Hindi ako makapagsalita agad. Tatlong araw akong nawala sa totoong mundo—tatlong araw na nakahiga lang ako, walang kain, walang tubig, habang naglalakbay kami ni Kael sa pagitan ng mga panahon. Ang akala kong ilang oras lang ay naging tatlong araw dito.
“Elara, okay ka lang ba?” tanong ng pinsan kong si Mia, lumalapit siya nang dahan-dahan parang natatakot sa reaksyon ko. “Sabi sa akin ng tita mo ay maayos ka lang dito, pero noong hindi ka sumasagot sa tawag namin kahapon pa, kinabahan na talaga kami.”
Tumayo ako nang dahan-dahan, medyo nanghihina pa ang tuhod ko. “Pagod lang talaga ako,” sabi ko, at halos hindi ko marinig ang sarili kong boses. “Inayos ko kasi ang mga gamit ni Lola, tapos nakatulog lang ako nang mahaba. Pasensya na kung nag-alala kayo.”
Hindi ako makapagsabi ng totoo. Paano ko ipapaliwanag na tumatawid ako sa nakaraan gamit ang isang lumang relo? Na may hinihintay akong binata mula halos isandaang taon na ang nakalilipas? Siguradong iisipin nilang nababaliw na ako sa lungkot.
Naghanda si Mia ng pagkain at tubig para sa akin. Habang kumakain, nakaupo siya sa tapat ko at nagkukuwento ng mga bagay sa siyudad, pero wala akong naririnig. Ang isip ko ay nandoon pa rin sa pinto na biglang nagsara, sa huling tingin ni Kael—ang takot at pag-aalala sa mga mata niya bago ako mahila pabalik. Siguradong nag-iisa siya doon ngayon. Siguradong naghihintay siya kung babalik pa ba ako.
Nang makaalis na si Mia pagkatapos kong sabihing magpapahinga na ulit ako, agad kong kinuha ang relo. Pero nang hawakan ko ito, napasinghap ako—ang mga ukit na dati ay kumikinang ay ngayon malabo na, parang may alikabok na tumakip sa kanila. At noong sinubukan kong paikutin ang pihitan, ayaw itong gumalaw nang maayos. Parang may humaharang.
“Hindi… hindi pwede,” bulong ko habang pilit itong ginagalaw. “Kailangan kong bumalik. Kailangan kong sabihin sa kanya na hindi ako tumalikod.”
Ilang oras akong sinubukan. Pinag-aralan ko ulit ang mga kwaderno, hinanap ang solusyon kung paano muling buksan ang daan kapag naantala ito. Doon ko nabasa ang babala na hindi ko masyadong pinansin noon: “Ang tulay ay mahina sa gulo mula sa totoong mundo. Kapag naputol ang ugnayan nang hindi sinasadya, kailangan mong patunayan muli ang iyong tiwala—at kailangan mong hanapin ang bagong daan, dahil ang luma ay sarado na pansamantala.”
Sarado na ang dating daan. Ibig sabihin, hindi ko na siya makikita sa pamilyar na tulay o sa lupain ng mga bituin. Paano ko na siya makakausap? Paano ko malalaman kung ligtas siya?
Kinabukasan, sinubukan kong maglakad sa paligid ng bahay at sa Silent Valley. Baka may makita akong palatandaan, baka gabayan ako ng relo. Habang naglalakad ako sa gilid ng batis na malapit sa bahay, biglang uminit ang relo sa bulsa ko. Huminto ako at kinuha ito. Sa unang pagkakataon, nakita kong gumuhit ang liwanag mula rito sa ibabaw ng tubig—hindi ang daan papunta sa kanya, kundi isang imahe: si Kael, nakaupo sa gitna ng damuhan sa Lunaris, hawak din ang sarili niyang kopya ng parehong relo. Mukha siyang pagod, pero hindi sumusuko.
“Kael!” sigaw ko, kahit alam kong hindi niya ako maririnig. Pero tumingala siya agad, parang naramdaman niya ang presensya ko. Tumingin siya sa kawalan, at dahan-dahang ngumiti nang malungkot.
