Tinig ng Tahimik

Chapter1

Sa pagdilat ng aking mga mata, sinalubong ako ng malamig na hangin na pumapasok mula sa sirang bintana ng aming maliit na bahay. Isa na namang araw ng pagpupursige at pakikibaka ang magsisimula. Tahimik akong bumangon, maingat na hindi magising ang aking mga nakababatang kapatid na mahimbing pang natutulog sa manipis na kutson.

Dahan-dahan kong tinungo ang kusina. Sa kaunting bigas na natira at isang pirasong tuyong isda, inihanda ko na ang almusal para sa kanila. Hindi ko na inisip kung makakain pa ako; mas mahalaga na sila ay may laman ang tiyan bago pumasok sa eskwela. Isang buntong-hininga ang pinakawalan ko bago ko sila ginising nang may pilit na ngiti sa aking labi.

"Ate Jia, may ulam po ba tayo?" tanong ng bunsong kong kapatid, si Miguel, habang pupungas-pungas pa. Walo pa lang siya, kaya ramdam ko pa rin ang kanyang inosente at masayahing personalidad sa kabila ng aming kalagayan.

"Meron, pero konti lang, kaya hati-hati tayo ha?" sagot ko habang inilalagay ang pagkain sa pinggan.

"Ate, kaya mo pa ba?" biglang tanong ni Samuel, ang pangalawa sa aming magkakapatid. Nasa labing-dalawang taong gulang na siya, kaya mas nauunawaan niya ang hirap ng buhay namin. Alam kong nag-aalala siya sa akin, kahit hindi niya diretsong sinasabi.

Napangiti ako, kahit pa pilit. "Oo naman. Basta kayo, kakayanin ko."

"Salamat, Ate," mahinang sabi ni Miguel habang tahimik silang kumakain. Kahit bata pa sila, ramdam ko ang kanilang pag-unawa sa kalagayan namin. Hindi sila nagrereklamo, kahit na minsan ay tiyak kong gutom sila.

Minsan, hindi ko maiwasang maalala kung paano naging masaya ang aming pamilya noon. Naaalala ko pa kung paano kami nagsasama-sama sa maliit na hapag-kainan, nagtatawanan, at nagkukuwentuhan. Ang aming ama, na noon ay malambing at maalaga, ang nagkukuwento ng kanyang mga karanasan sa trabaho habang ang aming ina ay masayang naghahain ng pagkain. Noon, hindi ko akalain na magbabago ang lahat. Hindi ko inisip na ang init ng tahanan ay maaaring lamunin ng dilim.

Isang malalim na buntong-hininga ang pinakawalan ko. Hindi ko maaaring hayaang lamunin ako ng nakaraan. May mga bagay na hindi ko na mababago. Ang mahalaga ngayon ay ang kinabukasan ng aking mga kapatid.

Pagdating sa trabaho, habang inaayos ko ang mga panindang de-lata, narinig ko ang usapan ng dalawang kasamahan ko sa kabilang aisle.

"Alam mo ba yung bagong customer natin? Yung matangkad na may pilat sa kilay? May balita akong dating preso daw yun," bulong ni Lisa, isa sa mga mas matagal nang nagtatrabaho dito.

"Talaga? Bakit daw?" tanong ni Marga, halatang interesado.

"Ewan, may kinalaman daw sa dating kinakasama niya. Pero ang sabi, nagbago na raw siya. Hindi ko lang alam kung totoo."

Napatigil ako saglit sa ginagawa ko. Hindi ako mahilig makinig sa tsismis, pero may kung anong kirot sa dibdib ko sa tuwing may naririnig akong kwento ng mga taong hinusgahan ng iba. Alam ko ang pakiramdam ng hindi nauunawaan.

Habang abala ako sa pag-aayos ng paninda, lumapit ang isang customer, isang matandang babae na may dalang basket.

"Iha, magkano itong asukal?" tanong niya habang itinuturo ang isang supot.

Ngumiti ako at mabilis siyang sinagot. "P45 po ang isang kilo, Nay. Ilan po ang kukunin ninyo?"

"Isa lang, iha. Mahirap ang buhay ngayon," sagot niya nang may malungkot na ngiti.

Alam ko ang pakiramdam na iyon. Hinanap ko agad ang pinakamagandang supot ng asukal at iniabot sa kanya. "Sana po makatulong ito kahit papaano, Nay."

Nginitian niya ako nang bahagya. "Salamat, hija. Ang bait mo."

Nang matapos ang trabaho, nagdesisyon akong dumaan sa simbahan. Habang naglalakad, napansin ko ang mga taong abala sa kanilang buhay—mga batang naglalaro sa kalye, mga matandang nagkukuwentuhan sa ilalim ng puno, at mga magkasintahang magkahawak-kamay. Isang bahagyang ngiti ang dumaan sa aking labi. Minsan, naiisip ko kung paano kaya ang buhay kung wala akong pasan-pasang responsibilidad. Paano kung isa ako sa mga batang iyon—malaya, walang iniisip, walang sakit na dinadala?

Pagpasok ko sa simbahan, tahimik akong umupo sa isang sulok. Sa isang iglap, napatingin ako sa isang lalaking nakaluhod sa harapan ng altar. Tahimik siyang nananalangin, tila ba may sariling laban na kinakaharap. Hindi ko alam kung bakit saglit akong natigilan, pero agad akong umiwas ng tingin. Hindi ako narito para sa iba, hindi rin para sa pananampalataya. Nandito ako dahil gusto kong makatakas—kahit sandali lang.

Hindi ko na inubos ang oras sa loob ng simbahan. Sa ngayon, wala akong panahong humingi ng himala. Ang tanging kaya kong gawin ay patuloy na lumaban.

Pagdating sa bahay, bumungad sa akin ang masayang tinig ng aking mga kapatid. Sa gitna nila ay si Heika, nakangiti at may hawak na supot ng pagkain.

"Ate Jia! Bumili ako ng kwek-kwek at turon! Gutom na gutom na ako, kaya nauna na akong kumain!" biro niya habang sinusubuan si Miguel ng isang piraso ng turon.

Napangiti ako. "Ikaw talaga, Heika, lagi kang may dalang pagkain."

"Alam mo namang hindi ako papayag na hindi kayo nakakakain nang maayos," sagot niya sabay kindat. "Oh, ikaw na bahala dito ha? Kain na tayo!"

Habang kumakain, masayang nagkwekwento ang mga kapatid ko tungkol sa araw nila. Sinabayan pa sa kakulitan ni Heika. Laking pasasalamat ko sa Diyos na may nakilala akong tao handang sumoporta, magmahal, at tanggap ang pagkatao. Naging Masaya ang hapagkainan. Sana lagging ganito na lamang.

Pagsapit ng gabi, habang nakahiga, pinagmasdan ko ang kisame ng aming bahay. Tahimik ang paligid, pero sa loob ko, napakaraming ingay. Pagod ako, pero hindi lang sa pisikal. Napapaisip ako kung kailan ko mararamdaman ang tunay na kapayapaan. Hanggang kailan ako lalaban? Hanggang kailan ako magiging matatag?

Isang buntong-hininga. Isang dasal na hindi ko alam kung may makakarinig. Ngunit sa kabila ng lahat, pipikit ako at gigising muli bukas, handang harapin ang panibagong laban.