ANG DIYABLONG IYON AT UMUWI PA TALAGA SA PILIPINAS!
Ngitngit kong sabi sa aking utak habang pilit kong nilalabanan ang kung ano-anong alaala na patuloy na gumugulo sa aking isipan. Para bang may sariling buhay ang mga alaala.
At ngayong araw, ang tanging dahilan ng lahat ng iyon ay isang tao. Si Xander Reyes. Ang lalaking anim na taon kong sinikap kalimutan.
Ang lalaking ipinangako ko sa sariling hindi ko na hahayaang makapasok muli sa buhay ko. At ang lalaking, sa kasamaang-palad, ay hindi lamang muling nagpakita sa akin kundi siya pa mismo ang piloto ng eroplanong sinakyan ko.
How I regretted boarding that evil bastard’s plane. Kung alam ko lamang na siya pala ang piloto, hindi na sana ako sumakay. Kahit pa kailangan kong maghintay nang ilang oras para sa ibang flight, gagawin ko iyon. Kahit pa mahuli ako sa pag-uwi, ayos lang. Basta hindi ko lamang siya kailangang makita. Pero huli na ang lahat.
Hindi ko dapat siya kinausap. Hindi ko dapat siya tiningnan. At higit sa lahat, hindi ko dapat hinayaang muling guluhin ni Xander ang katahimikang pinaghirapan kong buuin sa loob ng anim na taon.
Huminga ako nang malalim habang nakaupo sa waiting area ng principal’s office.
Ipinatong ko ang aking mga kamay sa kandungan at pinilit na ituon ang isip sa dahilan kung bakit ako naroon.
Si Liam. Ang anak ko. Iyon lamang ang dapat kong isipin. Hindi si Xander. Hindi ang nakaraan. Hindi ang nangyari anim na taon na ang nakalipas. Si Ace lamang.
“Miss Montemayor, you’re next,” tawag ng may-edad na sekretarya. Napatingin ako sa kanya at mabilis na tumango.
“Thank you.”
Kinuha ko ang isang malalim na paghinga bago ako tumayo. Kailangan kong pakalmahin ang aking sarili.
Hindi ako maaaring pumasok sa opisina ng principal na dala-dala pa rin ang galit ko kay Xander. Hindi rin ako maaaring magpahalata na ilang minuto pa lamang ang nakalilipas ay muntik nang bumalik ang lahat ng damdaming matagal ko nang pinatay.
I had to focus. I had to be a mother first.
Kinalma ko ang aking sarili bago pumasok sa opisina ng principal ni Liam.
Pagkapasok ko ay agad kong nakita si Principal Ramirez na nakaupo sa likod ng kanyang mesa. May ilang papeles itong nakakalat sa harapan at may hawak na folder na marahil ay tungkol sa anak ko.
Hindi ko maiwasang makaramdam ng kaunting kaba. Dalawang araw pa lamang ang nakalilipas nang matanggap ko ang mensahe niya at hanggang ngayon ay hindi ko pa rin alam kung ano ang eksaktong dahilan kung bakit niya ako ipinatawag.
Bilang isang ina, natural lamang na mag-alala ako. Lalo na kapag tungkol kay Liam ang pinag-uusapan.
“Principal Ramirez, I got your message two days ago, kaya agad akong nagpunta rito,” nag-aalalang bungad ko sa butihing punong-guro. “May nagawa po bang kasalanan ang anak ko kaya ninyo ako ipinatawag?”
Hindi ko napigilan ang bahagyang pag-aalala sa boses ko. Liam had been a little restless these past few weeks. Napansin ko na rin iyon.
Mas madalas na lumilipad ang isip niya kaysa dati. Minsan ay kailangan ko pa siyang tawagin nang ilang ulit bago niya ako mapansin. Kapag may ginagawa siya, para bang napupunta ang buong mundo niya sa isang lugar na tanging siya lamang ang nakaaalam. At alam ko kung ano ang isa sa mga posibleng dahilan.
Nang makita niya ang larawan ni Xander sa isang pahayagan, nagbago ang ilang bagay sa kanya.
Hindi man siya nagtatanong, alam kong nagsisimula na siyang maghanap sa amang hindi pa niya nakikilala. Ang amang hindi ko kailanman ipinakilala sa kanya.
Ang amang matagal ko nang pilit inilalayo sa aming buhay. Ayaw kong isipin iyon.
Ayaw kong isipin kung ano ang mangyayari kapag dumating ang araw na tuluyan nang magtanong si Liam tungkol sa kanyang ama.
Hindi ko alam kung ano ang isasagot ko.
Hindi ko alam kung paano ko ipaliliwanag sa isang bata ang mga bagay na kahit ako ay hirap pa ring tanggapin.
