Kabanata 002: Ang Aksidente
Para kay Kartiah, mananatiling tagalabas si Aruna.
Ang tanging dahilan kung bakit siya naging bahagi ng pamilya ay dahil minsang pinakasalan ni Arga ang kanyang ina.
Ngayon na wala na si Arga...
Sa paningin ni Kartiah, wala na ring dahilan para manatili pa si Aruna sa pamilya.
"Alam ko."
Bumigat ang tinig ni Gavin.
"Kaya tinutulungan ko rin silang alagaan."
"Pero—"
Magsasalita pa sana si Kartiah nang muling putulin siya.
"TAMA NA!"
Ang dumadagundong na sigaw ay nagpayanig sa buong silid.
Lahat ay kusang napalingon.
Nakatayong tuwid si Wawan.
Namumula ang kanyang mukha.
Isa-isang sinuyod ng kanyang matalim na tingin ang lahat ng naroon.
Naglaho na ang mainit na ngiting karaniwang nagpapalambot sa mukha ng matanda.
Galit na lamang ang natitira.
"Wala na ba kayong kahit katiting na kahihiyan?!"
Umalingawngaw ang kanyang malalim na tinig sa sala.
"Sariwa pa ang libingan ni Arga!"
"At ano'ng pinag-aawayan ninyo ngayon?!"
Lahat ay yumuko.
Walang nangahas sumagot.
Maging si Rustam, na kanina lamang ang pinakamalakas ang boses, ay napatitig na lamang sa sahig.
Sa kanilang lahat, sina Marwan at Sundari lamang ang patuloy na nakatingin kay Wawan. Tumigas ang kanilang mga ekspresyon. Bilang nakatatandang henerasyon, pakiramdam nila ay napagalitan din sila sa harap ng buong angkan.
Gayunman, wala ni isa sa kanila ang sumagot.
Si Marwan ang panganay sa tatlong magkakapatid, samantalang si Wawan ang bunso. Kahit ganoon, alam niyang hindi nagsasalita ang nakababatang kapatid nang walang dahilan. Wala pang pitong araw mula nang mailibing si Arga. Lubhang hindi angkop ang pag-usapan ang mana at mga ari-arian sa ganitong panahon.
"Tama na."
"Umuwi na kayo."
"NGAYON NA!"
Wala nang nagsalita.
Isa-isang tumayo ang lahat.
May nag-ayos ng kanilang mga sarong sa baywang. May pumulot ng kanilang peci na iniwan sa ibabaw ng banig. May ilan ding tahimik na nagpaalam nang hindi man lang maglakas-loob na salubungin ang tingin ni Wawan.
Hindi nagtagal, unti-unting lumuwag ang kaninang siksik na sala.
Tanging ang lumang bentilador sa kisame na lamang ang mabagal na umiikot sa isang sulok.
Nanatili si Gavin sa kanyang kinatatayuan.
Mahigpit pa ring nakakuyom ang kanyang dalawang kamao sa tagiliran.
Mabilis ang pag-angat at pagbaba ng kanyang dibdib.
Matagal nang naninigas ang kanyang panga hanggang hindi na niya matandaan kung kailan pa iyon nagsimula.
Nang tuluyan nang tumahimik ang bahay, saka lamang niya napansing nanginginig ang kanyang mga daliri.
Sa isang sulok ng silid, tahimik lamang na nakayuko si Halimah.
Namamaga ang kanyang mga mata.
Halos wala siyang nasabi sa buong pangyayari.
Ngunit bawat pagbanggit sa mga paupahang bahay, sa mana, at sa pag-aagawan sa pag-aalaga sa kambal ay sunod-sunod na tumarak sa kanyang puso.
Apat na araw.
Apat na araw pa lamang mula nang mailibing sina Arga at Aisyah.
Ngunit ang pinag-aawayan na ng mga tao ay hindi na panalangin.
Kundi ang yaman na kanilang naiwan.
Ipinikit ni Wawan ang kanyang mga mata nang sandali.
Parang sumisikip ang kanyang dibdib.
Ilang dekada na niyang kilala ang ugali ng karamihan sa kanilang mga kamag-anak.
Gayunman, masakit pa ring makita kung gaano sila kabilis nagbago kaagad matapos ang pagpanaw ni Arga.
Huminga siya nang malalim bago lumapit kay Gavin.
Marahang ipinatong ng matanda ang kanyang kamay sa ulo ng binata.
