Sa ilalim ng puno ng manga, tila nag-uumapaw ang saya at pag-asa nina Mang Cardo at Victoria. Matapos ang mga hirap at pagod, narito na ang sagot sa kanilang mga pangarap—ang magiging anak na simbolo ng kanilang pag-iibigan.
"Alam mo, Mahal, ang mga magulang mo, hindi sila dapat mag-alala sa akin," sabi ni Cardo, habang nakatingin siya sa mga mata ni Victoria.
"Handa akong ipaglaban ang ating pamilya."Ngunit hindi maikaila ni Victoria ang pangamba sa kanyang puso.
"Sana nga, Cardo. Pero alam mo naman ang Papa ko, mahigpit siya."
"Alam kong mahirap, pero kailangan nating maging matatag. Para sa anak natin," sagot ni Cardo, na nagbigay ng isang matibay na yakap sa kanyang sinta.
Habang nag-uusap sila, unti-unting bumaba ang mga bituin mula sa langit, tila nagdiriwang ng kanilang pagmamahalan. Ang hangin ay may dalang amoy ng mga bulaklak na pumapaligid sa kanila, nagdadala ng mga pangarap at pag-asa.
"Mahal," sabi ni Victoria na may ngiti, "Ang hirap na pinagdaanan natin, lahat ng ito ay para sa ating kinabukasan."
"Oo, at hindi ko ito ipagpapalit sa kahit ano," tugon ni Cardo, ang kanyang mga mata ay nagniningning sa pagmamahal at pangako.
"Tayo ang magkakaroon ng masayang pamilya. Kaya naman, sama-sama tayong haharap sa lahat ng hamon."Nakatayo sila sa ilalim ng puno, sabay na nag-iisip ng mga plano para sa kanilang hinaharap. Hindi nila alam kung ano ang mangyayari, pero sa dami ng pagmamahal na nararamdaman nila sa isa't isa, handa silang harapin ang kahit anong pagsubok.
"Magiging maayos ang lahat, Cardo," sabi ni Victoria, mas may kumpiyansa na.
"Basta't andiyan ka, kaya ko ang lahat."
"Nandito lang ako, Mahal ko," wika ni Cardo na tila isang pangako.
"Hanggang sa huli." Sabay silang nagpunta sa kanilang mga pangarap, handang ipaglaban ang kanilang pag-ibig at ang kanilang magiging pamilya.
Sa ilalim ng lilim ng puno ng manga, nagpatuloy ang kanilang pag-uusap, habang ang hangin ay tila nagdadala ng mga pangako mula sa nakaraan at hinaharap. "Alam mo, Mahal," sabi ni Victoria, "naisip ko lang, ano ang magiging pangalan ng ating anak?"
"Isang magandang pangalan, tiyak," sagot ni Cardo, kanyang hinahaplos ang buhok ni Victoria. "Baka gusto mo si Ligaya, simbolo ng ating saya."
"Ligaya..." ulit niya, para bang sinisikap ang pangalan sa kanyang isip. "Bagay na bagay. Pero gusto ko ring pag-isipan ang tungkol sa iyong pangalan."
Ngumiti si Cardo, "Sige, ikaw na ang bahala. Gusto kong makita ang ngiti sa iyong mga labi habang pinag-uusapan natin ang mga pangarap natin."
Minsan, ang mga pangarap ay tila abot-kamay na, ngunit alam nilang hindi madali ang daan. Nagpasya si Victoria na ipakita ang kanyang lakas, "Kaya naman, Cardo, kahit ano pa ang sabihin ng Papa ko, ipaglaban natin ang ating pamilya. Kapag nandoon na tayo sa puntong iyon, sabay natin siyang kausapin."
"Oo, mahal. Nandito ako para sa iyo. Basta't sama-sama tayo, walang makakapigil sa atin," tugon ni Cardo, ang determinasyon ay makikita sa kanyang mga mata.
Habang umuusad ang gabi, ang mga bituin ay nagsimulang sumiklab, nagbibigay ng liwanag sa kanilang mga pangarap.
"Minsan naiisip ko, ano kaya ang magiging mukha ng ating anak?" tanong ni Victoria, habang unti-unting nahihimbing ang mga alalahanin.
"Siguradong maganda," sagot ni Cardo, "dahil nagmula siya sa pagmamahalan natin. At sino ang hindi magnanais ng isang batang puno ng ligaya at pag-asa?"
