Gael Saavedra

Gael- 1

"Anya! Anya!" sigaw ng tiyahin niya mula sa ibaba.

Mabilis siyang lumabas ng kuwarto at nagtatakbong bumaba ng hagdan.

"Bakit po, Tiyang Daisy?" tanong niya, hinihingal.

"Bakit hindi ka pa nakabihis? Hindi ba't sinabi ko sa iyo kagabi na aalis tayo?" galit na tanong ng tiyahin.

"Ayoko po kasi, Tiyang Daisy. Natatakot po ako," sagot niya, halos maiyak.

"Anong natatakot? Tumigil ka nga sa pag-iinarte mo! Pinag-usapan na natin ito kagabi, hindi ba?"

"Pero, T'yang-"

"Anya naman! Alam mong malaki na ang utang natin sa renta. Puwede tayong paalisin dito kapag hindi tayo nakabayad. Isa pa, wala na nga tayong makain ng kapatid mo. Wala nang nagpapalaba sa akin. Ikaw naman ang kumilos para kumita!"

Napayuko siya habang pinipigilang humagulgol. Ayaw niya sa trabahong ipinipilit sa kaniya ng tiyahin, pero wala siyang lakas ng loob na tumanggi.

Si Tiya Daisy na lamang ang natitirang kamag-anak nilang magkapatid sa San Sebastian. Sa maliit na bahay nitong inuupahan sila nakatira ng sampung taong gulang niyang kapatid na si Ariel.

Sa edad na labing walo, kung anu-anong trabaho na ang pinasok niya para lamang maipagpatuloy ang pag-aaral nila. Nasa high school siya, samantalang elementarya pa lamang si Ariel. Libre man ang pag-aaral nila sa pampublikong paaralan, kailangan pa rin nila ng pera para sa baon at pamasahe. Hindi sapat ang kinikita niya sa pagpa-part-time sa isang panaderya malapit sa palengke. Mas masakit pa, halos malaking bahagi ng kinikita niya ay napupunta rin sa tiyahin.

Wala na silang mga magulang. Namatay ang kanilang ina habang ipinapanganak si Ariel, samantalang ang kanilang ama ay hindi rin nila maasahan dahil mas inuuna nito ang sugal at inuman. Nang makakilala ito ng ibang babae, sumama ito sa Mindanao at iniwan silang magkapatid sa pangangalaga ni Tiya Daisy.

Noong una, maayos naman ang samahan nila ng tiyahin. Ngunit nitong mga nakaraang buwan, tila unti-unting ipinapasa sa kaniya ang responsibilidad na buhayin silang lahat. Maging ang pag-aaral niya ay napapabayaan na dahil sa dami ng trabahong ipinapagawa sa kaniya.

Wala siyang magawa. Wala silang ibang mapupuntahan ni Ariel. Kapag hindi siya kumilos, silang magkapatid ang magugutom.

"Anya, subukan mo lang naman. Ang dami nang gumagawa nito sa bayan natin. Nakita mo ba si Xyra? Tingnan mo kung gaano na siya kaganda ngayon. Marami na rin siyang nabibili para sa bahay nila."

"T'yang Daisy, ayoko po talaga." Hindi na niya napigilang tumulo ang mga luha. "Natatakot po ako."

"Tumigil ka nga!" sigaw ng tiyahin sabay hampas sa balikat niya.

Napangiwi siya sa sakit. Lalo siyang napahagulgol, ngunit tila walang epekto ang pag-iyak niya sa babaeng kaharap.

"Walang magagawa ang iyak mo, Anya! Kailangan natin ng pera! Kung hindi tayo makakabayad, saan tayo pupulutin? Gusto mo bang sa kalsada tayo tumira? Hindi mo ba iniisip si Ariel?"

Napahawak siya sa laylayan ng suot niyang damit.

"Pero, T'yang Daisy..."

"Walang maitutulong ang takot mo sa problema natin! Gawin mo na lang ito para sa kapatid mo. Para maipagpatuloy ninyong dalawa ang pag-aaral ninyo. Alam mong hindi ko kayo kayang suportahan. Wala akong trabaho kundi ang paglalaba sa kung sinu-sino. Ikaw lang ang makatutulong sa atin, Anya!"