“No,” nakangiting iling ni Principal Ramirez.
Iminuwestra nito ang kamay para paupuin ako. “Hindi iyan ang rason kung bakit kita ipinatawag.” Noon lamang ako nakahinga nang maluwag.
Bahagyang bumaba ang balikat kong kanina pa naninigas sa kaba. “Kung gayon ay ano ho ang problema?”
“Well, I have to be frank with you, Miss Montemayor.”
Isinandal nito ang likod sa kinauupuang swivel chair na tila inihahanda ang sarili sa mahabang pag-uusap. Napatingin ako rito nang mabuti. May kung anong seryoso sa mukha nito. Hindi ko maiwasang muling kabahan.
“Napakatalino ng anak mo.”
Napakurap ako. Hindi ko alam kung ano ang isasagot ko.Hindi ko rin alam kung bakit parang kailangan nitong ihanda ang sarili bago sabihin sa akin iyon. Tahimik lamang akong nakinig.
Hindi ako kumibo bagkus ay hinayaan ko lamang na tapusin ng aking kausap ang sinasabi.
“He’s like a sponge. An overly absorbent sponge na hindi natin dapat isama sa mga ordinaryong bata,” pagpapatuloy nito.
“I’m not yet saying he’s a genius dahil hindi pa bumabalik ang resulta ng tests na ipinakuha namin sa kanya, pero talagang mas nakalamang ang talino niya sa iba.”
Hindi ko maiwasang mapangiti nang bahagya. I knew it. Matagal ko nang alam na iba si Liam.
Maliit pa lamang siya ay napapansin ko na ang bilis niyang matuto. May mga bagay na minsan ko lamang ipaliwanag sa kanya at agad na niyang naiintindihan. Minsan ay nauuna pa siyang magtanong bago ko tuluyang maipaliwanag ang isang bagay.
Pero kasabay ng bahagyang pagmamalaki ay may pait na biglang sumingaw sa aking dibdib. Nagmana ho kasi sa ama niyang matalino sana pero wala namang puso.
At si Liam ang pinakamalaking paalala sa lahat. “Liam is constantly bored with the lessons.” Muli akong tumingin kay Principal Ramirez.
“Mas gusto pa niyang magbabad sa library at magbasa ng encyclopedia kaysa pumasok sa kanilang classroom.”
Saglit itong huminto sa pagsasalita upang tingnan ang aking reaksyon. “Iniisip ko na baka iyon din ang dahilan kung bakit madalas siyang mag-tantrum.” Halos hindi na ako nabigla sa mga sinabi ng may-edad na babae.
Maliit na bata pa lamang si Liam ay napapansin ko na na mas advanced ang utak nito kaysa sa karaniwang bata.
He figured it was only a matter of time before other people took notice. Hindi ko naman kailanman itinago sa sarili ko ang kakayahan ng anak ko.
Ang problema lamang ay hindi ko alam kung ano ang pinakamabuti para sa kanya.
Bilang isang ina, gusto kong suportahan ang kanyang kakayahan. Pero gusto ko ring magkaroon siya ng normal na pagkabata.
Gusto kong makipaglaro siya sa mga batang kaedad niya. Gusto kong magkaroon siya ng mga kaibigan. Gusto kong matuto siya nang hindi nararamdaman na kailangan niyang makipagsabayan sa mga batang mas matanda sa kanya.
Hindi ko nais na dahil lamang matalino siya ay kailangan na niyang madaliin ang paglaki.Pinagsalikop ko ang dalawang kamay sa aking kandungan.
“W-what do you suggest I do, Principal Ramirez?” tanong ko.
Alam kong anumang desisyon ang gagawin ko ay maaaring makaapekto sa kinabukasan ng anak ko. Bilang ina niya, hindi ko maaaring basta-bastang tanggapin ang isang desisyon nang hindi ko pinag-iisipan.
“I recommend that we accelerate him to a couple of grade levels,” turan nito na ang tingin ay wala sa akin kundi sa binabasang papel.
Napatigil ako. Ilang grade levels? Agad kong naisip si Liam. Napakabata pa niya.
“Hindi ho ba masyado pa siyang bata para mahiwalay sa mga kaedad niya?” Hindi ko napigilang itanong iyon. Iyon ang pinakamalaking kinatatakutan ko.
Ayokong lumaki siyang pakiramdam niya ay iba siya sa lahat. Tinitigan ako ng babae na tila nakakaintindi.
“I know it’s going to be a hard decision,” tatangu-tangong sabi nito pagkatapos.
“Ayoko ring madaliin ka. Pero sa nakikita ko ay iyon ang mas makabubuti para kay Liam. I’ll give you time to think about it. Tutal ay malapit na rin naman ang bakasyon ng mga bata.”