Nang sumiklab ang mga damdamin, tumayo si Victoria at niyakap si Cardo. "Alam mo, sa bawat hakbang na ating tatahakin, hindi ko na kailangan pang isipin ang mga pagsubok. Basta't kasama kita, handa akong harapin ang lahat."
Dahil sa pag-ibig na bumabalot sa kanila, napagtanto nilang sa kabila ng lahat ng hirap, nariyan ang pag-asa at saya na dala ng kanilang pagsasama.
"Hanggang sa huli, Mahal," sabi ni Cardo, habang pinagmamasdan ang mga bituin na tila nagdiriwang ng kanilang pag-ibig.
Maliwanag na nang makauwi si Victoria. Lakas loob siyang bumalik sa kanilang mansion na tahanan. Kung siya ang tatanungin at mag dedesisyon, hindi na siya babalik pa sa kanila. Sasama na siya kay Cardo. At magiging Victoria Tangulan na siya sa kanilang munting tahanan, kapiling ang kanyang mga pamilya. Si Cardo, siya si Victoria at ang sanggol na na sa kanyang sinapupunan.
“ Victoria Falcon Rivera! Saan ka galing na magaling na babae ka! “ Gigil sa galit na sigaw ng kanyang Papa. Katabi nito ang kanyang Mama na galit din sa kanya.
“ Na - na - namasyal lamang po Papa sa paligiran. “ na uutal at kinakabahan na pilit na inayos ang sariling wika ni Victoria.
“ Pumarine ka nga dito! Ano’t ke aga aga nag lalagalag ka sa labasan? Wala ka na bang delikadesa? Sa ganyang ayos at kasuotan, lumalabas ka sa ganyang kasuotan at sa ganitong oras pa man din? “ nag humihindik na pasigaw ng kanyang Mama.
Dahan - dahang lumapit si Victoria sa kanyang Mama. Nang makalapit ay saka si Victoria sinampal ng kanyang Mama.
“ Ba - bakit po Mama? “ gulat na gulat sa pag sampal sa kanyang mukha ng kanyang Mama.
“ Aba’t nag tatanong ka pa? Tignan mo nga ang ayos mo! Ke nipis - nipis ng iyong kasuotan. Puting puti pa at kita na ang kaluluwa mo sa loob ng iyong kasuotan! Dinidisplay mo ba ang iyong katawan sa mga kalalakihan?” Lalong nang gigil ang kanyang Papa sa pag maang - maangan ni Victoria.
“ Hala sige! Ikulong `yang babaeng `yan sa kanyang kuwarto at huwag palalabasin! Hahatiran na lamang siya ng pagkain sa kanyang kuwarto Yaya Ising, basta huwag siyang palalabasin kahit anong mangyari! At ikandado ang kanyang silid tulugan!” dumadagundong na sigaw ng kanyang Papa sa mga tauhan nila.
Kinaladkad si Victoria papasok sa kanyang silid at ikinandado ito. Pinokpok ng kanyang dalawang tikom na magagandang kamay ang marangyang pintuan ng kanyang silid.
“ Papa! Mama! Parang awa ninyo na po! Huwag ninyo po akong ikulong dito!” umiiyak na pakiusap ni Victoria sa mga magulang niya.
Bug! Bug! Bug! Bug! Bug!
Kalampag pa niya sa pintuan ng kanyang silid tulugan. Walang magawa si Victoria kundi umiyak ng umiyak. Namumugto na ang kanyang mga mata. Parating na ang gabi at kailangan nilang mag kita muli ni Cardo. Umiiyak na isip ni Victoria. Nag iisip siya ng paraan paano lalabas dito sa silid niya na kinandado ang pintuan.
Dumungaw ng bintana si Victoria. Gulo gulo ang mga hibla ng kanyang mga buhok at mugto ang mga mata.
“ Kumain ka na iha Victoria. Pagagalitan ako ng iyong Papa kapag `di ka kumain.” pag hihikayat ng kanyang Yaya Ising. Halatang ninenerbiyos ito sa Papa ni Victoria.
“ Yaya Ising, ano po ba ang kasalanan ko po? B’t ginaganito ako ni Papa? “ umiyak muli si Victoria. Hindi siya makakain sa sama ng loob.
