Kabanata 2: Into Him
Lunes ngayin ngunit makulimlim ang panahon hindi kagaya ng isang tipikal na lunes na maaraw.
Pasado alas sais trenta na nang lumabas ng silid niya si Kyle.
"Anak kumain ka muna ng almusal ipunagprito kita ng paborito mong daing" sambit ng nanang niya ng mapansin itong pababa ng hagdan "bakit ang tamlay mo anak? May masakit ba sa iyo?" alalang tanong ng nanang niya. Maging siya'y alam niyang iba ang paggising niya ngayon para bang naipitan ito ng ugat sa katawan.
"Hindi ho nanang okay lang po ako" sagot naman ni Kyle. Ayaw niyang mag-alala pa ang mga ito sa kanya.
"Sigurado ka anak?" paninigurado ng nanang nito.
"Oho" nakangiting sagot nito sa nanang niya.
.
.
.
"Fabian?" tawag sa kanya ng guro niya sa iii (Inquiries, Immersion, and Investigations) na kasalukuyang nagchechecked ng attendance.
"Present po"
Lumipas ang ilang sandali at natapos na rin sa pagchecheck ng attendance.
"Please passed the one fourth index card and I'll group you into six since your just thirty six" wika ng guro nila na si Mrs. Abalon.
Ilang sandali lamang at naipasa na ang mga index card.
"Last Group, Matteo Llorones, Kennedy Salbante, Marco Fajardo, Kyle Fabian, Luke Torrillo at si Henry Bansil" anunsyo ng guro nila.
Ang dami ng mga nagbulungan, sinasabing napakaswerte ng mga lalaking nakagrupo ni Kyle dahil magaling si Kyle.
"Kyle ang swerte mo naman sa mga kagrupo mo lahat papalicious, ang sasarap!" maharot na sambit ni Maleng na nasa katabing upuan.
"Okay, go to your groups talk about your topic and create your title, is that clear?" seryosong tanong ng guro.
"As crystal maam" sagot naman ng lahat.
Tumayo na ang bawat isa at pumunta na sa kanilang mga kagrupo. Nakita naman ni Kyle na nakaayos na ang mga kagrupo niyang lalaki.
"Uy Kyle dito, may upuan ka na" nakangiting sambit ni Kennedy. Ngumiti naman si Kyle at pumunta na sa upuan na itinuro nito.
May kaunting pagkadisgusto si Kyle sa klooban niya dahil hindi naman ganoon kagaling ang tatlo sa mga kagrupo niya si Marco, Henry at Matteo pero napapakiusapan naman niya ang mga ito dahil mabait at masunurin ang mga ito.
"Siguro pwede na tayong magbrainstorming?" tanong ni Kyle dito.
"Ano ang brainstorming Kyle?" tanong ni Henry. Dyusme! Doon pa lamang ay parang namatayan na ng loob si Kyle.
"Huwag mo ng alamin sasakit lang ang ulo mo" seryosong sambit ni Luke na siyang ikinatawa ni Kyle.
"Sa lugar naman natin maraming mga poultry business diba?"
"Oo, si Mang Canor mayroon silang manukan sa bukid" sambit ni Luke.
"Alam ko mayroon din sa Cutud malapit sa may Tanawan" pagbibigay alam rin ni Kennedy.
"Ayun, tama may mga source na tayo para makapag-gather ng mga data" turan ni Matteo.
"Isa lang naman ang problema na kinakaharap ng mga negosyanteng iyan sa nakaraan na mga panahon" wika ni Kennedy. Habang si Luke, Henry at Marco naman ay nakikinig at tinigtignan ang mga nag-uusap.
"May nabuo na akong pamagat para sa gagawin nating tikhay" nakangiting sambit ni Kyle.
"Ano naman ang naisip mo Kyle?" tanong ni Henry.
"The Macro and Micro Factors Affecting the Profitability of Poultry Farming" sambit ni Kyle. Nanahimik naman ang lima at tinignan siya.
"K-kung hindi niyo nagustuhan ay maari niyo namang palitan" nahihiyang sambit ni Kyle at yumuko.
"Hindi, ang galing mo nga naisipan mo ng mabilisan iyon" manghang wika ni Kennedy.
"Oo nga, ang galing mo Kyle" nakangiting sambit ni Henry.
"I assume tapos na ang grupo niyo Kyle dahil nag-iingay na yang si Henry" nakataas kilay na wika ng guro nila habang nakatingin kay Henry.
"Yes, maam were already done" nakangiting wika ni Kyle lahat naman ng mga mag-aaral ay nakatingin sa kaniya dahil ang grupo nila ang unang natapos.
Iniscan ni Ginang Abalon ang pamagat na nakasulat sa kalahating index card.
"Magaling ka talaga Kyle, natumbok mo ang isa sa mga inaasahan kong paksa, titignan natin sa inyong title defense kung maganda nga ang magiging pananaliksik niyo" nakangiting wika ng guro niya.
"Salamat ho maam" pagpapasalamat naman ni Kyle.
.
.
.
Lumipas ang recess nila at oras na ng Oral Communication.
"Good morning class, please bring out your book and turn it to page 296" sambit ni Mr. Agustin ang hot na teacher ng paaralan nila at pantasta ng lahat ng kababaihan.
"Read the poem Man with the Hoe, all of you now" pagbibigay ng instruction ng guro nila.
THE MAN WITH THE HOE
(by: Edwin Markham)
Bowed by the weight of centuries he leans
Upon his hoe and gazes on the ground,
The emptiness of ages in his face,
And on his back the burden of the world.
Who made him dead to rapture and despair,
A thing that grieves not and that never hopes,
Stolid and stunned, a brother to the ox?
Who loosened and let down this brutal jaw?