"Gavin... pagod ka na, hindi ba? Matulog ka na. Gabi na."
"Opo, Grandpa..." Tahimik na tumango si Gavin. Isang bahagyang ngiti ang sa wakas ay lumitaw sa kanyang mukha. "Salamat po."
"Pinasasalamatan mo pa ako?" Mahinang suminghal si Wawan. "Matulog ka na. Ikandado mo ang pinto. Nasa ospital pa rin si Runa, hindi ba?"
"Opo, Grandpa."
"Nakakaawa ang batang iyon," mahinang bulong ni Halimah.
Nakatitig siya sa sahig bago muling nagsalita.
"Apat na araw na siyang kasama ng kambal sa ospital. Wala pang pumapalit sa kanya."
Muling binalot ng katahimikan ang sala.
Ang ugong ng lumang bentilador at ang lagaslas ng mga dahon sa labas ang tanging maririnig sa buong bahay.
"Ano pa bang magagawa natin, Grandma..." Mahinang napabuntong-hininga si Gavin. "Abala ako sa pag-aasikaso ng lahat dito."
"Kumakain pa kaya ang batang iyon?" muli niyang tanong, puno ng pag-aalala.
"Insha'Allah, kaya naman niyang alagaan ang sarili niya, Grandma. At saka, nandoon din si Om Ardan. Siya ang kasama ni Aruna sa ospital."
Bahagyang tumaas ang kilay ni Grandpa Wawan.
"Oh..."
Dahan-dahan siyang tumango.
"Kaya pala sandali na lang umuuwi si Ardan tuwing gabi."
"Opo, Grandpa." Walang malisya ang pagtango ni Gavin. "Babae si Aruna. Hindi siya pababayaan ni Om Ardan na matulog nang mag-isa sa waiting room ng ospital."
"Hm..."
Bahagyang tumango si Wawan.
Napatitig siya sa malayo.
Walang nakaaalam kung ano ang kanyang iniisip.
"Kung ganoon," saad niya sa wakas. "Sana ay makauwi na agad ang kambal."
"Amin."
Mahinang ngumiti si Gavin bilang tugon.
Matapos magpaalam, umalis na sina Wawan at Halimah sa bahay.
Marahang umalingawngaw ang kanilang mga yabag sa eskinitang unti-unti nang tumatahimik.
Sa nakalipas na apat na araw, may isang bagay na patuloy na gumugulo sa isip ni Wawan.
Ardan.
Aruna.
Paulit-ulit na umiikot sa kanyang isipan ang dalawang pangalang iyon.
May kung anong hindi tama.
Ngunit pinili na lamang niyang huwag magtanong.
Masyado nang pagod si Gavin ngayong gabi.
Maputla ang binatang kararating lamang mula sa kanyang huling pagsusulit sa high school.
Nagsisimula nang mangitim ang ilalim ng kanyang mga mata.
Hindi lamang iyon dahil sa kakulangan sa tulog.
Sa nakalipas na apat na araw, naging lubhang hindi regular ang kanyang pagkain.
Wala na kasing natitira sa bahay na magpapaalala sa kanya na kumain.
Apat na Araw ang Nakalipas
SKREEECH—!
Bumasag sa katahimikan ang matinis na langitngit ng preno.
CRAAASH!!
Isang napakalakas na banggaan ang yumanig sa sangandaan.
Umikot nang halos kalahati ang isang itim na sedan bago bumangga sa harang sa gilid ng kalsada.
Nabasag ang windshield nito sa napakaraming piraso, habang manipis na usok ang nagsimulang umakyat mula sa ilalim ng nayuping hood.
Maraming nakamotorsiklo ang biglang nagpreno.
Napahiyaw ang isang babae habang tinatakpan ang kanyang bibig ng dalawang kamay.
Sa loob lamang ng ilang segundo, tuluyang huminto ang daloy ng trapiko mula sa magkabilang direksiyon.
May mga taong tumakbo palapit sa wasak na sasakyan.
Mayroon ding agad na naglabas ng kanilang mga cellphone upang mag-video.
"Diyos ko...!"
"May tao sa loob!"
"Huwag kayong masyadong lumapit!"
Isang pulis pantrapiko na naka-duty malapit sa sangandaan ang agad na tumakbo papunta sa sasakyan.
Isang malakas na sipol ang umalingawngaw.
"Umatras kayong lahat! Bigyan ninyo kami ng espasyo!"
