Chapter 1
Anak!! Ano ba Tanghali, na Nakahilata kapa rin diyan. Hiyaw nang aking Ina, sa labas nang aking silid.Hinde na bago sa Dalaga ang gannong Senaryo, Halos sa Araw-Araw na Ginawa nang Diyos, ay Ganon kaingay si Inay. Dali-dali na akong bumangon sa higaang Pa-pag, upang ligpitin ang hinigaan pagkatapos ay nagtungo na ako sa Aparador, upang kumuha nang komportableng Damit, na Maaring Maisuot, nang makuntinto sa Napili. Isang bistidang kulay Dilaw, na Bulaklakin, ang kanyang natipuhan.Kumuha lamang nang pang-loob, at mabilis nang lumabas sa aking silid. dahil sa may kusina ang aming banyo, nadaanan ko pa si Inay at Itay na nag -uumpisa nang kumain.
""Aba anak kong hinde kapa Gigisingen, ay hinde ka magkukusa, Bumangon.Kahit ang iyong mga Alaga, ay sa akin mo pa Inaasa. alam mong may trabaho kami sa Bukid ngunit Dadating kami ni Sinaing, wala kapa din luto dahil nag hihilik kapa sa iyong Silid.Hinde kana Bata! na Kailangan araw-Araw, ay Manduhan nang mga Dapat mong gawin sa Loob nang tahanan..Pagalit na Sermon sa akin ni Inay Pagkaupong-upo ko sa kawayang upuan.
"Inay pasinsya na po. hinde na Mauulit tinanghali lamang po Ako nang bangon.Pero bukas aagahan ko na po para ako na ang makapagluto.Lambing ko sa aking ina na niyakap ko pa sa Tagiliran.Lalo lamang nitong ikinais hinde ko alam kong sa pagyakap, ko o sa Sinabi ko..
""Kahit kailan ka talaga Aimee. Hinde ka nagtatanda.Nakailang Sabi mo na ba yan? Pero halos Araw-Araw, ay tulad nang kinagawian tulog kapa din naming madadatnan.napakamot naman ako sa Ulo sa sinabi ni Inay.Hinde kona mabilang kong Ilang bises, ko bang Sinabi na ako ang magluluto nang Umagahan, ngunit hinde ko Talaga magawang Gumiseng nang maagap. kong hinde pa sa kalampag sa Pinto parang Mantika pa din ako kong matulog.Kaya palageng Sermon ang Aking Inaabot.
Nang matapos kumain, ang mag-Asawa. hinde na nila Inantay pa ang Anak, dahil alam na Mamaya pa ang tapos nang Dalaga.Sa araw-Araw na Ginawa nang diyos, alam na nila kong gaano kakupad kumilos ang Dalaga.Tangeng pag-iling na lamang ang mag -Asawa. bago tumayo at bumalik sa bukid.Bago umalis ang Ginang, binilinan mona ang Anak sa mga dapat gawin.
"Hinde kana namin iintayin na Matapos. dahil Lalong Iinit sa taniman,Pagkatapos mo jan pakainin mo sila Cat-cat, at Con-con. Naihanda kona ang pagkain nang mga Iyon Ibibigay mo na lamang.At ikaw na din ang magluto nang Pananghalian,Anjan ang Papaya, sa Balkonahe. Pinitas na nang Itay mo may kinayod na niyog, na din Lulutuin mo na lamang.At pagnatapos mo magligpit nang lahat Maari ba Aimee maligo ka Naman hinde yon Halos puro kana lamang Labar daig kapa nang Alaga mo Araw-araw naliligo Ay ikaw kaya ang Isang Linggo walang Ligo-ligo.Amoyin mo ang sarile mo Ang baho mona."Pang Aasar nito sa akin na ikinapadyak ko.