Awang awa si Yaya Ising kay Victoria, pero wala siyang magagawa. Alam niya kung paano magalit ang kanyang Among lalaki.
“ Hindi ko alam iha Victoria. Huwag mo na lang suwayin ang Papa mo. Sumunod ka na lang sa kanya at sa Mama mo.” paliwanag ni Yaya Ising sa kanyang alagang dalaga na si Victoria.
“ Sige na iha kumain ka na….. Iiwan ko na dito sa lamesita ang iyong pagkain. Aalis na ako ha.” paalam ng kanyang Yaya Ising sa kanya. Wala nang magawa si Victoria kundi sapuhin ang kanyang mukha ng kanyang dalawang kamay at saka bumunghalit ng iyak.
Sinubukan na ni Victoria ang lahat ng paraan para tumakas. Ilang araw at gabi, pero nanatili siyang bigo.
Hanggang isang kalagitnaan ng gabi……
“ Psssttt…… Victoria, Mahal ko…..” pabulong na sabi na nag pagising kay Victoria. Sino kaya `yun? Takot na napabalikwas ng gising si Victoria sa kanyang malambot na higaan.
“ Ako ito, si Cardo mahal ko…..” mahinang bulong pa ni Cardo na na sa bintana naka kunyapit sa hamba ng bintana.
“ Mahal ko…. Ikaw pala `yan? Anong ginagawa mo dito? Baka mahuli ka ni Papa….. Parurusahan ka niya kapag nakita ka niya. “ ninenerbiyos na bulong ni Victoria habang patakbong niyapos niya ang kanyang katipan na si Cardo. Samantalang kalalapag pa lamang ng dalawang paa ni Cardo ay sinalubong na siya ng halik at yakap ni Victoria.
“ Nananabik ako sayo mahal kong Cardo. Ang tagal kong hinintay na maka alis dito at makasama ka. Umalis na tayo dito habang wala pa si Papa.” humihikbing bulong ni Victoria habang nakayapos ito kay Cardo.
“ Aalis tayo dito mahal ko. Huwag ka lang maingay para hindi tayo hadlangan ng iyong Papa. Bubuhayin ko kayong mag - ina ko. “ sabi ni Cardo na dali daling kinalap o inipon nito ang mga kumot at itinali ang mga dulo sa isa’t isa at ginapos ang isang dulo sa may hamba ng poste ng silid tulugan ni Victoria.
Sabay silang bumaba at nangunyapit palabas at dahang dahang bumababa sa kumot na itinali ni Cardo sa poste. Sa wakas at naka baba na din sila. At nag tumakbo papunta sa kadiliman ng gabi sa sulok ng mga talahiban.
Lakad takbo ang ginawa nilang dalawa upang makalayo. Lakad upang hindi gaano matagtag ang dinadala sa sinapupunan ni Victoria. At takbo upang mapabilis ang pag layo nila sa Mansion, at makarating agad sa tahanan ni Cardo.
Nakarating din sila sa wakas sa tahanan ni Cardo at nag desisyon silang umalis sa lugar nila. Natatandaan pa ni Victoria ang lugar ng kanyang Yaya Ising na may kapatid na komadrona. Doon nila balak pumunta at lumuwas pa maynila.
Nag impake sila sa kanilang mga damit. At saka sila umalis, sa kalagitnaan ng hating gabi. Tulog ang lahat ng kapitbahay kaya nilakad nila ang publasyon kung saan naandoon ang terminal ng bus.
Nakasakay na sila sa bus. Sumandig si Victoria sa balikat ni Cardo. Nasa bintana si Victoria at katabi si Cardo. Naka sarado ang kurtina ng bus na aircon kaya `di sila kita sa labas.
Mag uumaga na nang makarating sila sa Maynila. Naka idlip sila sa tagal ng biyahe. Binuhat ni Cardo ang lahat ng dalahin nila at si Victoria ay naka hawak sa isa pa niyang kamay. Pababa na sila nang mag salita si Victoria kay Cardo.
“ Mahal, nagugutom na ako. Mga ilang araw na akong hindi kumakain. Kain naman tayo mahal ko.” hawak ni Victoria sa kabilang kamay ang kanyang tiyan at sa kabila ay naka abrisyete ito sa braso ni Cardo.
“ Sige mahal kain muna tayo.” nag lakad sila at pumunta sa karenderyang malapit sa terminal.