Mga Liham sa Gitna ng Lavender

Sa loob ng lumang silid-aklatan sa ikalawang palapag ng Silangan City University, tahimik na inaayos ni Zerene Villapaña ang isang kahon ng mga sirang libro habang ang init ng hapon ay pilit sumisingit sa mga siwang ng bintanang may lumang kurtina. Sa kabila ng marahang pag-ikot ng ceiling fan, tumutulo ang pawis mula sa kanyang sentido hanggang sa kanyang leeg, sinasalubong ng kanyang maluwag na polo at kupas na palda na parang nakikisama na rin sa pakikibaka niya sa araw-araw. Walang ibang tao sa library sa mga oras na iyon. Tahimik. Isang uri ng katahimikan na hindi mo alam kung nagbibigay ng kapayapaan o nagbabadya ng isang bagay na matagal nang nakakubli sa dilim. “Zerene, pakiayos na rin ang reference section. May nag-iwan ng thesis folders sa sahig,” wika ni Ma’am Roda, ang matandang head librarian na tila may masamang timpla na naman ng kape. “Opo, Ma’am,” tugon niya, sabay bitbit sa kahon at inilipat ang mga libro sa ilalim ng counter. Hindi niya maalala kung ilang taon na siyang narito. Ang sigurado lang niya, tatlong taon na mula noong magising siya sa ospital, basag ang bungo, wasak ang mga alaala, at ni hindi alam kung sino ang dapat tawagan. Ayon sa mga dokumentong natagpuan ng mga awtoridad, ang pangalan niya ay Zerene Maria Villapaña, ngunit wala nang iba pang detalye. Walang mga kaanak, walang lumitaw na kaibigan, at walang lumang address. Siya raw ay “biktima ng pagkakabangga at possible na foul play,” ngunit hindi ito napatunayan, at sa bandang huli’y isinara rin ang kaso. Wala siyang choice kundi ang magsimula mula sa simula—mag-apply sa isang scholarship, maghanap ng trabaho, at bumuo ng panibagong pagkatao mula sa wala. Ang pagiging library assistant ay hindi madali, pero ito lang ang trabaho na tumanggap sa kaniya kahit kulang ang papeles. Hindi siya nakakuha ng transcript sa dating school na pinanggalingan, kung mayroon man. Ang natitira lang sa kaniya ay mga fragments—mga panaginip na tila hindi kanya, mga imahe ng mga code sa computer screen, at minsan ay mga tila boses ng mga taong tinatawag siyang “Erene,” pero paulit-ulit na sinasabi ng isip niya na hindi iyon ang tunay niyang pangalan. O baka nga, iyon ang totoo? Nang matapos niyang ayusin ang reference section, tumingin siya sa orasan. Alas-singko. Tatlong oras pa bago ang kanyang night class sa kursong BS Computer Technology. Inilabas niya mula sa kanyang bag ang isang notebook na puno ng mga scratch code at binuklat ang pinakahuling pahina. Nagdududa siya kung totoo ngang ngayon lang siya natututo ng programming dahil may mga pagkakataong kahit hindi pa tinuturo sa klase, naiintindihan na niya kung paano gumagana ang logic ng system. Minsan, habang nagpi-practice siya sa mga old computer units ng library, may natutuklasan siyang mga shortcut keys, command lines, at sequences na hindi pa nila dinidiscuss. Kapag tinatanong siya ng mga kaklase, pinapalusot na lang niya na nabasa niya online, pero ang totoo, hindi niya rin alam kung bakit parang may muscle memory siya sa mga iyon. Kinagabihan, matapos ang klase sa JavaScript at basic AI logic, pauwi na siya sakay ng luma at sira-sirang tricycle. Gabi-gabi ay ganito ang routine niya—trabaho, klase, at pagkatapos ay uuwi sa inuupahang maliit na kwarto sa itaas ng isang karinderya. Sa kwarto, may iisang kama, lumang electric fan, at isang mesa kung saan nakapatong ang kanyang secondhand