"Ma Hinde naman ako mahabo.At inamoy amoy ko ang aking sarile.Tatawa-Tawa naman itong sumonod kay Itay.Tinapos ko mona ang pagliligpit nang Kinainan sa kawayang Lamesa bago Hinugasan nang matapos Maghugas at Magwalis sa Loob sinunod ko ang Utos ni Inay na Pakainin si Cat-cat at Con-can.Dala ang pagkain nang dalawa na nakalagay sa Lumang Timba nang Puntahan ko ang kinaroroonan nang Dalawa.Malayo pa lamang ako ay tanaw ko na nang hahabolan ang Dalawa kaya dali-dali akong lumapit nang makita ko ay sabay pang tumakbo ang dalawa sa dala kong Pagkain kaya napanguso naman ako akala ko pa Naman sa akin Malapit sa pagkain pala..
"Ongkkk!Ongkkk! si con-can iyon.
""awww!!Awww!.Si Cat-cat naman iyon.
Hinimas himas ko ang Dalawa habang abala sa Pagkain.Sila na ang naging kasa-kasama ko tuwing wala sila Inay.Sampong Taon na ang Aso kong si Cat-cat samantalang ang Baboy ko na si Con-con ay Limang taon.Pagwala akong Magawa dinadamitan ko pa sila at madalas na katabi ko pa sila Matulog ngunit dahil tanghali na ako Magiseng wala na sila sa tabi ko pag Mulat nang Aking mga mata.
"Sorry ha Tanghali nanaman nagiseng si Ate kaya ngayon lang kayo nakakain.Okey Ubusin nyo na iyan at Kailangan na nating maligo sa batis dahil sabi ni Inay ay may Amoy na daw ako.Natatawang kausap sa Alaga sabay na Inamoy ang Sarile.
Nang matapos Ihanda ang mga labahin sa Batya ay sinunong na Ito sa Ulo bago Lumabas nang Kubo patungo kong asan ang Batis.Nilingon nya pa ang Dalawang Alaga kong nakasunod sa kanya.Laking tuwa nang makita ang Dalawa. Nang makarating sa Batis hinde maiwasang mamangha Nang Dalaga kahit sa tagal na niya Itong nakikita at napupuntahan.Napakasarap nang Simoy nang Hangin na nagmumula sa Mayayabong na Puno nang Akasya na nagsisilbing Lilim nang Batis kaya kahit tanghali na ay hinde masakit sa balat dahil sa Lilom.Sa subrang Linaw nang tubig makikita mo pa sa Ilalim nito ang mga naglalangoyan na Isda.Minsan nagiging pang Ulam nila pag-nagkakataon na nakakahuli ang Ama. Dahil sila lamang ang Tao sa kabundukan na ito ay hinde nasisira ang magandang ayos nang Batis.Nakasalansan ang malalapad na bato na pwideng pag brushan pa nang Damit.Sinadyang palalimin ito nang Ama tinanggal ang ilang bato sa gitna at Isinalansan sa Tabi.Lalong nagbigay ganda sa Batis.Sa kabilang banda ay ginawan nang Ama nang sarileng paliguan ang kanyang Alaga alam nang Ama na hinde na aagos kong saan siya Malimit na Lumangoy pagkatapos maglaba.
Iba't-ibang gulay din ang Matatagpuan dito mga gulay na mabubuhay sa Tubig pangunahin na doon ang Kang-kong at gabi na nakatanim sa Tabi.
"Nang matapos maglaba ay Pinasya nang maligo nang Dalaga hunubad ang lahat nang saplot,walang itinira na kahit Isa.Wala namang ibang tao sa Batis kaya komportableng maghubad.Naglangoy nang naglangoy nang mapagod ay pinasya nang Umahon.Para pa siyang Isang Dyosa nang Batis sa Ganda nang hubog nang katawan nang Dalaga, tangkad, mahabang tuwid-na tuwid na buhok,mahahabang-binte, makinis na katawan at maputing balat kong may makakakita Aakalain mo talagang Isa itong bantay Batis.
Habang nag lalakad ay pakanta kanta pa siya dahil nga dito na siya namulat at hinde nakapag -Aral ay limitado lamang ang alam nang Dalaga.Kaya ang tinuro lamang nang Ina na kanta noon siya'y Bata pa iyon lamang ang Paulit-ulit na kinakanta nang Dalaga kahit ngayon Dalaga na siya.
"Bahay kubo, kahit munti, Ang Halaman doon, ay sari sari.Singkamas,
at Talong, Sigarelyas, at Mani.