Matagal akong hindi nakapagsalita. Hindi ko agad maibuka ang aking bibig dahil abala ang isip ko sa pagtimbang ng lahat.
Accelerating Liam to a couple of grade levels. Isang malaking pagbabago iyon.
Isang desisyong hindi ko maaaring basta gawin nang hindi iniisip ang magiging epekto sa kanya.
Napatingin ako sa mga papeles na nasa harapan ni Principal Ramirez. Muli kong naisip ang anak ko. Ang kanyang mga mata. Ang kanyang mabilis na pag-iisip.
Ang paraan ng pagtatanong niya tungkol sa mga bagay na hindi ko inaasahang maiintindihan niya sa ganoong murang edad.
She was right. Marahil ay iyon nga ang pinakamabuti para kay Ace.
She thought everything would have been much easier if he had Ace’s father by her side. Kung mayroon lamang sana akong mapagtatanungan.
Kung mayroon lamang sana akong makakasama sa paggawa ng desisyong ito.
Kung mayroon lamang sana akong ama ni Ace na maaari kong kausapin tungkol sa kinabukasan ng aming anak.
Pero wala. Matagal nang wala. At ayaw kong isipin kung sino ang dahilan kung bakit ganoon ang naging buhay namin.
Ayaw kong isipin si Xander. Hindi ngayon.
Hindi habang pinag-uusapan ang anak ko.
Huminga ako nang malalim.“H-hindi na ho kailangan, Ma’am.” Tiningnan ko si Principal Ramirez at pinilit na maging matatag.
“Kung sinasabi ninyong iyon ang makakabuti para sa anak ko ay pumapayag po ako. I only want what’s best for my son and I know you do, too.”
Isang ngiti ang sumilay sa mukha nito.
“Very well.”
Tumayo si Principal Ramirez at iniabot sa akin ang kamay nito. Mahigpit ko iyong tinanggap.
“Your son is an exceptional kid. He’ll do just fine with the older kids.”
Tumango ako. “Thank you, Ma’am.” Tahimik akong nagpaalam bago lumabas ng opisina.vSa paglabas ko ay bahagya akong huminga nang malalim.
Isang desisyon na naman ang kailangan kong harapin bilang isang ina. At tulad ng dati, ako lamang ang gagawa nito.
Ako lamang ang sasagot. Ako lamang ang mananagot kung sakaling magkamali ako.
Tahimik akong naglakad pauwi.
Ngunit habang papalayo ako sa paaralan, hindi ko maiwasang iling ang aking ulo.
Hanggang sa solong pagpapalaki sa aking anak ay hindi ko pa rin matakasan ang mga alaala.
His son was a living and breathing reminder of the past. Mula sa ugali nitong paghaplos ng daliri sa ilong sa tuwing may malalim na iniisip hanggang sa ngiti nitong nakakaloko ay nagpapaalala sa akin kay Xander.
Minsan ay gusto kong isipin na nagkataon lamang ang lahat. Na nagkataon lamang na ganoon siya ngumiti.
Na nagkataon lamang na ganoon siya tumingin. Na nagkataon lamang na ganoon siya mag-isip.
Pero hindi ko kayang lokohin ang sarili ko.
Kahit sa mga simpleng kilos ni Liam ay nakikita ko ang lalaking matagal ko nang sinikap kalimutan.
At iyon mismo ang dahilan kung bakit ni isang araw sa loob ng nakaraang anim na taon ay hindi ko nagawang kalimutan ang dating nobyo.
I tried. God knows I tried. Pinilit kong burahin sa isip ko ang kanyang mukha. Pinilit kong kalimutan ang boses niya.
Pinilit kong ituring na bahagi lamang siya ng isang nakaraan na dapat nang manatili sa nakaraan.
Pero paano ko siya makakalimutan kung araw-araw ay nakikita ko ang isang munting bahagi niya sa anak ko?
Paano ko siya makakalimutan kung bawat ngiti ni Liam ay may bahid ng lalaking ayaw kong maalala?
Paano ko tuluyang isasara ang isang kabanata kung ang buhay mismo ay patuloy na nagpapaalala sa akin kung sino ang laman nito?
At ngayon, matapos ang anim na taon, narinig ko muli ang boses ni Xander. Nakita ko siyang muli. Isang bahagi na hindi ko kailanman nagawang patayin.
Napapikit ako habang patuloy na naglalakad pauwi.
Hindi ko alam kung ano ang naghihintay sa akin sa mga susunod na araw.
Ang tanging alam ko, gusto kong protektahan si Liam.
Gusto kong maging sapat para sa kanya.
At kahit wala ang kanyang ama, gagawin ko ang lahat para maging maayos ang buhay ng anak ko.