Chapter 2
1670 Words
May mga tanong na hindi agad hinihingi ng sagot.
Pero may mga tanong din na kahit hindi mo itanong, sisigaw sa loob ng dibdib mo hanggang masaktan ka.
Para kay Lucas De Vera, pitong taon na nyang dala ang tanong na iyon.
Bakit ka umalis, Elena?
***
Tahimik ang ospital nang gabing iyon. Ang ilaw ng hallway ay malamlam, sapat lang para makita ang mga anino ng mga taong pagod na pagod na–mga bantay, mga nurse, mga pasyenteng walang tulog dahil sa sakit o takot.
Nakatayo si Lucas sa dulo ng hallway, nakasandal sa pader, parehong posisyon kung saan siya nakatayo pitong taon na ang nakalipas–naghihintay. Noon, hinihintay niyang bumalik si Elena. Ngayon, hinihintay niyang magkaroon ng lakas ng loob na lapitan siya.
Nakikita niya ito sa malayo.
Si Elena.
Nakatayo sa labas ng room ng ina niya, yakap ang sarili, parang pinipigilan ang isang bagay na gustong sumabog. Mas payat siya kaysa sa naaalala niya. Mas tahimik. Mas malungkot ang mga mata.
Pero kahit pitong taon na ang lumipas, isang tingin lang–kilala pa rin niya.
Siya pa rin.
Huminga nang malalim si Lucas. Hindi niya alam kung galit ba ang nangingibabaw o lungkot. O baka pareho. O baka pagmamahal na pilit niyang ibinaon, pero buhay pa rin.
Lumapit siya.
Narinig ni Elena ang yabag ng sapatos sa sahig. Mabagal. Maingat. Parang takot.
Alam na niya kung sino iyon bago pa man siya tumingin.
"Lucas..." mahina niyang sabi, halos pabulong.
Tumigil si Lucas sa harap niya. Hindi siya nagsalita agad. Parang kung magsasalita siya, may mababasag–o may babalik na hindi na niya kayang pigilan.
"Hindi ka man lang nagbago ng gawi," sa wakas ay sabi niya, malamig ang tono. "Palagi kang nauuna sa pag-iwas."
Napatingin si Elena sa sahig. "Hindi ako umiiwas."
"Talaga?" mapait na tawa ni Lucas. "Kasi pitong taon kitang hinintay. Kung hindi 'yan pag-iwas, ewan ko na."
Tumahimik sila.
Ang katahimikan sa pagitan nila ay parang pader–makapal, mabigat, at puno ng lamat.
"Hindi ako bumalik para saktan ka," sabi ni Elena, nanginginig ang boses. "Bumalik ako para sa Mama ko."
"At ako?" diretso ang tanong ni Lucas. "Ano ako sa'yo ngayon, Lena?"
Napatingin siya sa kanya. Sa unang pagkakataon mula nang bumalik siya sa San Isidro, tinitigan niya si Lucas nang diretsahan. Ang mga mata nitong minsan ay puno ng pangarap–ngayon ay puno ng tanong at sugat.
"Hindi ko alam," sagot niya nang totoo. "Hindi ko alam kung paano ka haharapin."
"Pero marunong kang umalis," sagot niya agad. "Marunong kang iwan ako nang walang paliwanag."
May kirot sa bawat salita. Hindi siya sumisigaw. Hindi siya galit sa paraan na inaasahan ni Elena. Mas masakit ang ganitong galit–yung tahimik, kontrolado, pero malalim.
"Lucas..." nilunok ni Elena ang buhol sa lalamunan niya. "Kung alam mo lang–"
"Kung alam ko lang ano?" putol niya. "Na may dahilan ka? Na ginawa mo 'yon para sa akin? Kasi pitong taon na akong naghahanap ng dahilan na 'yan."
Napapikit si Elena.
Hindi pa. Hindi pa ngayon.
"Hindi ito ang tamang oras," sabi niya.
Tumawa si Lucas–isang maikling tawa na walang saya. "Kailan ba naging tamang oras, Lena? Noong iniwan mo ako? Noong gabi-gabi akong naghihintay? O noong natutunan kong mabuhay na wala ka?"
Tumulo ang luha sa pisngi ni Elena bago pa man niya mapigilan.