Sitaw, bataw, Patani,-
.Kondul,Patula,Opo't, -
Kalabasa, at saka meron
Pang labanos, Mustasa,
Sibuyas, kamatis, Bawang at
Luya sa paligid-ligid ay puno
Nang Linga.
Hanggang makarating sa kubo yaan lamang ang paulit -Ulit na kinakanta nang Dalaga.Nang Mananghalian ay dumating ang magulang saktong katatapos Lamang niyang Maghayin kaya inaya ang mga Magulang sabay sabay na kumain, nang makapag Pahinga ay Umalis na muli ang mga ito sa pagkakataon na ito ay kasama na siya at ang Dalawa niyang Alaga.
Masayang binabay-bay ang Daan patungo sa Taniman nang mga Magulang. Ngayong Araw nakatakda Ang Anihan, Inihahanda para sa pagbaba sa Bayan Upang Ikalakal ang mga Aning gulay at ang mga Nilala ni Inay na Banig at Tinahing Basahan, Halos tuwing Dalawang Buwan Bumababa ang mga Magulang Upang Ipalit nang Pagkain ang kanilang Kalakal Halos Dalawang Linggohan ang Tinatagal nila Inay sa bayan dahil sa dami nang dala nila sa Pagbaba.Pangunahin naming Kinakalakal ay ang Tanim ni Itay na Sabang Saging, Tordan at Lakatan malawak ang Sagingan ni Itay Halos Limang Ektarya kaya yon Talaga ang Pinakamadaming Dinadala nila sa bayan sakay Nang Aming Dalawang Malaking Kariton na ikinakarga sa Aming kalabaw. Meron din silang Tanim na Kalabasa,Papaya, Pakwan, Singkamas, at Ube. Dahil nga nasa Kabundukan kami ay Pinuno ito nila Itay nang mga tanim kaya pagkagaling sa Bayan ay Limpak limpak ang pera nang mga Magulang bukod sa mga Pagkaing binibili nang mga Ito na pangunahing kailangan sa bayan Minsan pa pag swerte nakakatikim din ako nang masarap na tinapay at bagong damit.Lalo na kong aking Kaarawan.
"Anak Umuwi na kayo at magluto patapos na din naman ito ay uuwi na din kami kailangan naming matulog nang maagap para sa pagbaba sa bayan mamayang madaling araw.Utos nang aking ina.Isang tango lamang ang aking sinagot bago nagpasyang tumayo na sa pamimitas nang Kalabasa.
"Inay hinde ho baga talaga ko pwideng Sumama sa inyo sa Bayan gusto ko lamang naman pong masilayan muli ang bayan..pangungumbinsi ko sa aking ina.
"napag-Usapan na natin ito Anak masyadong Marami ang ateng Ani kaya punong -puno ang ating kariton kaya wala kayong Masasakyan at saka hinde pwideng Sumama ang mga alaga mo kaya sinong Mag papakain sa kanila tanda mo pa naman siguro yong Huling baba na Kasama ka at ang Alaga mo. Nang muntikan nang pulutanin ang Aso mo.Kaya wag monang Ipilit pa ang Nais mo Dahil hinde pwide walang Bantay ang bahay natin at ang mga Tanim baka may dumating nanaman na tulisan at pagnakitang Walang bantay ay gawin nilang Campo ang Bahay natin pagganon ang nangyari mawawalan tayo nang matitirhan.Gusto mo ba yon??
Sunod sunod akong Umiling at Malungkot na sumang Ayon sa gusto nang aking mga Magulang.
"" Sige po hinde na lamang ako Sasama pero Ipangako nyo sa Akin na may Pasalubong ako na Kahit ano.Napangite ang aking Ina at Ama alam nilang Mababaw lamang ang aking kaligayaan at Madali akong Kausap kaya hinde sila nahihirapan sa akin na iwanan ako na mag-isa.Sanay na din naman ako dahil ilang Taon na mula nang Hinde na ako pinayagan sumama sa Bayan. Noong- Araw, na Muntikan na ako mawala sa Kanila. dahil sa masasamang tao na nakatira sa Bayan.