Whose was the hand that slanted back this brow?
Whose breath blew out the light within this brain?
Is this the Thing the Lord God made and gave
To have dominion over sea and land;
To trace the stars and search the heavens for power;
To feel the passion of Eternity?
Is this the Dream He dreamed who shaped the suns
And marked their ways upon the ancient deep?
Down all the stretch of Hell to its last gulf
There is no shape more terrible than this—
More tongued with censure of the world’s blind greed—
More filled with signs and portents for the soul—
More fraught with danger to the universe.
What gulfs between him and the seraphim!
Slave of the wheel of labor, what to him
Are Plato and the swing of Pleiades?
What the long reaches of the peaks of song,
The rift of dawn, the reddening of the rose?
Through this dread shape the suffering ages look;
Time’s tragedy is in that aching stoop;
Through this dread shape humanity betrayed,
Plundered, profaned and disinherited,
Cries protest to the Judges of the World,
A protest that is also prophecy.
O masters, lords and rulers in all lands,
is this the handiwork you give to God,
This monstrous thing distorted and soul-quenched ?
How will you ever straighten up this shape;
Touch it again with immortality;
Give back the upward looking and the light;
Rebuild in it the music and the dream;
Make right the immemorial infamies,
Perfidious wrongs, immedicable woes?
O masters, lords and rulers in all lands,
How will the Future reckon with this Man?
How answer his brute question in that hour
When whirlwinds of rebellion shake the world?
How will it be with kingdoms and with kings—
With those who shaped him to the thing he is—
When this dumb Terror shall reply to God
After the silence of the centuries?
"Impromptu Recitation tayo, bubunot ako ng index card at kung sino ang mabunot siya ang sasagot kapag hindi nasagot tatayo hanggat hindi nasasagot ng tama ang tanong, kung lima ang hindi makakuha ng sagot lima kayong tatayo" istriktong sambit ni Mr. Agustin.
Bumunot ito ng isa "Bansil, Henry"
"What is the poem all about?" simpleng tanong ng guro nila.
Ilang minuto na pero hindi pa rin nakakasagot si Henry.
"Okay stand still" turan ng guro
"Ocampo, Marelie" tumayo lang si Maleng pero hindi nasagot. Lumipas ang ilang sandali at anim na silang nakatayo at hindi alam ang isasagot.
"Fabian, Kyle" prenteng sambit ni Ginoong Agustin.
"What is the poem all about?"
"it is an impassioned protest and lament on behalf of those in servitude, which gives voice, through one symbolic laborer, to the description of what workers become when yoked to the "wheel of labor" and gives voice to the description of intellectual and spiritual endowments workers are robbed of." sagot ni Kyle.
"Vey good Kyle, say thank you to Kyle and you may sit down" sambit ng guro.
"Since Kyle nakatayo ka na diyan and since your the only student here in this class na may bukid at may farmer na ama can you tell us something about them?" tanong ng guro nito.
"Simple lang ho ang buhay namin, tama po kayo ang tatang ko ho ay isang mambubukid. Mahirap po ang ang trabaho sa bukid lalo na kapag panahon ng pag-aani. Mahirap na napakagastos pa. Laging sinasabi ng iba sa akin kung hindi daw ba ako nahihiya na may tatang at kuya akong mambubukid, pero ang lagi kong sinasagot na bakit ako mahihiya, mararangal ang trabaho nila, kumikita sila ng salapi na hinfi nanghahamak ng ibang tao. Gayunpaman, kahit magastos at nakakapagod ang trabaho sa bukid, maraning tao pa rin ang nanamantala dahil binibili nila ang palay ng hindi ayon sa presyo nito" mahabang sambit naman ni Kyle.
"Sigurado ako Kyle, napakasaya ng mga magulang mo at naging anak ks nila, alam kong proud na proud sila sayo" nakangiting sambit ni Ginoong Agustin na sinuklian naman ni Kyle ng isang magandang ngiti.
.
.
.
Natapos ang araw na pagod si Kyle. Ginampanan muna niya ang respinsibilidad niya sa paaralan dahil cleaner siya ngayon. Kahit masakit ang pakiramdam niya ay tinulungan niya ang mga co-cleaner niya.
"Kyle, pinapatawag ka ni Maam Chingcuangco sa faculty niya" saad ng isa sa mga kaklase niya.
"Sige pupuntahan ko na lamang siya, Salamat" wika ni Kyle.
.
.
.
"Maam punapatawag niyo daw ho ako?" mahinang sambit ni Kyle.
"Naku Kyle mukhang masama ang pakiramdam mo, sa susunod ko na lang sasabihin, umuwi ka na muna" nag-aalalang sambit ng ginang.
Lumabas si Kyle ng faculty ng mstamlay napasaktong napadaan si Kennedy.
"Oh Kyle bakit ang tamlay mo?" tanong ng lalaki.
"Ahh wala ito" sagot naman ni Kyle. Sinapo naman ni Kennedy ang noo nito.
"Nilalagnat ka Kyle, hayaan mong ihatid na kita sa inyo" pagmamagandang loob ni Kennedy.
"Naku, huwag na baka nakakaabala pa ako" pagtanngi ni Kyle.
"No, I insists" pagpupumilit ni Kennedy.
"Salamat Ken" sambit ni Kyle.
"Sige tatawagan ko lang ang driver namin at sigurado akong nasa harapan na siya ng paaralan" ani Ken.
.
.
.
"Oh anak napano ka?" tanong ng nanang niya.
"Mataas ho ang lagnat ni Kyle" sagot ni Ken.
"Naku sinabi ko na kasi sayo anak na huwag ka ng pumasok pero- KYLEEE!" hindi na naituloy ang sasabihin ng nanang niya ng bumagsak ito.