσκονται στον ιππόκαμπο για τη βραχυπρόθεσμη μνήμη και στο νεοφλοιό για τη μακροπρόθεσμη από έναν ανθρώπινο εγκέφαλο σε άλλο θεωρητικά είναι πιθανή στο μέλλον. Τώρα βρισκόμαστε σε ένα εξαιρετικά προγονικό στάδιο και μόνο ένας εγκληματίας θα τολμούσε να το δοκιμάσει, αφού εν πρώτοις θα σκοτωνόταν ή στην καλύτερη περίπτωση θα επιζούσε με ανεπανόρθωτες εγκεφαλικές βλάβες ο δότης. Αλλά και ο εγκέφαλος που θα δεχτεί τα μοσχεύματα είναι πολύ αμφίβολο το πώς θα αντιδράσει. Ωστόσο η εταιρία θα έχει θέσει τη βάση για αυτό το μεγάλο βήμα μεταλαμπάδευσης της Τηλεμνήμης στους ανθρώπους, που θα υλοποιηθεί κάποτε. Με την εξέλιξη της επιστήμης, όταν κάποιος πεθαίνει, δε θα χάνεται η γνώση του. Με τον ίδιο τρόπο που σήμερα υπάρχουν δότες μοσχευμάτων, όπως νεφρών, καρδιάς και άλλων οργάνων, στο μέλλον θα έχουμε δότες μνήμης. Οι επιστήμονες δε θα διδάσκονται στα πανεπιστήμια, αλλά θα υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση μεταφοράς μνήμης από τη νεαρή τους ηλικία και θα τελειοποιούν τις γνώσεις του δότη τους. Φανταστείτε ένα άτομο, που στην ηλικία των δέκα οχτώ ετών, αποκόμισε την ειδημοσύνη ενός εβδομηντάχρονου επιστήμονα. Όταν ο ίδιος γίνει υπερήλικας και μεταβιβάσει τις πληροφορίες του σε έναν νεαρό, ο τελευταίος θα έχει καρπωθεί από τα πρώτα του βήματα τη σοφία και τη γνώση που αποκτήθηκε σε περισσότερο από έναν αιώνα. Κατά κάποιο τρόπο θα γίνει πραγματικότητα αυτό, που υποστήριζε ο Πλάτωνας, ότι τη γνώση δε τη μαθαίνουμε, αλλά τη θυμόμαστε”.
Ο διευθύνων σύμβουλος σηκώνεται από την καρέκλα του και σφίγγει τα χέρια του, υπονοώντας με την κίνηση αυτή ένα υποσυνείδητο χειροκρότημα.
Διευθύνων σύμβουλος: “Μένω έκπληκτος! Τα συγχαρητήριά μου. Θα έχετε την πλήρη συμπαράσταση της εταιρίας. Με τους πιθήκους σε τι στάδιο βρίσκεστε;”.
Δημήτρης: “Έχουμε δύο υποκείμενα. Τον Οδυσσέα, τον οποίο έχουμε εκπαιδεύσει το τελευταίο δίμηνο και θα είναι ο δότης. Φυσικά εδώ δεν έχουμε λαβύρινθο. Του έχουμε διδάξει ορισμένες χειρονομίες και στο κλουβί του έχουμε κουμπιά διαφορετικού σχήματος. Πατώντας ορισμένα κουμπιά του παρέχουμε τροφή και νερό και στις λάθος επιλογές του το χέρι του δέχεται μικρά ηλεκτροσόκ. Δυστυχώς η πρόκληση πόνου κρίθηκε απαραίτητη για τη συντόμευση του χρόνου της διαδικασίας μάθησης. Το ένστικτο της επιβίωσης, που διεγείρεται με τον κίνδυνο, αυξάνει την αντιληπτική ικανότητα του υποκειμένου. Ο δέκτης είναι ένας νεαρός πίθηκος ο Τηλέμαχος, ο οποίος δεν έχει δεχτεί καμία απολύτως εκπαίδευση.