laptop na binili niya mula sa isang surplus store. Sa kwarto ring iyon, gabi-gabi siyang pinupuntahan ng bangungot. Mga mata na nakatitig sa kaniya mula sa madilim na monitor. Mga tinig na nag-uusap sa isang banyagang wika. Mga kamay na tila hinihila siya palayo sa isang kwarto na puno ng kumikislap na screen at tunog ng sirena. Nagising siyang pawis na pawis, habang ang puso niya’y tila may hinihintay na hindi niya maipaliwanag. Kinabukasan, muling bumalik sa normal ang lahat. Sa library, may bagong delivery ng mga luma’t bagong aklat na kailangang i-catalog. Habang pinoproseso niya ang mga ito sa system, napansin niya ang isang piraso ng paper note na nakasuksok sa likod ng isang aklat sa AI theory: "If the system fails to see the mind, it will turn against the heart." Napakunot-noo siya. Walang nakalagay kung sino ang sumulat, ngunit para bang may pamilyar sa sulat kamay. Pinatong niya ito sa gilid ng mesa, ngunit hindi siya mapakali. Nagsimulang mag-flash sa isip niya ang mga imahe ng isang lumang gusali na may puting pader, maraming monitor sa paligid, at isang lalaking tila kausap siya—pero hindi niya maaninag ang mukha nito. "Zerene?" Nagulat siya sa boses ni Ma’am Roda. "May nagpadala sa ‘yong envelope. Wala naman akong alam na kaibigan mo, pero mukhang importante." Ibinigay nito ang kulay abong envelope na walang sender. Pagkabukas niya, isang lumang photo ID ang laman—larawan niya, ngunit ibang pangalan: Erene V. Castrillo. Parang nanlamig ang buong katawan niya. Hindi siya makapaniwala. Pamilyar ang pangalan. At ang mukha sa ID? Walang duda, siya iyon—mas maikli lang ang buhok, mas matapang ang titig. Bakit may ibang pangalan siya? Sino si Erene? Kinagabihan, sa loob ng kanyang kwarto, halos hindi siya mapakali. Sinuot niya ang headset at binuksan ang kanyang lumang laptop. Sa kaliwang sulok ng desktop, may matagal nang folder na hindi pa niya binubuksan, isang file na ang pangalan ay "ROOTv.0.3." Akala niya ay corrupted file ito na naiwan ng dating may-ari ng laptop. Pero ngayon, may kakaiba siyang kutob. Nang i-click niya ito, biglang nagbukas ang isang command screen na tila naghihintay ng input password. "Hindi ko alam ang password," bulong niya. Ngunit ang kamay niya, kusa na lang tumipa: EREne2021R# Pagka-enter niya ng password, bumukas ang isang lumang interface—may mga terms tulad ng emotional mapping, predictive behavior, sentiment override, at cognitive data override. Parang lumang AI console na tila sa isang high-level na kumpanya ginagamit. "Hindi ito normal," bulong niya sa sarili. Bago pa siya makapagsaliksik, biglang nag-blink ang screen, at isang mensahe ang lumabas: “You found the beginning. But are you ready to remember the end?” Napapitlag si Zerene, sabay bagsak ng laptop screen. Nanlalamig ang kanyang mga daliri, at ang puso niya’y kumakabog. Hindi niya alam kung ano ang mas nakakatakot—ang posibilidad na siya si Erene na dating bahagi ng isang delikadong proyekto, o ang katotohanang may mga tao nang alam na nagsimula na siyang magtuklas ng katotohanan. Sa dilim ng kanyang kwarto, habang pinakikinggan ang ugong ng lungsod sa labas, napatingala siya sa kisame. Tila ba ang bawat tunog ng gabi ay may dalang babala: Ang nakaraan ay hindi man mabura, laging may paraan para muling magising. At sa kanyang puso, unti-unti nang namumuo ang matinding pagnanais—alamin kung sino siya, kahit anong mangyari. --- itutuloy...