Makalipas ang tatlong araw mula sa unang pagkikita nila, balik na ulit sa normal ang base—o kahit ganoon ang itsura nito.
Pero para kay Lara, wala nang “normal.” Mula noong gabing tinahi niya si Corporal Ramirez, parang may bahagi ng utak niya na paulit-ulit na binabalikan ang sandaling ‘yon—ang tahimik na lakas ng boses niya, ang paraan ng pagtingin niya na parang kayang basahin ang lahat ng tinatago niya.
Habang nasa infirmary siya, pinipilit niyang mag-focus. “Vitals okay. Next patient, please,” sabi niya habang sinusuri ang sugatang sundalo na may bali sa braso.
Ngunit nang bumukas ang pinto, parang huminto ang paligid.
Si Ethan Ramirez—malinis na ngayon ang uniform, pero may benda pa rin sa balikat. Lumapit siya, dala ang medical clearance form.
“Follow-up check,” sabi niya, diretsong tono, pero may ngiti sa sulok ng labi.
“Corporal Ramirez,” sagot ni Lara, pilit na kalmado. “Kamusta na po ang sugat niyo?”
“Mas masakit na lang pag iniisip ko,” sagot niya, tumatawa nang mahina.
“Hindi ko po alam kung seryoso kayo o nagpapatawa,” sagot ni Lara, pero hindi mapigilan ang ngiti.
Habang chine-check niya ang sugat nito, napansin niyang may mga pilat sa dibdib—mga luma, malalim, at halatang may kasaysayan.
“Ang dami niyong sugat…” mahina niyang sabi.
“Bawat isa may kwento,” sagot ni Ethan. “Pero may mga sugat na mas malalim, hindi mo basta kita.”
Napatingin siya kay Lara. “Tulad ng sa ‘yo.”
Natigilan siya. “Ano po ibig niyong sabihin?”
“Wala,” sagot ni Ethan, umiwas ng tingin. “Basta. Alam ko lang yung mga matang may tinatakbuhan.”
Hindi alam ni Lara kung bakit pero sumikip ang dibdib niya. Gusto niyang sabihin na nagkakamali siya. Pero totoo eh — may pinagtataguan siya, may kasalanang matagal na niyang gustong kalimutan.
Bago siya makasagot, biglang tumunog ang alarm sa labas.
“CODE RED! INCOMING CASUALTIES FROM OPERATION NIGHTFALL!” sigaw ng radio operator.
Tumakbo si Lara palabas. Sa di kalayuan, may dumating na truck—dalawa, puno ng sugatang sundalo. Duguan, umiiyak, iba hindi na gumagalaw.
“Intern Santos! Prepare the IV lines!” sigaw ng head nurse.
“Yes, Ma’am!”
Agad siyang kumilos, pero nang tingnan niya sa gilid, nakita niyang si Ethan ay tumulong din, kahit sugatan pa.
“Sir, bawal po kayong tumulong! May sugat pa kayo!” sigaw ni Lara.
“Walang oras para sa bawal,” sagot niya. “Lahat tayo kailangan dito.”
Magkaharap silang nagtrabaho, pawisan, duguan, pero nakatingin sa isa’t isa sa gitna ng kaguluhan. Sa sandaling ‘yon, pareho nilang naramdaman — hindi lang ito trabaho. Isa itong labanan para sa buhay, at sa gitna ng giyera, unti-unti silang nagiging sandalan ng isa’t isa.
Pagkatapos ng mahigit dalawang oras, bumalik ang katahimikan. Isa sa mga sugatang sundalo, isang baguhang private, ay hindi na nailigtas. Si Lara ang humawak sa kamay nito sa huling sandali.
“Doc… sabihin mo kay Ma, hindi ako natakot…” mahina nitong sabi bago tuluyang mawalan ng hininga.
Natulala si Lara. Nanginig ang kamay niya. Ang lahat ng pinipigilan niyang emosyon, biglang bumalik—ang alaala ng kapatid niyang muntik mamatay, ang sigaw ng ospital, ang amoy ng dugo.
Lumapit si Ethan, marahang hinawakan ang balikat niya. “Lara,” mahina niyang sabi.
“Hindi ko siya nailigtas…” bulong niya, luhaang nakatingin sa walang buhay na sundalo.
“Walang makakaligtas sa lahat,” sagot ni Ethan. “Pero kung hindi dahil sa ‘yo, mas marami sanang namatay.”
Napahinga siya nang malalim. Sa gitna ng dilim, sa pagitan ng mga putok ng baril sa malayo, naramdaman niyang may kakaibang katahimikan sa piling ng sundalong minsan niyang inalagaan.
At doon niya napagtanto—na minsan, ang mga sugatan, sila rin ang nagiging tagapagligtas ng iba.
---