“Nandiyan ka pa rin pala,” parang narinig ko ang boses niya sa isip ko, mahina at parang galing sa malayo. “Akala ko… akala ko hindi na tayo muling magkikita.”
“Bumalik sana ako,” sagot ko habang tumutulo ang luha ko. “May dumating lang bigla. Hindi ko sinasadyang maputol ang daan.”
“Alam ko. Hindi mo kasalanan. Pero sarado na ang tulay na ginagamit natin dati. Kailangan nating hanapin ang ibang paraan. Nasa akin na ang mga lumang tala ng ninuno ko—sabi doon, may mga pintuan sa iyong mundo na konektado rin sa akin. Mga lugar na may parehong lakas gaya ng sa bahay niyo.”
“Nasaan ang mga lugar na ‘yun?” tanong ko.
“Sa mga lugar na puno ng alaala. Sa mga lugar kung saan nagtagpo rin ang mga ninuno natin. Sa iyong panahon, ang pinakamalapit ay ang lumang simbahan sa tuktok ng bundok dito sa Silent Valley. Doon nagsimula ang lahat ng ugnayan ng pamilya natin.”
Nagtaka ako. Nabalitaan ko na ang simbahang iyon—sira na at matagal nang hindi pinupuntahan, sabi ng mga taga-lugar ay puno daw ito ng mga kwento at alamat. Pero hindi ko akalain na doon nakatago ang susi.
“Pupunta ako doon,” sabi ko nang matatag. “Bukas na bukas din.”
“Mag-ingat ka, Elara. Delikado ang mga pintuan na hindi mo pa nasusubukan. Mas malakas ang pagsubok doon. At… kung hindi mo ako makita agad, huwag kang mawawalan ng pag-asa. Hihintayin kita hanggang sa maubos ang lakas ko.”
Nawala ang imahe niya sa tubig. Pero ngayon alam ko na ang gagawin. Hindi tayo matitigil dahil lang naputol ang daan.
Kinabukasan nang maaga, naghanda na ako. Isinuot ko ang komportableng damit, kumuha ng flashlight at tubig, at siniguradong nasa bulsa ko nang mahigpit ang relo. Bago ako umalis, tiningnan ko ulit ang kwarto ni Lola. “Tulungan mo po ako,” bulong ko. “Tulungan niyo po kaming magkita ulit.”
Ang pag-akyat sa bundok ay hindi madali. Matarik ang daan, mataba ang mga damo, at minsan ay halos wala na talagang daanan. Pero sa bawat hakbang ko, nararamdaman ko ang pag-init ng relo—parang hinihila ako nito palapit. Habang naglalakad, napapaisip ako sa mga pagsubok na hinarap namin, at sa mga darating pa. Napakalayo ng agwat namin, napakaraming pader ang humaharang, pero ang damdamin ko para sa kanya ang lalong tumitibok sa bawat hirap.
Pagkalipas ng halos apat na oras, nakita ko na rin ito—ang lumang simbahan na gawa sa bato, na may sirang bubong at mga bintanang walang salamin. Ang dami ng baging na bumabalot sa mga dingding, pero kahit sira na, mararamdaman mo pa rin ang kapayapaan at kakaibang lakas sa paligid.
Pumasok ako sa loob. Ang sahig ay puno ng mga nahulog na bato at tuyong dahon. Sa gitna, kung saan dapat may altar, may nakatayo na isang malaking bato na may parehong ukit gaya ng sa relo. At nang lapitan ko ito, biglang uminit nang sobra ang relo—parang handa na itong maglabas ng lakas ulit.
Pero bago pa ako makahakbang nang tuluyan, may narinig akong kaluskos sa likod ko. Lumingon ako nang mabilis. Walang tao. Pero ang hangin ay bumulong ng mga salitang hindi ko naiintindihan, at ang dilim sa mga sulok ng simbahan ay parang gumagalaw papalapit sa akin.
Hindi lang kami ang naghahanap ng daan. May iba ring naghihintay sa pagkakataong ito—mga gustong sirain ang tulay bago pa man natin ito muling maitayo.
Hinawakan ko nang mahigpit ang relo at huminga nang malalim. Hindi ako aatras. Kahit anong harang, kahit anong panganib, hahanapin ko ang daan pabalik kay Kael.