"Pasensya na," bulong niya. "Alam kong hindi sapat 'yan."
"Tama ka," sagot ni Lucas. "Hindi sapat."
***
Lucas' POV
Lumayo si Lucas pagkatapos noon, pero hindi ibig sabihin ay gumaan ang pakiramdam niya. Umuwi siya sa bahay nila, dumiretso sa kwarto niya–isang kwartong puno pa rin ng alaala.
Nandoon pa rin ang lumang guitar sa sulok. Ang mga lyrics na sinulat niya para kay Elena, nakatago sa drawer. Ang litrato nila sa ilog–si Elena, nakatawa, walang iniintinding mundo.
"Ang tanga mo," bulong niya sa sarili niya.
Pitong taon na. Dapat galit na lang ang nararamdaman niya. Dapat wala na.
Pero bakit isang tingin lang sa kanya, parang bumalik ang lahat?
Humiga siya sa kama, nakatitig sa kisame.
Bumalik ka pa, Lena. At ngayong nandito ka na... ano na?
***
Elena's POV
Sa kabilang bahay, hindi rin makatulog si Elena.
Nakatayo siya sa harap ng salamin, tinitingnan ang sarili–ang babaeng iniwan ang lahat para gumawa ng tama, pero hindi sigurado kung tama nga ba.
Pitong taon na niyang kinimkim ang sikreto. Pitong taon niyang sinabing mas mabuti nang masaktan siya kaysa masaktan si Lucas.
Pero ngayon, nasa iisang bayan na ulit sila.
At alam niyang hindi niya ito maitatago habambuhay.
Hinawakan niya ang tiyan niya–isang instinct na matagal na niyang natutunan pigilan.
"Hindi pa," bulong niya sa sarili. "Hindi pa ngayon."
***
Sa labas, muling bumuhos ang ulan sa San Isidro.
Parang paalala na ang nakaraan ay hindi kailanman nananatiling tahimik. Darating at darating ito–kahit gaano mo pa katagal takbuhan.
At sa gabing iyon, pareho nilang alam:
Ang pitong taon ng katahimikan ay tuluyan nang nabasag.
***
Hindi agad natapos ang gabi.
Sa San Isidro, ang ulan ay parang may sariling alaala–bumabalik-balik, paulit-ulit, parang sugat na ayaw maghilom. Sa bawat patak nito, may binubuksang damdamin na pilit na iniiwasan ng dalawang taong minsan nang nangakong hindi maghihiwalay.
***
Elena's POV
Kinabukasan, maaga pa lang ay gising na si Elena.
Hindi dahil nakatulog siya nang mahimbing–kundi dahil hindi siya nakatulog halos kahit isang minuto. Paulit-ulit sa isip niya ang mukha ni Lucas sa ospital. Ang boses niya. Ang lamig. Ang sakit.
Hindi sapat ang sorry, paulit-ulit niyang sinasabi sa sarili.
Lumabas siya ng bahay, tahimik, dala ang maliit na bag. Kailangan niyang maglakad. Kailangan niyang huminga. Pakiramdam niya ay sasabog ang dibdib niya kung mananatili siya sa loob.
Dinala siya ng mga paa niya sa isang lugar na hindi sinasadyang puntahan.
Ang ilog.
Pareho pa rin. Mabagal ang agos. Tahimik. Parang walang nagbago. Pero alam niyang kasinungalingan iyon–dahil siya mismo ang patunay na may nagbago.
Umupo siya sa paborito nilang bato, hinayaang mabasa ng ambon ang buhok niya.
Dito tayo nangarap, bulong niya sa isip. Dito rin nagsimula ang lahat.
Naalala niya ang mga tawanan. Ang mga pangakong bata pa at walang takot. Ang mga yakap na parang sapat na para labanan ang mundo.
Ngayon, ni hindi niya alam kung paano haharapin ang lalaking minahal niya.
***
Lucas' POV
Sa kabilang dulo ng bayan, nakaupo si Lucas sa maliit na cafe malapit sa plaza. Hindi niya alam kung bakit siya naroon. Siguro dahil iyon ang lugar kung saan siya pumupunta kapag gusto niya mag-isip–o kapag gusto niyang magtago.
"Same order?" tanong ng may-ari.
Tumango lang siya.
Kape. Itim. Walang asukal.
