Binuksan ng isa sa mga tauhan ni Ares ang pinto para makalabas ako ng sasakyan. Kinuha ko ang aking bag at inilabas ang isang paa at pagkatapos ay ang isa pa, at lumabas ako nang hindi nakatingin sa kanyang mukha.
Hindi ko gusto ang mga lalaking iyon.
“Hihintayin ka namin, Mrs. Valdez,” saad niya at isinara ang pinto.
Lumingon ako upang makita ang kanyang mukha, at sa palagay ko lahat sila ay sinanay na huwag ngumiti at maging masaya.
Binabayaran ba niya ang mga ito para magmukhang mga taong walang kaluluwa?
“Dito lang ako buong araw ...” Nilinaw ko gamit ang aking nakasimangot na mukha. “Ano ang gagawin ninyo sa lahat ng oras na iyon? Pwede na kayong umalis, ihahatid ako ng tatay ko sa mansyon.”
“Ang utos sa amin ay hintayin ka, Mrs. Valdez,” At inayos ang kanyang tingin sa akin. “Iniutos ito ni Sir Ares.”
“Umaasa ako na sulit ang suweldo ninyo …”
Ito lang ang sinabi ko at tinalikuran ko siya. Mayroon akong dalawang bantay na aso sa likod ko; ang isa ay nagmamaneho, ang isa naman ay nagbubukas at nagsasara ng pinto para sa akin, at sigurado akong may isa pang nagtatago upang mag-espiya sa akin.
Ano sa tingin nila ang gagawin ko?
Isa akong inosenteng kalapati kumpara sa kanya kaya hindi ko maintindihan kung inaalala niya ang aking kaligtasan kung bibisitahin ko lang naman ang nanay ko.
Nadismaya talaga ako, pero nagpasya akong huwag silang pansinin. Dumiretso ako sa pintuan ng bahay ng aking mga magulang at kumatok sa pinto habang hinihintay ko itong mabuksan.
Maaari akong magbukas at pumasok tulad ng dati, ngunit pagkatapos ng isang taon na paninirahan sa ibang lugar, ang paggawa nito ay tila kakaiba at parang nakakabastos na sa akin.
“Miss, Abi!” sabi ng isang babaeng katulong namin. “Hindi ko alam na darating kayo! Pumasok ka, pasok…”
Binibigyan ko siya ng malaking ngiti at binati siya ng mainit na yakap.
Nang kami ay walang-wala na, at nabubuhay lamang sa mga pagpapakita, salamat sa bahay na aming napanatili, si Beatriz o Betty ay hindi kami iniwanan. Umalis ang lahat ng kasambahay dahil hindi na sila nababayaran katulad ng dati, ngunit nagpatuloy siya sa amin nang walang pakialam na makatanggap ng mas kaunting suweldo at nagpatuloy siya sa amin at hindi na siya bumalik sa kanilang probinsiya. Sa loob ng tatlong mahabang taon ay ginagawa niya ang gawain ng hindi bababa sa limang tao nang hindi nagreklamo. Nang pakasalan ko si Ares upang magkaroon ng “access” sa kayamanan, ang unang bagay na ginawa ko pagkatapos na muling aliwin ang aking mga magulang, ay madagdagan kaagad ang kanyang sahod. Mula sa pagkolekta ni Betty ng kalahati lang ng kanyang suweldo, hanggang sa tumanggap siya ng sahod na hindi bababa sa pangtatlong empleyado na magkakasama ang sahod.
“Huwag kang mag-alala ... Gusto ko silang sorpresahin. Nasaan ang aking mga magulang?”
“Si Mrs. Laura ay umiinom ng tsaa sa likod at ang iyong ama ay nasa kumpanya,” sabi niya.
“Maaari mo ba akong ipaghanda ng napakalamig na maracuyá juice?” tanong ko sa kanya na may hawak akong isang palayok. “Hindi pa ko nakatikim ng isa na kasing sarap ng timpla mo…”
Pumayag siya kaagad at pareho kaming naglakad sa loob ng bahay, ngunit pumunta siya sa kusina, at nagpatuloy ako sa aking pagpunta sa likod-bahay.
Gustung-gusto ko ang passion fruit juice, at si Betty lang ang nakakaalam kung paano ito ihanda nang ayon sa gusto ko. Sa mansyon, kahit na ipinaliwanag ni Eliza sa mga babae sa kusina na hindi ko gusto ang kapal nito, patuloy nilang ginagawa iyon at hindi ko ito gusto. Mas gusto ko itong puro, ngunit sapat na malapot upang makuha ito nang isang pisaan lang; hindi sa pulp na pira-piraso.