Nag-atubiling umurong ang mga tao, ngunit marami pa rin ang pilit na sumisilip sa loob.
Sa pamamagitan ng basag na windshield, nakita ng pulis ang isang lalaking nasa katanghaliang-gulang na nakasubsob sa manibela, ang katawan nito ay naiipit sa ilalim ng nayuping dashboard.
Sa upuan ng pasahero naman ay isang buntis na halos manganganak na, nakaupo nang walang anumang galaw.
Nakasuot pa rin ang seatbelt nito sa dibdib.
Napakuyom ang kanyang panga.
Agad niyang kinuha ang kanyang radyo.
"Central, ito ang Bravo Three. May aksidente sa trapiko. Dalawang biktima ang naiipit pa sa loob. Humihiling ng ambulansiya at Fire and Rescue team kaagad."
"Copy that. Papunta na ang mga responder."
"Roger."
Isinabit niyang muli ang radyo sa kanyang balikat.
"Walang lalapit! Bigyang-daan ang ambulansiya!"
Sa wakas, umalingawngaw ang tunog ng sirena mula sa malayo.
Noong una ay mahina lamang.
Pagkatapos ay palakas nang palakas.
Ngunit naipit din ang ambulansiya sa matinding trapiko ng rush hour.
Nag-ingay ang mga busina mula sa lahat ng direksiyon.
Nagbigay-daan lamang ang mga sasakyan nang marinig nila ang sirena na nasa likuran na mismo nila.
Makalipas ang ilang minuto, huminto ang ambulansiya sa likod ng wasak na sedan.
Biglang bumukas ang likurang mga pinto.
Dalawang paramedic ang bumaba habang may dalang mga medical bag at isang natitiklop na stretcher, saka dali-daling lumapit sa pulis.
"Dalawang biktima ang naiipit pa," maikling ulat ng pulis. "Lalaking driver. Buntis na babae sa passenger seat. Paparating na ang Fire and Rescue."
Bago pa sila makakilos, isa pang sirena ang umalingawngaw sa gitna ng trapiko.
Isang fire truck na kumikislap ang emergency lights ang dahan-dahang sumingit sa pagitan ng mga sasakyan.
Bumaba mula sa cabin ang pinuno ng Fire and Rescue team.
"Susuriin muna namin ang mga biktima," sabi ng isa sa mga paramedic. "Pagkatapos, magsasama-sama tayo sa pagkuha sa kanila."
"Nauunawaan."
Isinuot ng paramedic ang kanyang guwantes bago yumuko sa basag na bintana.
"Ma'am... naririnig n'yo ba ako?"
Walang tugon.
Sinuri niya ang daanan ng hangin, kinapa ang pulso, saka ikinabit ang isang portable monitor.
Lumipas ang ilang segundo.
Isang tuwid na linya lamang ang lumitaw sa screen.
Nagkatinginan sila ng kanyang kasama bago ibinaba ang tingin sa nakaumbok na tiyan ng babae.
"Hindi na natin siya maililigtas," sabi niya sa pinuno ng Fire and Rescue. "Pero may pag-asa pa ang sanggol. Kailangan natin siyang mailabas kaagad."
Mariing tumango ang pinuno.
"Simulan ang extraction!"
Umalingawngaw ang mga hydraulic rescue tool.
Dahan-dahang ibinuka ang nayuping katawan ng sasakyan.
"Dahan-dahan... hawakan ninyo."
Nang sapat na ang laki ng siwang, ipinasok ng dalawang paramedic ang kanilang mga kamay sa loob.
"Mag-ingat sa tiyan niya."
Maingat nilang binuhat ang babae at inilagay siya sa stretcher.
Agad siyang itinulak ng isang paramedic papunta sa ambulansiya habang ang isa naman ay patuloy na minomonitor ang portable device.
Sa kabilang panig, patuloy na pinipilit ng Fire and Rescue crew na mailabas ang driver.
"Naiipit pa rin ang mga binti niya sa dashboard."
"Putulin ang kanang bahagi."
Muling umingay ang rescue saw.
Paminsan-minsan ay tumalsik ang mga spark hanggang sa tuluyang matanggal ang dashboard.
"Dahan-dahan sa paghila."
Sa wakas, nailabas ang lalaki.
Maputla ang kanyang mukha.
Natuyo na ang dugo sa may sentido.
Ngunit bahagya pa rin siyang humihinga.
