SKIELIK - Die Skaduwee Wat Ek Dra - Littekens van Herinnering - Die Gewig van Stilte- Die Keuse om te Herbou-

Toe die Wêreld Stilgestaan Het (en Ek Weer Begin Loop Het )`

Haar naam was ooit ’n woord waarvan sy die klank gelief het. Dit het gevoel soos iets wat behoort het aan ’n vrou wat linne gedra het en maklik gelag het, wat landskappe geskilder het en onthou het om haar plante water te gee. Daardie vrou was nou ’n spook, ’n dowwe watermerk op die taaiër perkament wat sy geword het.

Die storms het nie met name gekom soos orkane nie. Hulle was net hoofstukke van puin. ’n Vuurtoring wat donker geword het, wat haar laat dobber het in ’n see van vergeete glimlagte. Die derde was die vertrek van die man wat belowe het om te bly, wat sy warmte en sy verskonings saamgeneem het, wat net die kil stilte van ’n halfleë kas agtergelaat het.

Met elkeen het sy ’n stuk van die kaart na haarself verloor. Die dogter, weg. Die versorger, weg. Die minnaar, weg. Die rolle waarom sy haar identiteit gebou het, is weggestroop soos dakkappe wat in ’n stormwind afgeruk word. Van ’n jong suksesvolle vrou, ma en sakeleier tot ’n sleg-bekende niemand wat skaars leef, totdat net die kaal raamwerk van haar oorgebly het, blootgestel aan die elemente.

Daar was maande wat net weer was. ’n Grys, meedoënlose innerlike klimaat waar om uit die bed te klim gevoel het soom om klip op te lig. Sy het deur haar dae beweeg soos ’n wederkomer in haar eie lewe, werk toe gegaan, kruideniersware gekoop, ’n dop wat die weergalm van lewe uitgevoer het. Die wêreld buite het voortgegaan, helder en raserig en onmoontlik ver. Sy het dit van agter ’n dik glasplaat dopgehou. Vriende het platitudes aangebied wat soos dor blare geval het. “Jy is so sterk,” het hulle gesê, sonder om te sien dat wat hulle sterkte noem net die stywe verlamming was van ’n boom wat in ys vasgevries is.

Die breekpunt was nie nog ’n verlies nie. Dit was ’n Dinsdag. ’n Verstoppte wasbak. Terwyl sy na die stilstaande, vettige water staar, breek iets in haar. Nie luid nie, maar met ’n finale, stil ping, soos die laaste draad wat ’n swaar skildery teen die muur hou. Sy was moeg. Nie slaapmoeg nie. Sielmoeg. Beenmurgmoeg. Die soort moeg wat jou laat dink aan… om net op die vloer te gaan sit en nooit weer op te staan nie.

Sy kyk na haar weerkaatsing in die donker kombuisvenster. ’n Vreemdeling met haar oë kyk terug. Hol, uitgeput, vasgeval.

En toe, van ’n plek so diep dit geen naam het nie, praat ’n stem. Dit was nie vriendelik nie. Dit was nie inspirerend nie. Dit was plat, feitlik, en heeltemal hare.

Staan op.

Hoekom? het die moeë deel in haar gejank. Dít weer. Weer!? Hoeveel keer moet ek bloed optel, my bloed, ander se bloed, my trots, my swak selfbeeld... Maar tog, diep binne-in het ek ’n stem geken...

Dit het vir my gesê... Meer as een keer: niemand gaan kom nie. Die stem het verklaar. Geen ridder. Geen wonderwerk. Geen ouer. Geen maat nie. Daar is net hierdie liggaam. En dit is tans op ’n koue kombuisvloer. Beweeg dit.

Dit was die suiwer, onversierde waarheid. Daar was geen ander keuse nie. Nie regtig nie. Om te bly lê was om te kies om op te hou bestaan. En een of ander hardkoppige, oer-ou ding in haar—dieselfde ding wat haar voorouers uit grotte laat kruip het en saadjie in geskroeide aarde laat plant het—het daardie finale oorgawe geweier.

So sy het haar hande plat op die linoleum gesit. Sy het gestoot. Sy het opgestaan.

Sy het dit nie gedoen vir ’n toekomsdroom, of vir eer, of vir liefde nie. Sy het dit gedoen omdat die spiere in haar bene nog gewerk het, en die stem in haar kop háár rug gesteun het. Dit was die openbaring. Sy het net haarself gehad. Maar “haarself” was nie net die huilende, gebroke ding nie. Dit was ook die stem. Die bevelvoerder. Die een wat kon sê staan op.

Die volgende oggend het sy weer opgestaan. En die oggend daarna. Sy het begin om daardie liggaam en daardie stem te versorg soosof hulle die enigste twee oorlewendes van ’n skipbreuk was, wat hulle was. Sy het hulle gevoed. Sy het hulle in die koue lug laat stap. Sy het hulle laat slaap.

Stadig het sy ’n alliansie met haarself begin bou. Sy het haar eie verkenner geword, haar eie medikus, haar eie bevel. Sy het ’n ooreenkoms gemaak: Ek sal jou nie verraai nie. Ek sal jou nie in die steek laat nie. Ek sal nie met jou praat met die wreedheid wat ander agtergelaat het nie.

Die vrou wat van linne gehou het, was weg. In haar plek het ’n vrou gestaan wat die gewig van storms ken, wat die spookfluisterings van verlies in haar sakke dra soom afgeronde klippies. Sy was stiller. Haar oë het ’n ander soort lig gehou—nie die vonkel van maklike vreugde nie, maar die bestendige, volhardende gloed van ’n gedempte vuur wat geleer het om deur die lang, koue nag te brand.

Een aand het sy op haar klein stoep gestaan en gekyk hoe nog ’n regte storm aan die horison saamtrek. Die wind het opgetel, aan haar hare getrek. Die ou vrees, die afwagting van puin, het in haar maag geknel.