Umalis ako ng bahay at maingat na naglakad sa may batuhang daan, hanggang sa makarating ako sa kinauupuan ng nanay ko na umiinom ng tsaa at nagbabasa ng libro.
Gustung-gusto kong makita ang kanyang matahimik na ginagawa, ang isang bagay na mahal niya.
“Hello, Mama…”
“Abi!” Tumalikod siya at tumayo kaagad. “Napakagandang sorpresa, anak!”
Lumapit ako sa kanya at niyakap siya nang mahigpit. Nagkaroon kami ng hindi bababa sa tatlong buwan na hindi nagkikita nang harapan, nagtatawagan lang kami. Ayon kay Lola Débora, ang isang babaeng may asawa ay hindi dapat gumugol ng oras sa bahay ng kanyang mga magulang upang siya ay tumanda.
Bahagyang naiintindihan ko ito, sa kabilang banda ay hindi gaano.
“Hello mama...” Umupo ako at ganoon din ang ginawa niya. “Natutuwa akong makita ka, ngunit ang aking pagbisita ay hindi upang bigyan ka ng magandang balita.”
“May nangyari ba kay Ares?” naalarma na tanong niya.
Alam kong tinutukoy niya ang kanyang estado ng kalusugan, at hindi niya nais na mamatay ito; talagang hindi. Nang malaman niyang nagising si Ares, tuwang-tuwa siya sa katotohanan. Kahit alam niya ang intensyon nang pinakasalan ko siya, natuwa ang nanay ko na hindi namatay ang lalaking ito.
“Nangyari ang lahat kay Ares, mama…”
Lahat ng aking pagiging kalmado at pasensya, sisimulan kong sabihin ang lahat ng nangyari mula sa sandaling nagising ang taong iyon mula sa kanyang pagkawala ng malay. Iniiwasan kong umiyak sa harap niya, pero hindi ko maitago ang nanginginig ng mga labi ko. Hindi ko sasabihin sa kanya ang diskusyon namin kaninang umaga, at nasaktan niya ang aking kamay sa kanyang malakas na pagkakahawak. Sasabihin ko sa kanya ang tungkol sa pagpapabinhi, ngunit hindi ko sasabihin ang hatol ng aking asawa. Hindi mainam na maalarma siya.
Mag-aalala lang siya sa wala.
“Gusto kong maging tapat ka sa akin, Abi ...” hinawakan niya ang kamay ko. “Sa tingin mo, maaari kang magpatuloy?”
“Hindi ako magsasayang ng isang taon sa wala, mama ... Sa tingin ko, bibigyan ako ng pagkakataon ni Ares upang ayusin ang kung anong mayroon kami, at magkasundo kami.”
Kahit sa tingin ko, ako ang talagang gustong makipagkasundo sa kanya.
“Anak ko ... ang pagpapakasal kay Ares ang ating tiket, ngunit ayaw kong ikulong mo ang iyong sarili sa isang hindi masayang kasal ... Alam kong dapat ay sinabi ko sa iyo ito noong araw na iyon nang magpasya kang isakripisyo ang iyong sarili at talagang pinagsisisihan ko ang kasalanan na iyan ...”
Dahan-dahan niyang pinunasan ang kanyang mga luha. “Hindi dapat siya nagising, ngunit pinahintulutan ito ng Diyos na mangyari. Ikaw ang aking nag-iisang anak na babae, at sa palagay ko ay nahatulan mo na ang iyong sarili. Kung gusto mong umalis doon, gusto kong malaman mo na sinusuportahan kita…”
Hindi ko nais na umiyak, ngunit nang marinig ko ito ay naging imposible para sa akin na pigilan pa ang aking sarili. Umiyak ako sa kandungan niya na parang noong ako’y bata pa lamang. Kung alam niya lang na ang aking asawa ay naghihintay na malaman kung ako ay buntis upang alisin ang kanyang sariling anak mula sa akin, tiyak na hihilingin niya sa akin na umalis doon sa lalong madaling panahon.
Pero pinili kong itago ito.
Kung sa loob ng dalawang buwan ng pagsasama-sama, ang mga bagay ay lumalala, tatanggapin ko ang diborsyo at aalis sa bahay na iyonkahit na wala akong makukuha.