Στόχος μας είναι ο Τηλέμαχος να αποκομίσει τις γνώσεις του Οδυσσέα, χωρίς τη δίμηνη εκπαίδευσή του αλλά με τη διαδικασία της μεταμόσχευσης και τη χορήγηση αγωγής του προγράμματος”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Ο Οδυσσέας θα ζήσει μετά την εγχείρηση;”.
Ο Δημήτρης μένει για μερικά δευτερόλεπτα σιωπηλός και το βλέμμα του σκοτεινιάζει.
Διευθύνων σύμβουλος: “Αφήστε, αφήστε… Καταλαβαίνω. Μην ανησυχείτε. Η διατήρηση μυστικότητας είναι δεδομένη. Πάνω από όλα το συμφέρον της εταιρίας και η επιτυχία του προγράμματος. Και για πότε υπολογίζετε να γίνει η εγχείρηση;”.
Δημήτρης: “Αρκετά σύντομα. Όμως, μετά από αυτή τη σύντομη και ενδεικτική ενημέρωση, καλό θα ήταν να περάσουμε κάτω. Εκεί θα σας δείξω πιο ολοκληρωμένα τα πορίσματα των ερευνών, ώστε να έχετε μια πληρέστερη εικόνα”.
Ο Δημήτρης πίνει μονορούφι το υπόλοιπο του καφέ και κατευθύνονται προς το υπόγειο.
Μετά τις συστάσεις με το Γορίδη και τη γρήγορη ματιά στα πορίσματα ύστερα από επιμονή του συμβούλου ακολουθεί η παρουσίαση των δύο πιθήκων πρωταγωνιστών. “Τα υποκείμενα του πειράματος φυλάσσονται σε διαφορετικές αίθουσες, ώστε να είμαστε εντελώς σίγουροι ότι ο Τηλέμαχος δεν έχει καμία γνώση της εκπαίδευσης του Οδυσσέα” αναφέρει με επιστημονική ψυχρότητα ο Γορίδης. Μόλις μπαίνουν στην αίθουσα που φυλάσσεται ο Τηλέμαχος, ο νεαρός πίθηκος αντιδρά με μουγκριτά και νοήματα χαράς. Ο Δημήτρης περνάει το χέρι του μέσα στο κλουβί και χαϊδεύει το πίσω μέρος του αυτιού του Τηλέμαχου, ο οποίος πλέει σε πελάγη ευτυχίας. “Είναι το αγαπημένο του σημείο, όπου θέλει να τον χαϊδεύουν. Τον Τηλέμαχο τον έχουμε στις εγκαταστάσεις από τη μικρή του ηλικία και είναι πολύ φιλικός μαζί μας. Και εγώ δεν κρύβω ότι τον έχω συμπαθήσει ιδιαίτερα. Δεν τον υποβάλλαμε σε καμία εκπαίδευση, αλλά είναι αρκετά ευφυής και εξίσου κοινωνικός” εξηγεί ο Δημήτρης βγάζοντας προς απογοήτευση του Τηλεμάχου το χέρι του από το κλουβί. Ύστερα μπαίνουν στην κεντρική αίθουσα του υπογείου. Ο Γορίδης με την κάρτα που περιέχει των κωδικό ανοίγει την ηλεκτρονικά κλειδωμένη πόρτα ασφαλείας. Μέσα σε ένα κλουβί, που μοιάζει περισσότερο με φουτουριστικό θάλαμο - φυλακή, βρίσκεται ο Οδυσσέας. Ο πίθηκος τρώει βαριεστημένα μια μπανάνα και τα μάτια του ατενίζουν με μια υποβόσκουσα απελπισία το κενό. Με το που αντιλαμβάνεται τους επισκέπτες, πετάει το υπόλοιπο της μπανάνας προς το μέρος τους και ουρλιάζει με επιθετικότητα. Ο Γορίδης βάζει ξανά τα χέρια του στις τσέπες της ιατρικής του φόρμας και επεξηγεί: “Αυτός είναι ο Οδυσσέας. Τον έχουμε πάρει από άλλη κλινική και