Natagpuan ko ang isang nakatagong file sa library. Hindi ko inaasahan na sa simpleng pagkalkal ng mga lumang dokumento ay may mahahalukay akong ganito kabigat. Matagal ko nang pinaghihinalaan na may lihim ang Divine Psychiatric Asylum tungkol sa mga pasyente nila, pero iba pala ang pakiramdam kapag ikaw na mismo ang makakita ng ebidensya.
Ang file na hawak ko ngayon ay tungkol kay Lolo. Ayon sa mga talaan, mayroon siyang matinding paranoia at mga delusyon. Sinasabi sa dokumento na halos araw-araw daw siyang naglalabas ng mga kwentong walang basehan—mga kwento tungkol sa mga taong gustong saktan siya, mga aninong nagmamasid, at mga boses na sumisigaw sa kanyang ulo. Binabasa ko ito ng paulit-ulit, pero hindi ko mapigilan ang galit at lungkot na bumabalot sa akin. Lolo? Paranoid? Delusional? Iba ang pagkakakilala ko sa kanya.
Bago siya dalhin dito, malinaw pa ang kanyang isip, matalim tulad ng palaging pagkakakilala ko sa kanya. Siya ang tipo ng tao na hindi basta-basta natitinag, kahit anong pagsubok ang dumating. Malinaw ang kanyang mga salita, at matalas ang kanyang pag-iisip. Wala akong nakita o narinig mula sa kanya na magpapakita ng mga sinasabing sintomas. Ano ba talaga ang nangyari sa kanya dito? Bakit ganito ang nakasulat?
Habang pinagmamasdan ko ang bawat pahina ng file, hinanap ko ang anumang tala tungkol sa kanyang pagpapalaya o, kung sakali man, ang kanyang pagkamatay. Pero walang kahit ano. Wala. Wala ni isang linya o pahiwatig tungkol sa kung ano ang nangyari sa kanya pagkatapos ng kanyang pagkaka-admit. Bigla na lang natapos ang mga tala. Parang isang libro na kulang ang mga huling pahina, isang kwento na hindi natapos. Hindi ko alam kung mas mabigat ba na walang laman ang dulo ng file o kung mas mabigat na tila baga hindi nila binigyang-halaga ang kanyang pagkatao—parang nawala siya sa isang iglap, walang paliwanag, walang kasaysayan.
Pinasok ko ang file pabalik sa kanyang lugar, pero sa bawat oras na sinusubukan kong magpatuloy, ramdam ko ang bigat ng hangin. Parang mas lumalapit ang mga dingding. Lumalalim ang mga anino sa paligid ko, at kahit sinasabi ko sa sarili kong ang lahat ng ito'y bunga lamang ng aking imahinasyon, hindi ko maiwasang mapaisip kung may iba pang nakatingin. Alam kong dapat kong itago ito—ang file, ang mga hinala, ang takot. Hindi nila dapat malaman na ako ay nagmamasid.
Napakaikli ng oras na mayroon ako. Ramdam ko ang presensya ng mga tauhan ng asylum, ang kanilang mga mata, parang laging nagmamasid. Hindi ko na kayang magtagal dito sa library. Kailangan ko nang bumalik sa aking kwarto, ngunit paano kung malaman nila na hindi ako tunay na pasyente? Paano kung may nakapansin na sa akin—sa aking mga kilos, sa paraan ng pagtatanong ko?
Habang naglalakad ako pabalik, hindi ko mapigilang mag-isip kung ano ang posibleng dahilan kung bakit nila kinailangan palabuin ang kwento ni Lolo. Anong ginawa nila sa kanya? Sino ang nagdesisyon na dapat siyang maipasok dito? Naaalala ko pa ang araw na dinala siya—walang sapat na paliwanag mula sa doktor, walang konkretong dahilan. Sinasabi lang nila na para sa kanyang kaligtasan at kagalingan. Pero ngayon, malinaw na sa akin na hindi iyon ang buong kwento. May tinatago sila, at kailangan kong malaman ang katotohanan.