Ang dalawang buwan ay sapat na upang malaman kung naghihintay ako o hindi sa palagay ko…
“Ako na ang bahalang makipag-usap sa iyong ama.”
“Ipinapapasalamat ko na inaayos mo ang relasyon ko kay papa. Ang malaman ko na maasahan ko ang iyong suporta ay nagbibigay sa akin ng kaunting kapayapaan sa pag-iisip.”
Hindi ako matatalo sa kanyang harapan, ngunit kailangan kong makipagsapalaran sa isang tao. Habang papasok ako sa kotse, nag-iisip ako ng plano para hayaan man lang ako ni Ares.
Sa loob ng isang taon ay inasikaso ko siya at hindi man lang niya napansin. Binibihisan ito sa gabi, inaahitan ko siya, sinuklay, at nagigising pa na niyayakap ko ang kanyang katawan sa umaga. Kaya kong gawin ang lahat iyon muli ngunit sa isang banayad na paraan. Siya ay isang lalaki, at walang lalaki ang makakalaban sa panunukso ng isang babae, lalo na kung ang babae ay nagpapanggap na “inosente” sa harap nito.
Iyon ay isang bagay na ginawa ko sa kanya; naglalaro ng inosente at pagkatapos ay ibibigay sa kanya ang pinakamagandang mga halik sa mundo sa kanyang silid.
Maaari kong gawin ang parehong laro kay Ares.
Dinala sa akin ni Betty ang hiniling ko, kasama ang mga hiwa ng toast na may jam. Nagpapasalamat ako sa kanya na may malaking ngiti at sinimulan kong kainin ang ginawa niya para sa akin nang may labis na pagmamahal. Sinabi sa akin ng aking ina kung ano ang nangyayari sa kumpanya, at ang lahat ng mahika ng aking ama ay may kinalaman sa pera na binibigay ng abogado ni Ares para mas mapalutang ito. Ito ay nagpapasaya sa akin, dahil kung magpapatuloy ito ng ganito, malapit na itong makabangon muli. Sinasabi ko kay mama kung paano ako pupunta sa aking mga klase, at lahat ng dapat kong gawin upang isulong ang ilang mga paksa na kailangang ihinto ang aking pag-aaral kung ako ay magbubuntis.
Saglit kong nakakalimutan ang drama, at lahat ng masamang nangyari sa akin nitong mga huling araw. Sinabi sa akin ng aking ina na mayroong ‘gala’ sa loob ng ilang buwan mula sa lahat ng matataas na lipunan ng Manila, at talagang umaasa siyang maiimbitahan. Wala siyang pakialam sa akin, dahil alam na alam niya na si Ares Valdez ay magiging panauhing pandangal, na sa totoo lang ay wala akong pakialam.
Ang mga partidong iyon sa puntong ito ay tila walang kaugnayan sa akin. Mayroon akong mas mahahalagang bagay na dapat harapin.
Ngunit dahil nakangiti ang aking ina, nakikita niya ang lahat bilang isang fairy tale. Iminungkahi pa niya na makatutulong kung mapapansin ako ni Ares kahit man lang sa pakikipagtalik.
Talaga, mama?
Minsan hindi ko siya maintindihan.
Ang araw ay ganap na natapos. Nagtanghalian ako kasama ang aking mga magulang, pagkatapos ay nagmeryenda ako kasama ang aking ina pagkatapos na bumalik ang aking ama sa kumpanya, dumating lang siya dahil nandoon ako.
Malaki ang naitulong sa akin ng pakikipag-usap sa nanay ko. Gayundin, salamat sa kanya, nalaman kong nakabalik na sa bayan ang aking dating kasintahan.
Hindi ko alam kung ano ang gagawin ko kung sakaling makasasalubong ko siya; sobrang sariwa pa rin ng sugat ko.
Ang pagtatapos ng tatlong taon na relasyon, na may nakatagong pangako, ay hindi madali para sa akin.
Siya ang unang nobyo ko. Ginawa ko ang maraming bagay sa kanya, at kailangang putulin ang lahat sa dahilan ng “hindi na kita mahal”, nasaktan nito ang aking kaluluwa.
Naaalala ko pa rin ang mukha niya, ang kalituhan nang ibalik ko sa kanya ang engagement ring. Ang pagkabigo na sanhi ng pagkasira ng kanyang puso, at ang kasawian ng pagpapapaniwala sa kanya na hindi ko na siya mahal.
