KADER MAKASI+18

GÜL 🌹

Mustafa Usta, sabahın sessizliğini bozan kapı zilinin sesiyle irkildi. Gelen, köyün ileri gelenlerinden Ağanın oğlu Mehmet’ti. Mehmet, dükkana girdiğinde, Mustafa Usta’nın gözleri, duvarda asılı duran, babasından miras kalan o eski makasa takıldı. Bu makas, sadece saç kesmek için kullanılmazdı; o, Kader Makası’ydı. Her kesiş, bir kaderi belirlerdi.

Mehmet, tıraş koltuğuna oturduğunda, Mustafa Usta, yavaşça usturayı biledi. Tıraşın her aşaması, bir tören gibiydi. Köpük, sakalı yumuşatırken, Mustafa Usta, Mehmet’in yüzüne, sanki bir harita okur gibi baktı. Bu yüz, Elif’in aşık olduğu yüzdü. Elif, Mustafa Usta’nın kızıydı. Ve Mehmet, Törelere göre, bir berberin kızıyla asla evlenemezdi.

Tıraş bittiğinde, Mustafa Usta, "Kader Makası, sadece saç kesmez, Mehmet," dedi. "O, hayatları da keser. Bazı aşklar, törenin keskin makasıyla budanır." Bu sözler, Mehmet’in yüreğine bir kor gibi düştü. O, törenin ne kadar katı olduğunu biliyordu. Ama Elif’e olan aşkı, her şeyden daha güçlüydü.

Dükkanın kapısı, yine o tanıdık gıcırtıyla açıldı. Elif, içeri girdi. Gözleri, Mehmet’in gözlerine takıldı. O an, zaman durdu. Mustafa Usta, o eski makası eline aldı. Makasın her kesişi, bir kaderi belirlerdi. Acaba Kader Makası, bu yasak aşkı mı, yoksa töreyi mi kesecekti?

Güneş, Anadolu'nun kerpiç evlerinin arkasından çekildikten ve köyün sokakları sadece uzak köpek havlamalarıyla dolduktan çok sonra, Elif sessizce odasından süzüldü. Babası Mustafa Usta, yorgunluktan derin bir uykuya dalmıştı; Kader Makası'nın dükkanı ise o tanıdık berber kokusu ve asılı duran eski aletlerin gölgeleriyle doluydu. Elif, dükkanın arka kapısından çıkıp, daha önce belirledikleri yıkık su değirmeninin yanındaki asırlık zeytin ağacına doğru yürüdü. Yüreği, göğüs kafesinde bir kuş gibi çırpınıyordu; törenin acımasız kuralları her adımda ona birer uyarı gibi fısıldıyordu.

Mehmet, zeytin ağacının gölgesinde bekliyordu. Ay ışığı, onun endişeli yüzünü ve babasının ağalık otoritesinden kaçarken giydiği basit, koyu renkli paltoyu aydınlatıyordu. Elif'i gördüğünde, yüzündeki gerginlik yerini derin bir rahatlamaya bıraktı ama yaklaşmadı; aralarında her zaman o görünmez duvar—berberin kızı ve ağanın oğlu—varmış gibi davrandı.

"Elif," dedi sesi kısık bir fısıltıyla, her harfi titreyerek. "Gelmeyeceksin sandım. Babamın adamları köye yayıldı, her taşın altına bakıyorlar."

Elif, ona yaklaştıkça kalbinin sesini duyabiliyordu. "Gelmeme ihtimalim yoktu, Mehmet," dedi, sesi kararlı ama kırılgandı. "Babanın adamları, törenin bekçileri... hiçbiri senin gözlerinden daha korkutucu değil."

Zeytin ağacının köklerinin dibine, kapaktaki gibi bir taşın üzerine oturmuşlardı. Elif, cebinden çıkardığı, dükkandaki o tek, derin kırmızı gülü dikkatle taşa bıraktı. Gül, karanlıkta daha da parlak ve narin görünüyordu.

"Bugün babamı gördüm," dedi Mehmet, gülü süzerek. "Tıraş koltuğunda otururken... o kadar savunmasız ama bir o kadar da zalim. Senin babanın elindeki o usturayı... o usturanın her hareketini izledim. Babamın sakalları kesilirken, sanki benimle senin arandaki tüm engellerin kesildiğini hayal ettim. Ama sonra, o koca makasın sesi yankılandı. O keskin ses... törenin keskin sesini duydum."