Napaupo siya sa hagdang kahoy at napayuko, walang tigil sa pag-iyak.

Takot at sakit ang bumalot sa dibdib niya. Alam niyang mahirap ang buhay nila. May mga araw na hindi pa sila nakakakain nang tatlong beses, at madalas ay kailangan niyang tiisin ang gutom para may maipakain kay Ariel.

Pero hindi niya inakalang darating ang panahong ang sarili niyang tiyahin ang magtutulak sa kaniya na ibenta ang sarili para kumita ng pera.

Alam niyang may mga babaeng gumagawa nito. Kilala niya si Xyra, na tatlong taon lamang ang tanda sa kaniya. Ngunit kahit nakikita niyang nagkakaroon ito ng pera, hindi niya kayang isipin na gagawin din niya ang ganoon.

Labing-walo pa lamang siya. Hindi niya alam kung ano ang mangyayari sa kaniya kapag pinasok niya ang trabahong iyon. Ang alam lang niya, natatakot siya. At higit sa lahat, ayaw niya.

"Ate, saan kayo pupunta ni T'yang?" tanong ni Ariel nang makita siyang nakabihis na.

"Mag-a-apply ako ng trabaho," pagsisinungaling niya.

Iniwas niya ang tingin sa kapatid. Ayaw niyang makita nito ang pamamaga ng kaniyang mga mata. Mas lalong ayaw niyang malaman ni Ariel ang tunay na dahilan ng pag-alis nila.

"Hayaan mo, Ate. Paglaki ko, ako naman ang magtatrabaho para sa atin ni T'yang," nakangiting sabi nito.

Napatingin siya sa kapatid. Walang kamalay-malay si Ariel sa mga problemang pasan niya. Sa murang edad nito, ang iniisip lamang ay kung paano sila makatutulong sa isa't isa kapag malaki na ito.

Napangiti siya kahit mabigat pa rin ang dibdib.

"Oo naman, Ariel. Kaya galingan mo sa eskuwela, ha?"

"Oo naman, Ate!"

"Anya! Anya! Tara na!" sigaw ng tiyahin mula sa ibaba.

"Ariel, aalis na muna kami ni T'yang Daisy, ha? May ulam na sa ibaba. Binilhan kita ng paborito mong longganisa. Kumain ka nang marami."

"Sige, Ate!"

Mabilis siyang tumakbo pababa bago pa tuluyang manghina ang loob niya.

Pagdating niya sa ibaba, agad siyang nilapitan ni Tiya Daisy. Inayos nito ang buhok niya at sinipat siya mula ulo hanggang paa.

"Anya, ang ganda-ganda mo."

Hindi naman siya nag-ayos. Sinuot lamang niya ang bestidang ipinili ng tiyahin. Hindi iyon masyadong hapit o maikli, kaya kahit papaano ay komportable pa rin siya.

"Lalo ka pang gaganda kapag naayusan ka na," dagdag ng tiyahin habang palabas sila ng maliit na bahay.

Wala siyang nagawa kundi ang sumunod.

"Salamat at pumayag ka, Anya," masiglang sabi ni Tiya Daisy habang naghihintay sila ng masasakyang tricycle.

Alanganin siyang ngumiti.

Matagal niyang pinag-isipan ang desisyon niyang ito. Sa huli, pinilit niyang kumbinsihin ang sarili na minsan lamang niya itong gagawin. Isang beses lang. Pagkatapos nito, hahanap siya ng ibang trabaho at hinding-hindi na babalik sa ganitong sitwasyon.

Ayaw niyang matulad kay Xyra, na ginawa nang hanapbuhay ang pagbebenta ng sarili sa kung sinu-sino. Tatlong taon lamang ang tanda nito sa kaniya, ngunit tila matagal na nitong tinahak ang landas na pilit namang iniiwasan ni Anya.

Hindi siya magiging tulad ni Xyra.

Iyon ang paulit-ulit niyang sinabi sa sarili habang nakasakay sila sa tricycle.

