Today is her funeral, all of them were standing in the graveyard while watching the engraved named of Lyrae. All of them wears black that signifies thier sorrow and deep distress. No one dares to talk.
The wind whistle, like showing sympathy to each one of them. A lone tear escaped from Lucille's eyes, followed by a sob that express how sorry she was. Unti-unting nanumbalik lahat ng ala-ala ng ginawa niya at binalot siya ng matinding pagsisisi. Even if she will show remorse for doing those things from the past but still, hindi na niya maibabalik pa ang buhay ni Lyrae.
Patuloy pa rin siya sa paghahugulhol at napaluhod ito sa harap ng puntod. Tears in her eyes and full of regret. "Sorry nak, patawarin mo ang nanay." Paulit-ulit na sambit nito.
Hindi marami ang nakilibing sa kanila. Mostly, iyong mga taong close nila lang ang nakiramay sa kanila. Renz's friend Jared, the Pilostratos siblings who used to be Lyrae's friends back then, aling Victoria who owns the boutique shop sa labas ng kanilang compound at ang ina ni Renz. Eman's mom wasn't present because nasa labas ito ng bansa.
Umalis na rin ang mga ito matapos nailibing ng tuluyan ang dalaga. Zorell comforted the old lady. She hugged her while her hand is tapping at her back. "Tahan na po," she said, trying to console her. Mas lalo lang itong nagheristikal ng iyak.
Pagkatapos ng libing ay bumalik ulit sila sa ng bahay. Nagsimula na silang maglinis ng mga kalat maging magligpit ng gamit ng dalaga. From furnitures she had, artworks that she made, her books in the shelf and a picture frame of her noong graduation day at mga medals na natanggap niya noong nag-aaral pa siya. Tahimik lang sila na para bang pilit lang nilang iniiwasan na magkaroon ng interaksyon at baka mag-iyakan sila ulit. They need to be unbelievable as of moment.
"Guys. . ." Finally, Lavin broke the silence.
Napabaling naman silang lahat dito. Lavin was holding a black box that Lyrae owned. Mayroon itong nakasulat sa ibabaw. Lavin eyed them one by one.
Bumungad sa pinto ng kwarto ang ina ni Lyrae. And, just like them, they're curious if what's inside the box. They decided to go at the sala and open it.
In deafening and sickening silence, Lavin pullled out a letter inside a box. Eman was sitting in the wooden chair, Renz was in the wall leaning, Lavin and Zorell in the sofa and Lucille, mother of Lyrae was sitting in the single sofa na katapat nila Zorell at Lavin.
They were awkwardly silent and just staring at each other, nagdadalawang-isip pa kung bubuksan nila o hindi. Naghintay sila kung ano ang sasabihin ni Lavin an siyang may hawak ng sulat. Lavin let a dramatic sigh that makes Zorell impatient.
"Ako na lang ang magbabasa," aniya ng dalaga. He handed her the letter and get it from it's sealed envelope. She flipped the folded piece and read it out loud.
"Dear Mama," natutop na lang si Zorell, the way Lyrae write it it give her chill down to her spine. Puno ito ng kalungkutan at galit. She blew a breath then continued. Naghesitate tukoy siya if babasahin niya ba o hindi.
"Ma, siguro kung nabasa mo na ito ay paniguradong wala na ako sa mundo. Well, Ito naman talaga ang gusto mo 'di ba? Gusto mo nga akong lunurin noon sa cr, sayang bakit hindi mo pa tinuloy," The first sentence froze them. She swallowed the lumped in her throat and continue. Her eyes are already misty.
They listen to Zorell attentively.
"Alam mo ma, ang dami kong gustong sabihin sa'yo, hindi ko nga alam kung saan ko sisimulan eh! Pero ma, bakit mo pa ako binuhay? Sana. . . sana tinuloy mo na lang iyong pagpapalaglag mo sa akin dati. Kasi hindi ba all of those years na magkasama tayo puro na lang masasakit na salita iyong naririnig ko mula sa iyo eh! Ni isa nga hindi mo ako ipinagtanggol sa kanila! Imbes na ikaw iyong nagiging sandalan ko, ikaw pa iyong taong unang-unang lulugmok at dudurog sa akin! Imbes na sa'yo ako makakaramdam ng pagmamahal ay sa ibang tao pa. Mama kita pero pakiramdam ko hindi kita kakilala! Ang taas-taas ng pader ma, hindi ko nga kayang akyatin. Alam mo na sa tuwing sinisigawan mo ako, minumura, sinasaktan ng mga salita at patago akong umiiyak kasi ang sakit-sakit! Ang sakit na isiping ganoon ka sa akin samantalang ako mahal na kita! Ang sakit na sinasabihan mo ako ng malandi, pabigat at hindi mo pa ako pinapaniwalaan sa mga sinasabi ko! Even though I will tell you the whole truth but you still didn't listen. Ganoon kasarado puso mo ma, you're too blinded by your hatred. Kaya ayoko ng mag-explain pa eh, kasi para sa'yo nakakabastos iyon. . . magagalit ka lang. Para saan pa't mag-eexplain ako sa'yo hindi ba?" The first whole paragraph makes them sad even more. It really contains anger and questions to her mother.