Elif'in gözleri doldu. "Babam o makası bana gösterdiğinde, 'Kader Makası' derdi. Törenin neleri kesip neleri birleştireceğini o belirler, Elif. Bizim hikayemizi de o kesti.' dedi. Ama ben, babamın göremediği bir şeyi görüyorum senin gözlerinde."

Mehmet, ilk defa elini uzatıp Elif'in parmak uçlarına hafifçe dokundu. Bu dokunuş, binlerce yemin ve binlerce korkuyu barındırıyordu. "Benim babam, ağalığın her şeyi çözdüğüne inanıyor," dedi Mehmet, sesi acımasız bir gerçeklikle doluydu. "Ama senin babanın dükkanındaki o sessizlik, o kadim düzen... bana ağalıktan daha güçlü geliyor. Belki de kaderi kesen makas değil, bizim bu ağacın altında kurduğumuz bu sessiz yeminlerdir."

Elif, elini Mehmet'in elinin üzerine tam olarak koydu. o yasak gülün narinliği, şimdi onların birleşen ellerindeydi. "Sana bir söz veriyorum, Mehmet," dedi, sesi ay ışığı kadar saf ve kararlıydı. "Töre bizim aramıza o keskin makası, o soğuk usturayı koyabilir. Ama senin kalbinin atışını, benim ruhumun fısıltısını kesemezler. Biz, o yıkık su değirmeninin yanındaki asırlık zeytin ağacı gibi, her şeye rağmen kök salacağız bu topraklara."

Mehmet, Elif'in yüzüne o kadar yaklaştı ki, nefesi Elif'in tenine değiyordu. "Sen benim kaderimin en güzel tıraşısın, Elif," dedi, sesi bir dua gibi yükseldi. "Tüm kötülükleri, tüm korkuları, tüm töreleri kesip atan o son hareket... ve geriye kalan, sadece senin bu masum yüzün."

Onlar ay ışığında sessizce dururken, su değirmeninin yakınından geçen su sesi, onların yeminini ve Kader Makası'nın fısıltısını uzaklara taşıyordu. O gül, o makas, o ustura... hepsi o gece sadece birer sessiz tanık olarak kalmıştı; çünkü en büyük kaderi, onların bu gizli ve derin konuşması belirliyordu.Elif, gece yarısı sessizce odasına döndüğünde kalbi hâlâ o zeytin ağacının altında, Mehmet’in yanında kalmıştı. Ancak kapıyı araladığı an, odanın karanlığında parlayan iki çift gözle karşılaştı. Babası Mustafa Usta, yatağında değil, bir taburenin üzerinde, elinde yılların yorgunluğunu taşıyan tesbihiyle onu bekliyordu.

"Nereden geliyorsun sen?" dedi babası, sesi bir bıçak kadar soğuk ve keskindi. "Gecenin bu vaktinde bir genç kızın dışarıda ne işi var? Hele ki o ağa bozuntusunun oğluyla!"

Elif, korkudan titreyerek geri çekildi ama babasının öfkesi dinmiyordu. Mustafa Usta, yerinden hışımla kalktı. "Benim şerefimle mi oynayacaksın? Elin oğluyla gizli saklı buluşup adımızı lekelemeye mi niyetlisin? O kokuşmuş heriflerin yanına mı yakıştırıyorsun kendini!" diye bağırdı. Söylediği ağır hakaretler Elif'in kulaklarında çınlıyor, ruhunu bir makas gibi kesiyordu. "Bir daha seni o kapının dışında görürsem, kendi ellerimle bu sevdayı gömerim!"

Elif yatağına kapandığında, hıçkırıkları yastığına hapsolmuştu. Abisinin ve annesinin odalarından gelen derin sessizlik, evdeki bu gerginliği daha da dayanılmaz kılıyordu. Sanki tüm dünya ona karşı birleşmiş, o zeytin ağacının altındaki masum yeminleri birer günaha dönüştürmüştü.

Ertesi sabah, köyün diğer ucundaki taş konakta da hava farklı değildi. Mehmet, babası Kudret Ağa ile birlikte kahvaltı sofrasındaydı. Kudret Ağa, oğlunun yüzündeki o dalgın ifadeyi fark etmişti.

"Mehmet," dedi ağa, sesi masadaki gümüş takımların sesinden daha sertti. "Kulağıma hoş gelmeyen fısıltılar geliyor. Sen bizim soyumuzun devamısın. Bir berberin kızıyla adının yan yana gelmesi bile bu konağın duvarlarını sarsar. Bizim dengimiz bellidir, yolumuz bellidir. O kızdan uzak duracaksın, yoksa sadece kendini değil, o aileyi de yakarsın."