"Humihinga pa siya."
"Dalhin siya sa ambulansiya!"
Halos magkatabi na itinulak ang dalawang stretcher.
Malakas na sumara ang mga pinto ng ambulansiya.
Ilang sandali pa, muling umalingawngaw ang sirena habang mabilis itong tumungo sa pinakamalapit na ospital.
Umalingawngaw sa pasilyo ng Emergency Department ang kalansing ng mga gulong ng stretcher.
Pagkabukas ng mga pinto ng ambulansiya, agad na sumugod ang mga nars at doktor na naghihintay sa loob.
"Lalaking biktima. Matinding trauma. Patuloy na bumababa ang antas ng kamalayan."
"Babaeng biktima. Buntis. Unahin ang pagsagip sa sanggol."
Agad na itinulak ang dalawang stretcher sa magkaibang direksiyon.
Isang pulis ang sumunod sa kanila habang dala ang dalawang pitaka, dalawang cellphone, at ilang personal na gamit na narekober mula sa lugar ng aksidente.
Iniabot niya ang lahat sa admissions clerk.
"Paki-record ang lahat ng personal na gamit ng mga biktima."
"Opo, Sir."
Habang nakikipaglaban ang medical team upang iligtas ang mga biktima sa likod ng mga pinto ng treatment room, binuksan ng pulis ang pitaka ng lalaking biktima.
Isang Indonesian identity card.
Arga Wiryawan.
Edad, apatnapu't lima.
Binuksan niya ang ikalawang pitaka.
Aisyah.
Pareho ang nakasaad na tirahan sa dalawang identity card.
"Mag-asawa," mahina niyang bulong.
"Sir."
Lumapit sa kanya ang isang staff ng Emergency Department.
"Mayroon po ba tayong maaaring tawagang kapamilya?"
"Tinitingnan ko."
Binuksan ng pulis ang isa sa mga cellphone na narekober mula sa sasakyan.
Sa kabutihang-palad, wala itong lock.
Lumabas ang listahan ng mga contact.
May isang pangalan na agad nakakuha ng kanyang pansin.
My Little Champion.
Bahagyang nagsalubong ang kanyang mga kilay.
Batay sa kasaysayan ng mga mensahe, napakalapit ng relasyon ng may-ari nito sa taong iyon.
"Malamang kapamilya."
Agad niyang pinindot ang call button.
Ilang ulit na tumunog ang telepono.
Click.
"Magandang hapon."
Isang kalmadong boses ng lalaki ang sumagot.
"Magandang hapon. Kilala po ba ninyo ang may-ari ng teleponong ito?"
"Siyempre. Sa kapatid ko iyan."
"Maaari ko bang malaman ang pangalan niya?"
"Arga Wiryawan."
Huminga nang malalim ang pulis.
"Ako si Rudi, isang opisyal... ng Traffic Police. Nasangkot si Pak Arga sa isang aksidente sa trapiko ngayong hapon at kasalukuyang ginagamot sa ospital."
Katahimikan.
"...Aksidente?"
Biglang nagbago ang boses ng lalaki.
"Opo."
"Kumusta ang kapatid ko?"
"Nasa kritikal na kondisyon siya."
Isang mabigat na buntong-hininga ang narinig mula sa kabilang linya.
"Kailangan ninyong pumunta agad sa ospital."
"Saang ospital, Officer?"
Ibinigay ng pulis ang pangalan at adres ng ospital.
"Nauunawaan ko. Aalis na ako ngayon din."
Ilang sandali ang lumipas bago muling nagsalita ang lalaki.
"Officer..."
"Opo?"
"Pakiusap... gawin ninyo ang lahat para mailigtas ang kapatid ko."
Nagsimula nang manginig ang kanyang boses.
"Huwag ninyong isipin ang gastos. Ako ang sasagot sa lahat."
Napatingin ang pulis sa mga pintuan ng treatment room na nananatiling mahigpit na nakasara.
"Ginagawa namin ang lahat ng aming makakaya, sir. Pumunta po kayo rito sa lalong madaling panahon."
"Gagawin ko."
Natapos ang tawag.
Dahan-dahang ibinaba ng pulis ang cellphone.
Muli siyang tumingin sa mga pintuan ng treatment room na nananatiling mahigpit na nakasara.
Samantala, sa labas ng ospital, may isang taong nakikipagkarera sa oras upang marating ang kanyang kapatid.