Hindi tama. Mahal ko pa rin siya pero kailangan kong gawin iyon.
Sana hindi ko siya makita, sana hindi ko na siya makita ulit, kasi sa kabila ng katotohanang mahigit isang taon na ang lumipas, ang alaala ng aming relasyon ay nakatago pa rin sa aking isip at puso.
Nagpaalam ako sa aking ina na may pangakong ipapaalam sa kanya ang anumang sitwasyon. Sa harap ng pinto ay niyakap ko siya, at nang lumingon ako para magsimulang maglakad patungo sa kotse, handa na ang dalawang bantay na aso na naghihintay sa akin. Ang isa sa labas na nakabukas na ang pinto sa likod, at ang isa ay nasa loob, siya ang magmamaneho.
Sa daan at bago pumasok sa sasakyan, nakita ko ang ina ng aking dating kasintahan na lumabas sa kanyang bahay sa ‘di kalayuan. Tulad ng dati; kasing elegante at napakaayos ng kanyang pananamit. Nang makita niya ako, nanlaki ang kanyang mga mata na talagang nagulat na makita ako pagkatapos ng isang taon. Binati niya ako ng kanyang kamay, binigyan ako ng isang malaking ngiti, ngunit nakikita ko ang sakit sa kanyang mga mata.
Hindi ako makapagsinungaling sa kanya; kilala niya ako mula pa noong bata pa ako at parang pangalawang ina siya sa akin.
Pagpasok ko sa sasakyan, naalala ko kung gaano ako umiyak dahil kay Ares at sinabi ko sa kanya kung ano ang gagawin ni Ares at lahat ng sasabihin niya sa kanyang anak.
Naiintindihan niya ako, lagi niyang ginagawa.
“Abi,” naririnig ko ang boses niya na tumatawag sa akin.
“Sandali lang,” pinigilan ko ang aso bago nito mapaandar ang sasakyan. “Hi lang ang sasabihin ko.”
Bumaba ulit ako ng sasakyan at walang pakialam nanila ako sa cute na asawa ko, niyakap ko siya ng hindi maipaliwanag na kaligayahan. Natutuwa siyang makita ako, para batiin ako sa wakas. Isang taon ako na hindi bumisita dito sa kanilang panig; ang aking mga magulang ang bumibisita sa akin sa mansyon.
Minsan sa naiisip ko na ayaw ako ni Lola Débora na lumapit sa kanila.
“Gng. Reyes ... Kamusta po?”
“Tawagin mo akong Caroline ... huwag mong isipin na dahil kasal ka na, ay hindi mo na ako dapat ilibre.”
“Paumanhin ... Kamusta ka na, Caroline?”
Naririnig ko ang sagot niya sa akin. Sinabi niya sa akin na ito ay kahanga-hanga, na ang kambal ay malapit nang pumasok sa unibersidad at ang bahay ay pakiramdam nila na parang walang laman kung wala sila, dahil sila ay nasa Batangas at nasa proseso ng paglilipat. Sinabi rin niya sa akin na maghahagis sila ng farewell party para sa kanilang dalawa sa Sabado. Narinig ko ang kanyang sinabi na salamat sa itaas at ang kanyang anak ay bumalik mula sa Europa at mayroon na siyang sariling kumpanya.
“At siya ... Kamusta siya?” tanong ko.
“Nagbago ito, ngunit ayos lang. Huwag kang mag-alala Abi, may rason kung bakit nangyayari ang lahat ng ito…”
Binibigyan niya ako ng isang ngiti na nagpapalubag-loob at tanging ang Diyos lamang ang nakakaalam na ako ay nagpipigil upang hindi umiyak.
Ayokong makita ako ng mga aso.
Nagpaalam ako kay Caroline dahil ayaw kong isipin niya na gusto kong malaman ang tungkol sa kanyang anak; kahit na talagang gusto ko. Bago sumakay sa kotse, iniimbitahan niya ako sa party ng kambal. Sa madaling salita pinipilit niyang dumalo ako nang sa gayon ay mayakap ko sila bago sila umalis dahil ito ay hiniling nila sa akin sa loob ng maraming buwan.
“Susubukan kong pumunta, pangako ko.”
Ang sagot ko ay nagpatahimik sa kanya at opisyal na kaming nagpaalaman.
