NISYA

                   Sa isang squatter nakatira si Nisya, sa edad na katorse anyos ay natuto na siyang magtrabaho at tumulong sa magulang bukod kasi sa kailangang kumita ng pera para sa pang araw-araw na pangangailangan nila ay tinutustusan pa niya ang medication ng kanyang Ina na may sakit. Buti at nag-iisa lang siyang anak kaya wala ng  inaalala pang iba ang kanyang Nanay May. Matagal na ring patay ang kanyang Ama buhat sa isang aksidente, ang Tiyong Tadyo na lang niya ang kilala niyang malalapitan ito rin ang madalas magpadala ng pera sa kanila kapag kapos na kapos sila, Malaki ang lupain nito at maraming trabahador, iyon ang alam niya tungkol dito. Ngunit nasa probinsya ito, samantalang sila ay nasa kilalang siyudad ng kanyang Ina. Galing siya sa pamumulot ng basura at hawak-hawak pa niya ang pinagbentahan ng isang sakong plastic bottle. Masaya siya dahil may makakain na rin sila para sa tanghalian. Nawala ang nakaukit niyang ngiti sa kanyang labi ng mapansin na maraming tao sa tapat ng bahay nila na yari sa pinagtagpi-tagping yero. Mabilis siyang naglakad patungo roon. "Naku Nisya buti nakauwi ka na!! Ang Nanay mo---" hindi na niya pinatapos pa sa pagsasalita ang kanilang kapit-bahay ay tumakbo na sya paloob ng bahay, nakita niya ang walang buhay nitong katawan. Napapaluha na niyakap niya ang malamig na nitong bangkay. Alam niyang darating ang araw na mawawala na ito sa kanya ang hindi niya lang matanggap kung bakit ngayon pa na hindi siya handa na mawala ito, may breast cancer ito at  madalas hindi ito nakaka inom ng gamot dahil nga sa kapos sila sa pera buti na lang at nagpapadala ang tiyuhin niya sa probinsya kahit paano nakakaraos sila. Sa tulong ng Barangay at mga kapit-bahay ay nairaos niya ang pagpapalibing sa kanyang Ina. Dumating din ang Tiyong Tadyo niya sa araw ng libing. Ngayon lamang niya ito nakita ng personal dahil tanging sa larawan niya lamang ito nakita. "Ikaw si Nisya?" Tanong nito ng magkaharap sila, napatango lamang siya dahil nahihiya siya rito bukod sa mugtong mga mata dahil sa walang tigil na pag-iyak ay hindi pa siya nakakatulog ng ilang araw. "Doon ka na lamang sa probinsya nandun kasi ang lupain ko na pinagkakakitaan ko." Wika nito sabay hithit sa sigarilyo na nakaipit sa mga daliri nito. "Bukas na nga pala ang uwi natin kaya mag-empake ka na" maotoridad nitong wika.                  KINABUKASAN sumakay sila sa barko papunta sa Probinsya, pagkakababa ng barko ay may naghihitay ng sasakyan na inarkilahan ng Tiyong Tadyo nya, maganda ang mga kubo na nadadaanan nila kapansin-pansin din ang malalayong agwat ng bahay akala niya malapit lang ang bahay nito ngunit nagkamali siya sampung ektaryang lupain ang pagitan sa pinakamalapit nitong kapitbahay nasa paanan ng bundok nakatirik ang bahay ng T'yong Tadyo niya. Sa isang two storey house sila huminto gawa ito sa kahoy ang ganda kumpara sa bahay nila sa siyudad na pinagtagpi-tagpi lang na yero. "Doon ang kwarto mo malapit sa akin pangalawa sa dulo." turo nito sa naturang pinto na kahoy ng makaakyat sila sa ikalawang palapag ng bahay nito. Dali-dali naman siyang pumunta sa naturang kwarto, nagulat siya sa ganda nito dahil sa teresa nito na tanaw ang lawak ng tubuhan at palayan. "Ayusin mo na yang mga gamit mo, tapos bumaba ka para sa hapunan" Utos pa nito bago siya iwan. Katatapos niya lang ayusin ang gamit niya ng marinig niya ang boses nito. "Nisya kakain na tayo!" Mabilis siyang bumaba sa hagdan at pumunta ng kusina, nakahain na ang pagkain sa mesa, Tinolang manok ang ulam tahimik siyang kumain. Dalawang palapag ang bahay ng Tiyuhin niya may tatlong kwarto sa taas at malawak naman ang kusina at sala nito sa labas ay may pwedeng tambayan na upuan at duyan.  