Diary Of Mandella

Oktubre 4, 2000

May nakita akong kakaiba ngayong araw. Si Clara, isa sa mga kasama namin sa group therapy, ay kinaladkad papunta sa therapy room. Hindi ko makakalimutan ang kanyang mga sigaw—matinis, puno ng takot, para bang nagmamakaawa siya para sa kanyang buhay. Pinigilan niya ang mga braso ng mga nurse na humihila sa kanya, ngunit walang lakas ang kanyang katawan para makawala. Napako ako sa kinatatayuan ko, parang may malamig na hangin na dumaan sa aking gulugod habang pinapanood ko siyang isinusuko ng puwersa sa isang lugar na alam kong hindi niya gusto.

Ang ingay ng kanyang boses ay tumigil lamang nang magsara ang pinto. Sa loob ng ilang segundo, nanatili akong nakatayo roon, nakikinig sa katahimikan na tila baga'y naging mas mabigat pagkatapos ng kanyang pagkawala. Alam kong hindi ko dapat masyadong pansinin ito. Ako'y isang nagpapanggap lamang, hindi ako pwedeng magpakita ng labis na interes. Pero ang hindi maalis sa aking isipan ay ang katotohanan na ilang araw na kaming magkasama ni Clara sa mga sesyon ng therapy at tila walang anumang sapat na dahilan para sa ganitong uri ng pagtrato.

Ilang oras ang lumipas bago ko siya muling nakita. Naglalakad ako sa kahabaan ng makitid na pasilyo papunta sa aking silid nang makita ko siya, naglalakad papunta sa kabilang direksyon. Pero hindi ito ang Clara na kilala ko. Iba siya ngayon. Nakatingin siya nang diretso, walang ekspresyon sa mukha, para bang walang laman ang kanyang isip. Walang bakas ng takot o kahit anumang damdamin ang makikita sa kanyang mga mata. Parang isang katawan na naglalakad, walang direksyon, walang kaluluwa.

Agad akong nagmadali papunta sa kanya, tinawag ko ang kanyang pangalan. "Clara," sabi ko, umaasang makakakuha ako ng kahit kaunting reaksyon mula sa kanya. Ngunit hindi siya tumigil. Hindi niya ako tiningnan. Dumaan lang siya sa akin na para bang hindi kami kailanman nagkakilala. Parang hindi niya ako nakikita, parang hindi ako umiiral sa harap niya. Para siyang isang manika na nawalan ng kontrol sa sarili, na tinangay ng isang hindi ko maipaliwanag na puwersa.

Ang aking mga paa ay tila nabibitbit ng sariling lakas habang ako'y nagmamadaling hanapin si Dr. Navarro. Kailangan kong malaman kung ano ang nangyari kay Clara. Pumasok ako sa kanyang opisina, marahan ngunit may bigat ang aking pagkatok sa pinto. Sa loob ng ilang segundo, narinig ko ang malamig na boses ni Dr. Navarro na nagpapaalam sa akin na maaari akong pumasok. Nang buksan ko ang pinto, nakita ko siya sa likod ng kanyang mesa, nakaayos ang kanyang mga papel na parang walang nangyari.

Napalunok ako bago nagsalita. "Ano ang nangyari kay Clara?" tanong ko, pilit na pinipigilan ang panginginig ng aking boses.

Tumigil si Dr. Navarro sa kanyang ginagawa, tumingin sa akin nang may kakaibang titig na para bang sinusukat niya kung gaano kalalim ang aking kaalaman. "Ah, si Clara," sabi niya, at isang malamig na ngiti ang sumilay sa kanyang mga labi. "Sumasailalim siya sa intensive treatment. Kailangan niya ito para sa kanyang mabilis na paggaling."

Intensive treatment. Isang malabong sagot, isang hindi malinaw na pagpapaliwanag. Hindi ko maiwasang sumimangot. "Pero bakit siya humihingi ng tulong? At bakit parang hindi niya ako kilala kanina? Parang ibang tao siya ngayon."

Dahan-dahan siyang tumayo mula sa kanyang upuan at lumapit sa akin, ang kanyang mga mata'y nananatiling matalim at puno ng tiyaga. "Mandella, ang mga pasyente rito ay may iba't ibang antas ng pangangailangan. Ang mga tulad ni Clara ay dumaraan sa mas malalalim na mga proseso ng paggamot. Minsan, ito'y mahirap sa kanila, ngunit ito ang paraan para maabot nila ang kanilang ganap na kagalingan."

Ngunit ang mga salita niya'y walang laman, hindi nagbibigay ng kahit anong konkretong paliwanag. Ano ang tunay na nangyayari sa likod ng mga pader ng asylum na ito? Ano ang "intensive treatment" na sinasabi niya? Ang aking kutob ay nagsasabing hindi ito simpleng therapy lamang. May mas malalim pang nangyayari rito, at hindi ito para sa ikabubuti ng mga pasyente.

Nagpaalam ako kay Dr. Navarro, ngunit habang ako'y palabas ng opisina, isang matinding kaba ang bumabalot sa akin. Ang mga sagot na hinahanap ko ay parang lalo pang lumalabo sa bawat tanong na tinatanong ko. Alam kong hindi ko na dapat pang usisain ito nang mas malalim, ngunit hindi ko rin kayang ipikit ang aking mga mata sa mga nangyayari sa paligid ko. Lalo na't nakita ko si Clara—nakita ko kung paano siya nagbago, kung paano siya para bang binura.

Pagbalik ko sa aking silid, hindi ako mapakali. Ang mukha ni Clara ay patuloy na bumabalik sa aking isip. Paano kaya kung ako naman ang isalang sa "intensive treatment"? Paano kung sa isang iglap, mawala na rin ako sa sarili ko, gaya ng nangyari kay Clara? Naisip ko tuloy kung may iba pang mga pasyente dito na dumaan sa parehong proseso—mga taong tulad niya, na nagbago at hindi na muling bumalik sa kanilang dating sarili.

Ilang gabi na akong hindi makatulog nang maayos. Sa bawat oras na pumipikit ako, ang mga imahe ni Clara at ang mga pasyente dito sa asylum ay tila bumabalik sa aking diwa. Bawat oras ay tila ba'y mas lumalapit ako sa isang katotohanan na masyadong madilim para tanggapin. Hindi ko alam kung sino ang makakasama ko rito. Hindi ko alam kung sino ang makakatulong sa akin. Lahat ng tao dito ay parang may mga lihim, mga mukha ng kasinungalingan na hindi ko mabasa.

Tila ba ako'y nababalot ng takot. Hindi ko alam kung ito'y normal na bahagi ng aking imbestigasyon o kung ito'y bunga na ng pag-impluwensiya ng asylum sa akin. Naisip ko, paano kung masyado na akong nadadala? Paano kung nawawala na ako sa sarili kong kwento? Pero, sa kabila ng lahat ng ito, hindi ko pa rin mapigilan ang aking pangarap na malaman ang katotohanan. Hindi ako titigil hangga't hindi ko nalalaman ang nangyayari sa lugar na ito, lalo na't maaaring nalaman na ito ng aking Lolo bago siya nawala.

Bumalik ako sa pagsulat ng mga tala sa aking diary. Kailangan kong isulat ang lahat ng ito, ang bawat detalye, bawat pagbabago sa aking paligid. Ang diary na ito lamang ang magsisilbing alaala ng lahat ng nakita at naramdaman ko. Kung sakaling mawala na rin ako tulad ni Clara, kahit papaano, may mga salitang magpapatunay na minsan, ako ay nandito—buo, gising, at handang alamin ang katotohanan.