"Naalala mo ba ma noong namatay si Lola? Halos lahat sila Ma ako sinisi dahil kasalanan ko raw! Tapos ikaw na anong ginawa mo, hindi mo manlang ako naipagtanggol sa kanila! Pinabayaan mo akong batuhin nila ng salita, Ma! Ang sakit-sakit ng puso ko dahil pakiramdam ko mag-isa ako! Noong nag foundation day sa school Ma, you promised that you'll come but where are you? Nabalitaan ko na lang na pumunta ka sa province ng friend mo! Alam mo bang pinagtawanan nila ako dahil wala raw akong Mama! All my life Ma hindi ko naramdaman na kamahal-mahal ako! Binully na nga mula pagkabata hanggang elementary, tapos pati pa sa'yo ganito lang mararanasan ko. I was silently fighting my battle Ma, I have anxiety and depression! At tulad Ma mo nabulag rin ako sa galit at poot sa aking puso! Ang dami pa eh! Ang dami-dami kong gusto itanong sa iyo. It was countless yet one answer from you Ma, iyon lang ang gusto ko marinig," Zorell stop for a while then continued. A docile whiper escape from her throat.
"Ngayong wala na ako, na patay na ako. . . are you happy because I was no longer existing? Bayad na ba iyong ginawa ni Papa na pang-iiwan sa inyo? Kasi Ma, if ever you still ain't satisfied. . .just pretend that you don't have a daughter, just pretend na wala kang anak na Lyrae ang pangalan."
A very painful cry filled the whole room and it was from her mother, Lyrae's mother. Napa-iyak na rin sila even if they tried to keep thier tears from falling. That question was too painful especially from Lyrae. Imagine, ikaw na nagtitiis na itaktakwil at ikakahiya sa sarili mong ina.
It's too painful isn't it?
If Lyrae can go back in time she just wished na sana fetus pa lang ay namatay na siya, na sana ay hindi siya kumapit. She can't afford anymore living the world if she already knew her life what would be.
Patuloy na umiiyak ang ginang, nasaktan sa tanong ng anak. Sinampal siya sa isang tanong na kaylan man ay hindi siya napagbigyan na e-explain sa anak. Lyrae just knew her father's name, ni estado nito sa buhay ay 'di nito alam. Mali niya ito bilang ina, now, she already accepted that she was wrong. Kung sana ay in-explain niya ay sana baka maayos na silang dalawa ngayon.
At sana ay buhay pa si Lyrae.
She cries like there's no tommorow. Sa sobrang haba ng sulat ay pakiramdam nila ay mas lalo lang silang masasaktan sa mga nilalaman nito. Embrace it or ignore it, compare to what Lyrae have been experienced ay walang-wala lang ito. How brave she is, but now, mismong Diyos na ang gumawa ng paraan. . .or perhaps someone twisted it.
It's just a short letter but it'll broke your heart.
Just like what they've expected, hindi lang basta ang ina ni Lyrae ang may sulat. Renz and Eman also have. Binigay ni Zorell sa dalawa ang sulat , Eman read it first out loud.
"Dearest Eman,"
"Hi? First and foremost gusto kong magpasalamat sa lahat-lahat, Eman. Simula ng gabing niligtas mo ako sa tulay at sa mga insidenteng palagi mo akong naabutan na magsu-suicide. Thank you for being there and for saving me. Sa maikling panahon na nakilala kita I've been happy, ang saya-saya ko kasi naramdaman kong sa mga problema ko hindi ako nag-iisa," Eman can't hold it and burst it into tears. He read it silently habang nakakuyom iyong isang kamay niya. Sobra siyang nasaktan sa nilalaman ng sulat.
The message content was full of melancholic words. Durog ka talaga kapag mismong ikaw ang makakabasa yet he still manage to finish it and also Renz.
Isang nakakabinging katahimikan ang bumalot sa kanila. Tulala, thier faces was dried with tears and swollen eyes.
Eman broke the silence. "Ang sakit L-lyrae. . .parang hindi ko yata kakayanin ang pagkawala mo."