είναι από τη φύση του υπερβολικά επιθετικός και αντικοινωνικός. Το ότι τον έχουμε υποβάλλει σε μία δύσκολη εκπαίδευση, χρησιμοποιώντας πιεστικές μεθόδους μικρών ηλεκτροσόκ, ενοχλητικών ηχητικών κυμάτων και υποβολής του σε ελεγχόμενη έλλειψη τροφής και νερού σε περίπτωση λάθους, έχει αυξήσει ακόμα περισσότερο την επιθετικότητά του. Το θετικό είναι ότι έχει μεγάλη αντιληπτικότητα και έχει αφομοιώσει σε ικανοποιητικό βαθμό την εκπαίδευσή του. Βλέπετε τους μεγάλους διακόπτες με διαφορετικά σχήματα στη γωνία; Κάθε διακόπτης επιτελεί μια διαφορετική λειτουργία, την οποία πλέον ο Οδυσσέας κατέχει πλήρως. Πατάει το διακόπτη φαγητού και νερού, όποτε θελήσει, αποφεύγει τους διακόπτες, που του προκαλούν ηλεκτροσόκ και γνωρίσει ποιους πρέπει να πιέσει, για να σταματήσει τις ηχητικές ενοχλήσεις”. Ο Γορίδης δείχνει έντονα με το δείκτη του τη γωνία του κλουβιού. Ο πίθηκος, αν και συνεχίζει να κραυγάζει απειλητικά, κατευθύνεται προς τα εκεί. “Αυτό είναι μερικά από τα κολπάκια που του μάθαμε. Παρά την επιθετικότητα του υπακούει τις εντολές μας, έστω και απρόθυμα. Κουραστήκαμε αρκετά, για να το πετύχουμε αυτό” συνεχίζει ο Γορίδης και βγάζει από ένα συρτάρι τρία ζευγάρια προστατευτικά ακουστικά. Μετά από προτροπή του τα φοράνε και οι τρεις και έπειτα πιέζει ένα κουμπί στο πληκτρολόγιο, που βρίσκεται μπροστά τους. Ένας ενοχλητικός συνεχόμενος ήχος ακούγεται να πηγάζει μέσα από το κλουβί. Ο Οδυσσέας με εμφανέστατη την έκφραση πόνου στο πρόσωπό του καλύπτει τα αυτιά του και κατευθύνεται προς τους σχεδιασμένους για αυτόν διακόπτες. Πατάει έναν συγκεκριμένο πλήκτρο με μία αρκετά επιτηδευμένη για ζώο κίνηση και ο ενοχλητικός ήχος τερματίζεται. Ο Γορίδης χαμογελάει σαν περήφανος καθηγητής για την απόδοση του μαθητή του. Ο εταιρικός σύμβουλος έχει αρχίσει να αισθάνεται άσχημα με την όλη σκληρή μεταχείριση στο ζώο, αλλά προσπαθεί να καταπνίξει αυτή του τη διάθεση, καθώς κάποιος με τη δική του θέση πρέπει να φαίνεται ότι απέχει από τέτοιου είδους ευαισθησίες. Παρατηρεί και στο πρόσωπο του Δημήτρη ένα βλέμμα ενοχής και συγκαλυμμένης αποστροφής. Ο Οδυσσέας μετά τη επιτυχή παρουσίαση των ικανοτήτων του συνεχίζει να κραυγάζει αγριεμένος και κατευθύνεται στην άλλη άκρη της φυλακής του. Με τα δυο μαλλιαρά του χεριά αρπάζει δυνατά τα κάγκελα και χτυπάει με δύναμη το κεφάλι του προς αυτά. Ο Γορίδης επιδεικνύει με μία αυστηρή χειρονομία το κέντρο του κλουβιού και ο Οδυσσέας απρόθυμα κατευθύνεται προς αυτό. “Μην ανησυχείτε για αυτό. Το κάνει αρκετά συχνά. Δεν είναι τίποτα” αναφέρει με ψυχρότητα ο Γορίδης.