Sumakay ulit ako sa kotse at isinuot ang seat belt ko. Kinuha ko ang aking cellphone mula sa aking bag at ang unang bagay na nakita ko ay sampung hindi nasagot na mga tawag mula sa isang hindi kilalang numero. Nagpasya akong huwag pansinin iyon dahil hindi ko karaniwang sinisiyasat kung may mga tawag mula sa mga numero na hindi nakalagay sa phonebook ko.
Sinimulan kong suriin ang aking mga litrato. Isang hagikgik ang nakatakas sa akin nang makita ko ang mga larawang kinunan ko kasama si Ares habang naka-coma.
Ang larawang may maskara ay palaging magiging paborito ko. Paano naging possible na ito ay gwapo ngunit pangit din sa parehong oras? Mayroon akong higit sa limang selfie sa kanya; isa ay ginawan ko siya ng ilang kurbata.
Sa depensa ko, naiinip ako.
Ngunit ang isa na palaging magiging paborito ko ay ang araw ng spa. Ang aking isip ay nagpapaalala sa kanyang malupit na mga salita at isang galit ang namumuo sa aking dibdib. Naisip kong burahin ang kanyang mga larawan, ngunit nag-alangan akong gawin ito kaya hindi ko ginawa. Nag-slide ulit ako ng screen ng ilang beses hanggang sa makarating ako sa isa pang snapshot.
Nagmamahalan talaga kami.
Nasa ilalim kami ng kumot, at nagkaroon kami ng kamangha-manghang gabi. Kinuhaniya ang larawan, at sinabi na kapag nakikita niya ito, lagi niyang maaalala ang gabi kung saan niya ako unang nakuha.
At naaala ko rin iyon ngayon.
Dumating kami sa mansyon at binuksan ng guwardiya ang pinto para makalabas ako mula sa sasakyan. Gabi na, sa tingin koay oras ng hapunan, ngunit hindi ako nagugutom.
Ang pag-alala sa mga bagay mula sa nakaraan ay nag-alis ng aking gana.
Pumasok ako sa mansyon at ang unang sumalubong sa akin ay si Mrs. Eliza.
“Ma’am Abi, si Sir Ares ay naghihintay sa iyo sa silid-kainan nang higit na sa dalawampung minuto…”
“May mali ba? Hindi ako nagugutom,” sabi ko na parang pagod ako.
“Dapat kang umupo at magpanggap man lang na may kakainin ka. Hindi maganda ang mood ni Mr. Ares…”
“Lagi naman siyang bad mood ...” tumawa ako.
Nagpasya akong makinig sa kanya at maglakad kasama niya sa likod ko sa silid-kainan. Pagdating ko, nagulat ako na magkakasama ang buong pamilya. Nakita ko si Lola Débora, ang aking mga biyenan, ang aking bayaw at ang kanyang asawa, kasama ang ilang mga pinsan at isa pang babae na hindi ko kilala, pero naalala kong nakita ko sa kasal.
Kaibigan yata niya ang isa sa kanila.
“Magandang gabi,” binati ko sila na may ngiti. “Hindi ko alam na magkakaroon kami ng mga bisita, pasensya na po.”
“Kung sinagot mo lang ang iyong telepono, hindi mo kami paghihintayin. Halika, umupo ka kung saan ang puwesto na para sa iyo,” utos niya na parang walang pakialam.
Siya pala ang tumatawag sa akin kanina.
Pinagkukuyom ko ang aking mga ngipin upang mapigilan ang iniisip ko. Sa ilalim ng maingat na mata ng lahat, nararamdaman ko ang “kung saan ang puwesto na para sa akin” at iyon ay sa tagiliran niya.
“Pasensya na, naging abala lang ako ...” sabi ko at tahimik na ipinatong ang kamay ko sa kanya. “Ipinapangako kong sasagutin ang tawag mo sa unang tunog pa lamang.
Binigyan ko siya ng matamis na ngiti, hinahaplos ang likod ng kanyang kamay gamit ang pula ng aking hinlalaki. Napansin kong humihigpit ito, nakikita ko kung paano nito hinihigpitan ang panga nito, at pinatigas ang mukha nito. Napansin ko ang kanyang katigasas, kaya sa pagiging banayad at nakangiti pa rin sa kanya, itinulak ko ang aking kamay bago siya nag-atubiling tumugon at iayos ako sa aking lugar.
Sinabi ko nang gagamit ako ng huling paraan at hindi ako magdadalawang-isip.