Mehmet, babasının gözlerinin içine bakarken içindeki isyanı bastırmaya çalıştı. Bir yanda babasının mutlak otoritesi, diğer yanda Elif’in o zeytin ağacı altındaki titreyen elleri... "Baba," dedi sadece, "Gönül ferman dinlemez derler."

Kudret Ağa sofradan hışımla kalktı. "Gönül ferman dinlemezse, töre dinletir oğul!"

O gün kasabanın tozlu yollarında yürürken, Mehmet ve babası yan yana ama fersah fersah uzaktılar. Köylülerin meraklı bakışları, annesinin iç çeken duaları ve abisinin sert mizacı, bu yasak aşkın etrafında örülen duvardan sadece birkaç tuğlaydı. Artık sadece iki kalp değil, iki aile ve asırlık bir düzen bu aşkın karşısında dimdik ayaktaydı.

Akşamın alacakaranlığı köyün üzerine çökerken, Mustafa Usta dükkanın ağır ahşap kapısını kilitleyip eve doğru yürüdü. Zihninde günün yorgunluğu, kalbinde ise kızına duyduğu o sert öfkenin tortusu vardı.

Eve girdiğinde, Elif mutfakta hummalı bir hazırlık içindeydi. Babasının geldiğini duyunca hemen sofrayı kurmaya başladı; taze pişmiş ekmeğin kokusu, közlenmiş patlıcanın buğusuyla karışıyordu. Elif, babasının yüzündeki o donuk ifadeyi yumuşatmak istercesine, "Hoş geldin baba, ellerini yıka da hemen oturalım, her şey sıcak," dedi neşeyle.

Mustafa Usta elini yüzünü yıkadı, sofranın başköşesine çöktü. Ancak yemeğe kaşık sallamak yerine, bakışlarını Elif’in üzerine dikti. O sessizlik, odadaki gaz lambasının cılız ışığından daha ağır gelmeye başladı.

"Sofrayı hızlı topla, kendine de bir çekidüzen ver," dedi Mustafa Usta, sesi buz gibiydi.

Elif duraksadı, elindeki ekmek sepetini masaya bırakırken, "Bir yere mi gidiyoruz baba?" diye sordu.

Mustafa Usta, gözlerini kızının gözlerine kenetleyerek o bombayı patlattı: "Biz bir yere gitmiyoruz Elif Hanım. Akşam bize görücü geliyor. Hazırlan, misafirleri layığıyla ağırlayacağız."

Elif olduğu yerde donup kaldı. Kulakları uğulduyor, sanki altındaki yer sarsılıyordu. "Görücü mü? Ama baba... Ben daha... Kim bunlar? Ben istemiyorum!" diyebildi sesi titreyerek.

Mustafa Usta masaya sertçe vurdu. "İsteyip istemediğini soran olmadı! Dün geceki o rezaletten sonra bu evde senin sözün geçmez. Karar verildi, aileler konuştu. Gelenler hatırı sayılır insanlar, bizi bu dertten kurtaracak olanlar onlar."

O sırada mutfağa giren annesi ve abisi de sessizdi; gözlerini kaçırıyorlardı. Elif, annesinin gözlerinde bir parça acıma aradı ama orada sadece çaresiz bir kabulleniş vardı. Abisi ise sanki bu kararın verilmesinde payı varmış gibi dik bir duruş sergiliyordu.

"Baba, ben sana söylemiştim... Benim gönlüm..." diye hıçkırdı Elif. "Benim bir hayatım, hayallerim var. Hiç tanımadığım birinin önüne nasıl çıkarırsın beni?"

"O hayaller bitti Elif! O zeytin ağacının altında kaldı hepsi," dedi babası ayağa kalkarak. "Şimdi git, en güzel elbiseni giy. Bu akşam bu iş bitecek. Bu aile daha fazla laf söz kaldıramaz."

Elif, odasına doğru sendeleyerek giderken sanki her adımda Mehmet’ten, o gizli yeminlerinden ve kendi benliğinden biraz daha uzaklaşıyordu. Babasının o "Hoş geldin" beklediği otoriter tavrı, Elif'in dünyasını başına yıkmıştı. Görücülerin gelmesine saatler kala, Elif aynadaki yabancıya bakarken sadece bir şeyi düşünüyordu: Bu düğüm, artık ne sözle ne de gözyaşıyla çözülecekti.