Pagbalik ko sa kwarto, bumagsak ako sa aking kama. Parang ang bigat-bigat ng buong araw na ito. Sa bawat segundong lumilipas, parang may isang bahagi ng akin na nawawala. Ang lugar na ito, hindi ito tulad ng ibang ospital. May kung anong kakaibang enerhiya sa bawat sulok, sa bawat dingding. Naririnig ko pa rin ang mga bulong, ang mga yabag ng mga tauhan na parang nagmamasid lang sa bawat pasyente, kahit wala naman silang sinasabi. Gusto kong paniwalaan na imahinasyon ko lamang ang lahat ng ito, pero paano kung hindi?
Natatakot akong magpakita ng anumang senyales na hindi ako nararapat dito. Kung malaman nila na nagpapanggap lang ako, ano kaya ang gagawin nila? Wala akong tiwala sa kahit sino rito. Kahit ang mga kapwa ko pasyente, parang may mga lihim din silang hindi ko pa nauungkat. Lahat ay may sariling kwento, at tila ba lahat ng iyon ay naputol, tulad ng kay Lolo.
Hindi ako maaaring magpakita ng kahinaan. Kailangan kong manatiling matatag, ngunit araw-araw ay nagiging mas mahirap ito. Nagsisimula na akong magduda sa sarili kong kakayahan. Parang ang mundo ay umiikot ng mas mabilis kapag nasa loob ka ng asylum. Ang oras ay gumugulong ngunit tila walang direksyon, at ang bawat galaw mo ay sinusubaybayan. Alam kong dapat akong maging maingat. Hindi pwedeng malaman ng mga doktor o ng mga tauhan na hindi ako tunay na pasyente, pero paano kung sila ay naghihintay lang ng tamang sandali upang hulihin ako sa aking pagkakamali?
Sa bawat araw na lumilipas, nararamdaman kong mas lumalapit ako sa pagtuklas ng isang bagay—isang bagay na mas madilim kaysa sa inaakala ko. Ngunit kasabay nito, nararamdaman ko ring parang ako'y nahuhulog sa bitag na ito. Hindi ko na sigurado kung sino ang dapat kong pagkatiwalaan, kung totoo pa ba ang mga nakikita ko, o kung ang lahat ng ito'y bahagi na ng kanilang 'therapy.'
Ang tanging hawak ko na lamang sa aking katinuan ay ang aking diary, ang pagsulat ng lahat ng nangyayari dito. Dito ko isinusulat ang lahat ng aking naiisip, ang bawat detalye na maaaring makatulong sa akin balang araw. Ngunit kahit ang diary na ito, natatakot akong matuklasan ng iba. Kung malaman nila ang lahat ng sinusulat ko, hindi ko alam kung ano ang gagawin nila sa akin.
Ang mga araw dito sa Divine Psychiatric Asylum ay parang isang mahabang bangungot na walang katapusan. Kailangan kong manatiling kalmado. Kailangan kong manatiling matalino. Hindi sila dapat makakita ng anumang senyales ng pagkabaliw o takot. Kailangan kong patuloy na magpanggap, kahit na pakiramdam ko'y ang mga pader mismo ng asylum na ito ay unti-unting bumabalot sa akin.
Bukas, susubukan kong bumalik sa library. Kailangan kong hanapin pa ang mga nawawalang bahagi ng kwento ni Lolo. Hindi ko mapapatawad ang sarili ko kung aalis ako rito nang hindi nalalaman ang buong katotohanan. Kailangan kong malaman kung ano ang ginawa nila sa kanya at kung bakit walang tala tungkol sa kanyang kapalaran.
Hangga't nandito ako, may pag-asa pa. Hangga't hindi pa nila nalalaman ang aking totoong layunin, kaya ko pa silang talunin sa sarili nilang laro.