Διευθύνων σύμβουλος: “Πότε έχετε προγραμματίσει την εγχείρηση;”.
Δημήτρης Σολέγγας: “Αρκετά σύντομα. Στην εγχείρηση θα πάρει μέρος και ο νευροχειρουργός της εταιρίας ο κύριος Αναστασόπουλος που ειδικεύεται στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Έχουμε συνεργαστεί μαζί του και στο παρελθόν σε εξαιρετικά δύσκολες εγχειρήσεις και θα τον χρειαστούμε και τώρα”.
Διευθύνων σύμβουλος: “Φυσικά. Τον γνωρίζω. Ο κύριος Αναστασόπουλος συμμετέχει ταυτόχρονα σε πολλά από τα νευραλγικά προγράμματα της εταιρίας. Χαίρει της αποδοχής και της αναγνώρισης για το έργο του σχεδόν ολόκληρου του διοικητικού συμβουλίου”.
Γορίδης: “Όμως δε χαίρει της αποδοχής του υπόλοιπου κόσμου. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν αναφέρουν και τα πιο κολακευτικά σχόλια για τις δραστηριότητές του. Άλλωστε είναι γνωστό ότι αρκετοί τον έχουν ονομάσει δόκτορα Φρανκενστάιν, επειδή έχει επιδοθεί σε επιστημονικές ακρότητες”.
Δημήτρης Σολέγγας: “Δημήτρη σε παρακαλώ! Ο κύριος Αναστασόπουλος είναι εξαίρετος συνάδελφος. Έχει βοηθήσει και στο παρελθόν το πρόγραμμα της Τηλεμνήμης και δε δέχομαι να ακούω αρνητικά σχόλια εις βάρος του.” .
Η αλήθεια είναι ότι ο Γορίδης είχε προβάλλει σθεναρές αντιδράσεις για τη συμμετοχή του Αναστασόπουλου. Αλλά και ο Δημήτρης από την αρχή ήταν αρκετά αποστασιοποιημένος από αυτόν, παρά το ότι τον έχει χρησιμοποιήσει αρκετές φορές. Πιστεύει ότι ως επιστήμονας διαθέτει τεράστιες γνώσεις και έχει συμβάλει στην επίλυση πολλών από τις επιπλοκές κατά την πορεία του προγράμματος. Ωστόσο πάντα πίστευε ότι στο βλέμμα του υφέρπει κάτι το απεχθές, που τον ανατριχιάζει, χωρίς να μπορεί να το αποδώσει σε λογική εξήγηση. Ίσως τον έχουν επηρεάσει οι φήμες, οι οποίες θέλουν τον Αναστασόπουλο να έχει διεξάγει παράνομα και μυστικά πειράματα, που έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με κάθε είδους δεοντολογία. Κάποιοι μιλούν ακόμα και για απόπειρα κλωνοποίησης ανθρώπου. Βέβαια τίποτα από αυτά δεν έχει αποδειχτεί. Εφόσον ο Αναστασόπουλος αυξάνει θεαματικά τις πιθανότητες ολοκλήρωσης του προγράμματος της Τηλεμνήμης, ο Δημήτρης είναι αποφασισμένος να τον χρησιμοποιήσει. Το όραμά του θα πάρει σάρκα και οστά. Ο τρόπος δεν έχει σημασία. Μόνο το αποτέλεσμα. Καθώς απομακρύνονται από την αίθουσα, ο Δημήτρης ρίχνει μια τελευταία ματιά στον Οδυσσέα, ο οποίος συνεχίζει να τον κοιτάζει γρυλίζοντας, σαν να γνωρίζει ότι σύντομα θα τον θυσιάσουν χάριν του πειράματος. “Ίσως τα ένστικτα των ζώων αντιλαμβάνονται πολύ περισσότερα από όσο νομίζουμε” συλλογίζεται και κλείνει την πόρτα ασφαλείας.