Katulad ng pakiramdam niya ngayon.
Hindi niya inaasahan na babalik si Elena. Mas lalo niyang hindi inaasahan na ganoon pa rin ang epekto nito sa kanya. Isang tingin lang, isang salita lang–at parang bumalik ang pitong taon ng paghihintay.
Hindi mo na siya kailangan, pilit niyang sinasabi sa sarili.
Natuto ka nang mabuhay nang wala siya.
Pero bakit parang kasinungalingan iyon?
Napapikit siya, napahigpit ang hawak sa tasa ng kape.
At doon niya naramdaman–ang galit, unti-unting napapalitan ng pagod.
***
Unavoidable
Nagkita sila muli nang hindi sinasadya.
Sa palengke.
Si Elena ay may hawak na supot ng prutas para sa mama niya. Si Lucas naman ay may dalang mga gamot para sa lola niya. Pareho silang natigilan nang magkrus ang mga mata nila sa makitid na daan.
"Lucas..." unang nagsalita si Elena.
"Lena," sagot niya, walang emosyon.
Hindi nila alam kung aalis ba o mananatili. Parang parehong may gustong sabihin, pero parehong natatakot.
"Salamat sa kahapon," biglang sabi ni Elena. "Sa pagbisita sa ospital."
Tumango si Lucas. "Hindi ko ginawa 'yon para sa'yo."
"Alam ko."
Tahimik ulit.
"May balak ka bang manatili?" tanong niya bigla.
Nagulat si Elena. "Hindi ko pa alam."
Tumango si Lucas, parang inaasahan na ang sagot. "Ganun ka nga talaga. 'Laging may hindi sigurado.'"
Masakit ang tama ng salita.
"Lucas, hindi mo alam ang buong kwento." sabi niya.
"Then tell me," biglang taas ng boses ni Lucas, pero pinigilan niya agad ang sarili. "Kasi pagod na akong manghula."
Nagkatinginan sila. Sa gitna ng palengke, sa gitna ng ingay at buhay, sila ay parang naka-freeze sa sarili nilang mundo.
"Mamaya," sabi ni Elena. "Pag mas maayos na ang lahat."
Ngumiti si Lucas–isang ngiting walang saya. "Sana lang, hindi pa huli."
At iniwan niya siya roon.
***
The Weight of Truth
Kinagabihan, bumalik si Elena sa ospital.
Tahimik na natutulog ang mama nya. Umupo siya sa tabi ng kama, hawak ang kamay nito.
"Mama," bulong niya. "Paano kung mali ang ginawa ko?"
Hindi sumagot ang ina niya, pero bahagyang gumalaw ang kamay nito, parang sagot na rin.
Sa bag niya, naroon pa rin ang sobre.
Ang resulta.
Ang katotohanang binago ang lahat pitong taon na ang nakalipas.
Binuksan niya ito muli, kahit kabisado na niya ang laman.
Positive.
Napapikit siya, hinayaang pumatak ang luha.
Kung sinabi ko ba noon... mag-iiba ba ang lahat?
***
Lucas' Realization
Sa bahay nila, muling tiningnan ni Lucas ang mga lumang gamit ni Elena na hindi nya kailanman nagawang itapon.
Isang lumang hair tie.
Isang sulat na hindi natapos.
Isang larawan nila sa ilog.
Napansin niya ang isang detalye sa sulat–ang petsa.
Pitong taon na ang nakalipas.
Parehong buwan. Parehong linggo. Parehong panahon nang bigla siyang iniwan.
May kung anong gumalaw sa dibdib niya.
Parang may kulang sa kwento.
Hindi niya alam kung ano–pero alam niyang hindi ganoon kasimple ang pag-alis ni Elena.
At sa unang pagkakataon matapos ang pitong taon, hindi galit ang nangingibabaw sa kanya.
Kundi takot.
***
Sa labas ng ospital, nakatayo si Lucas nang gabing iyon, nakatingin sa bintana ng kwarto ng mama ni Elena.
Sa loob, naroon si Elena–hindi niya alam na naroon siya.
Dalawang taong magkalapit ang distansya.
Pero pitong taon ang pagitan.
At pareho nilang alam–hindi na pwedeng tumakas pa.
Ang katotohanan ay parating na.
- Writer