Halos kalahating oras silang naghintay sa gilid ng G.S. Convenience Store nang hindi pa rin dumarating ang taong hinihintay ng tiyahin niya.

"T'yang Daisy, sino po ba ang kausap ninyong bibili sa akin?" maingat niyang tanong.

"Maghintay ka lang. Nagkaaberya raw sa asawa," inis na sagot nito.

Napayuko siya.

Hindi niya alam kung sino ang taong makakasama niya mamaya. Ang nasa isip niya, matandang lalaki ang magiging una niyang customer. Sa tuwing naiisip niya iyon, lalo siyang kinakabahan. Hindi niya alam kung paano niya kakayanin ang lahat.

"Excuse me."

Napalingon siya sa tinig na biglang umagaw sa kanilang atensiyon.

Isang matangkad at matipunong lalaki ang nakatayo sa harapan nila. Nakasuot ito ng puting T-shirt at itim na pantalon. Simple lamang ang damit nito, ngunit may kakaiba sa tindig at kilos nito na nagpapahiwatig na hindi ito pangkaraniwang lalaki.

May suot itong salaming pang-araw kaya hindi niya makita ang mga mata nito.

"Bakit?" tanong ni Tiya Daisy.

"Andito ba kayo para maghanap ng customer?" tanong ng lalaki.

Kumunot ang noo niya. Hindi niya alam kung bakit iyon ang unang itinanong nito.

"Ah... eh..." nauutal na sagot ng tiyahin bago biglang lumiwanag ang mukha nito. "Gusto mo ba?"

Hinila siya nito palapit sa lalaki.

"Ito ang unang beses niyang gagawin. Birhen pa ang pamangkin ko."

Nanlaki ang mga mata niya.

"T'yang, ano ba!" saway niya, saka nahihiyang napatingin sa lalaking kaharap nila.

Hindi niya kayang tingnan ito nang matagal. Lalo siyang nahiya sa sinabi ng tiyahin, na para bang isa siyang panindang ipinagmamalaki sa isang mamimili.

"Magkano?" tanong ng lalaki habang inaalis ang suot na salaming pang-araw.

Napasinghap siya.

Guwapo.

Iyon agad ang pumasok sa isip niya nang tuluyan niyang makita ang mukha nito. Matangos ang ilong, matalim ang mga mata, at malinis ang pagkakaukit ng panga. Bata pa rin ito sa tingin niya, marahil ay hindi rin nalalayo sa edad niya.

Ngayon lamang niya ito nakita sa San Sebastian. Kung tutuusin, malaki ang bayan nila, pero kahit kailan ay wala pa siyang nakitang lalaking kasinggwapong nito.

"Presyong kaya mo, pogi," nakangiting sagot ni Tiya Daisy. Siniko pa nito nang bahagya ang braso ng lalaki na para bang matagal na silang magkakilala.

"I can pay a lot, lalo na if she's a virgin," sagot nito nang walang pag-aalinlangan.

Napalingon siya sa tiyahin, na tila hindi naunawaan ang sinabi ng lalaki.

"Ano raw?" pabulong na tanong ni Tiya Daisy.

Tumingin ang lalaki sa tiyahin niya.

"Well, kaya kong magbayad kahit magkano, lalo na kung virgin pa siya. At ako ang magiging una niyang customer."

Nanlamig ang mga kamay niya.

Hindi niya alam kung matutuwa ba siya dahil hindi matandang lalaki ang kaharap nila o lalo lamang matatakot sa sitwasyong kinasasadlakan niya.

Muli siyang napatingin sa lalaki.

Sa kabila ng kaguwapuhan nito, hindi niya pa rin alam kung ano ang dapat niyang maramdaman. Hindi siya komportable sa paraan ng pag-uusap ng dalawa, lalo na't para bang wala siyang karapatang magsalita tungkol sa sarili niyang kapalaran.

At sa unang pagkakataon mula nang umalis sila sa bahay, isang tanong ang paulit-ulit na umalingawngaw sa isip niya.

Ano ba talaga ang naghihintay sa kaniya sa lalaking ito?