Nagtataka tuloy siya kung bakit mas pinili pa ng Ina niya ang mamuhay sa Squatter kesa dito. Malamang hindi ito magkakasakit kung dito sila nakatira, hindi sila maghihirap at lalong hindi ito mawala ng maaga. Napabalik siya sa realidad ng tumikhim ang kanyang Tiyuhin. "Nga pala Iha gusto ko ikaw na ang gumawa ng gawaing bahay para hindi ko na ipagawa at magbayad sa dating naglilinis dito." "Opo, madali lang po 'yun saka sanay na po ako sa gawaing bahay." "Magaling!" wika nito saka matiim na tumitig ka Nisya na maganang kumakain. Napayuko na lamang si Nisya ng maramdaman ang intensidad ng titig ng kanyang Tiyuhin. "Ilang taon ka na uli Nisya?" tanong nito na may nakakalokong ngiti sa labi. "Magki-kinse po sa April 30." tipid niyang sagot dito. "Pwede na pala, hehehe.. Pwede na." mahinang usal nito. Napakunot-noong napatanong siya rito. "Tyong, Anong pong pwede na?" "Hahahaha! Huwag mo na lang yung pansinin." Nakatawang saad nito. Ipinagpatuloy na lamang niya ang pagkain, nang matapos ay hinugasan na niya ang pinagkainan nila. May mga dumating na kalalakihan may mga dala itong bote ng alak. Maiingay at magugulo ang mga ito, napag alaman niyang kumpare ito ng Tiyuhin niya. "Nisya marunong ka bang magluto?" tanong ng kanyang Tyuhin. "Opo, Tinuruan ako ni Inay noong nabubuhay pa siya." Ani Nisya. Naiisip pa lang niya ang yumaong Ina ay nangungulila na sya rito, ang mga ngiti nito na hindi nawawala sa mga labi nito na tila wala itong iniindang sakit. "Ipagluto mo nga kami ng pulutan iyong maanghang ha, dalhin mo na lang sa labas pagluto na at ipapakilala kita sa mga kumpare ko." Matapos maluto ay dinala niya ang pulutan sa gilid ng bahay kung saan mayroong lamesang mahaba at mga upuan na yari sa kahoy. Inilapag niya ang dalawang platong pulutan sa mesa. Titig na titig naman ang isa sa mga kumpare ni Tadyo. Bago umalis si Nisya ay hinawakan siya sa braso ng Tiyuhin. "Oh mga Pre, Ito nga pala si Nisya pamangkin ko." pakilala niya sa mga lalaking naroroon. "Nisya, Ito si Pareng Kaloy yung mahaba at kulot na buhok. Si Pareng Ben naman iyan" turo nito sa lalaking bato-bato ang katawan  "At si Pareng Rico yung balbas saradong lalaki." wika nito na nangingiti. Tipid namang nginitian ni Nisya ang mga ito saka yumuko nahihiya siya sa mga ito nakakaintimida kasi kung tumingin ang ilan. "Mukhang mahiyain yang pamangkin mo Pre!" Nakangising wika ni Kaloy. "Ganyan talaga, naninibago lang ang pamangkin ko. Hindi kasi kayo mukhang tao Hahahaha!" Mapang-alaskang ani ni Tadyo. Pagkatapos siyang ipakilala ay dumiretso na siya sa loob ng bahay. Naglinis muna siya ng katawan at isinuot ang luma niyang bestida na regalo pa sa kanya ng Ina niya. Napatingin siya sa higaan nya napakaganda niyon at malambot dahil sa foam hindi tulad sa dati nilang tirahan na banig lang sa sahig ay okay na tabi pa silang matulog ng kanyang Ina, sa poder ng kanyang Tiyuhin ay may sarili siyang kwarto. Paglapat ng likod niya sa higaan ay agad rin niyang dinapuan ng antok. "Hik! Pre ang ganda ng pamangkin mo hik!" Sinisinok na wika ni Ben. "Syempre mana sa Nanay eh at tignan mo naman ako magandang lalaki diba nasa lahi na namin yan pre hehehe!" mayabang na ani Tadyo. Nakarami na silang na ubos na bote ng alak at lasing na lasing ang kasama niya. "Baliw ka na pre, pero ang sarap wasakin nun hihihi!" sabat ni Kaloy. "Mga lasing na kayo pre pinagnanasaan nyo pamangkin ko eh hindi pa nga hinog yun!" wika ng lasing na rin si Tadyo. "Pre pagkahinog baka pwedeng patikim?"tanong ni Ben. "Gago ka ba hindi ko pa nga natitikman ibibigay ko kaagad sayo syempre ako muna hahahah!" Malademonyong sagot ni Tadyo sa kaibigan. "Oh, pano mga pre, Isama nyo ako dyan ha hehehe! Uwi na ko mga Pre!" Paalam ni Kaloy na pagewang-gewang na paalis. "Nyahahah! Pareng Kaloy hindi dyan ang daan pauwi sa inyo!" sigaw ng lasing na si Rico habang nakatingin sa kaibigan papuntang tubuhan. "Hayaan mo sya para paggising niya kapiling niya na si Ana, Anaconda Nyaahahaha" malakas na boses ni Ben. Natatawa naman si Tadyo sa mga kaibigan. "Uwi na rin pala kami Pareng Tadyo sa uulitin!" Paalam ni Rico at inakbayan ang nagsisimulang gumapang na si Ben, magkapit-bahay lang kasi ang dalawa hindi katulad ni Kaloy na malayo rin ang bahay. Nang mapag-isa si Tadyo napaisip-isip siya. Bakit niya pa hihintaying mahinog kung pwede namang kainin ng maniba na nag-aagaw ang asim at tamis. Napapangising demonyo siya habang papasok ng bahay paakyat sa  second floor ng bahay. Itutuloy...