Lost in Line

The city never slept — it simply changed shifts. 6:47 ng umaga. Habang pauwi na ang mga night workers, mabibigat ang mata at pagod na pagod, nagsisimula namang dumagsa ang mga day workers sa underground station. Siksikan. Balikat sa balikat. Mga mukhang walang emosyon, naka-earphones, lahat sabay-sabay gumagalaw sa iisang direksyon habang nagpapanggap na choice nila iyon. Nakatayo si Mara Voss sa platform ng Line 4. At hindi siya sumakay ng tren. Hindi naman talaga iyon desisyon. Parang bigla na lang tumanggi gumalaw ang mga paa niya. Bumukas ang pinto ng tren kasabay ng pamilyar nitong tunog, at agad nagsiksikan paloob ang mga tao — parang sanay na sanay na silang gawin iyon araw-araw. Pero si Mara, nanatili lang. Nasa gilid ang mga kamay niya. Nasa sahig ang briefcase niya. Sumara ang pinto. Umandar ang tren, dala ang mga taong hindi niya kailanman malalaman ang pangalan. Mga taong papunta rin sa direksyong hindi naman talaga nila pinili. “Do people really have to follow their rules para magkaroon ng magandang opportunity?” Tatlong gabi na mula nang isulat niya iyon sa notebook niya habang hindi siya makatulog at pakiramdam niya’y pati dingding ng apartment niya binibilang na rin ang mga araw kasama siya. Hanggang ngayon, wala pa rin siyang sagot. Pero habang tumatagal, mas bumibigat ang tanong. Si Mara Voss ay dalawampu’t siyam na taong gulang, at hanggang ngayong umaga, isa siyang perpektong parte ng sistema. May degree siya sa business analytics mula sa unibersidad na mas mahal pa kaysa bahay ng mga magulang niya. Tatlong taong experience — iyong minimum na laging hinihingi ng mga kumpanya — sa trabahong umiikot lang din sa pagpo-process ng data para sa ibang kumpanyang nagpo-process din ng data. Ginawa niya lahat nang tama. Sinunod niya ang linya. Iyong linyang nagsimula pa noong bata siya — mataas na grades, gold stars, at iyong paulit-ulit na paalala na nakadepende ang worth mo sa numbers. At kailangan laging mas mataas iyon. Nagpatuloy iyon hanggang college. Hanggang internships. Hanggang sa mga “entry-level jobs” na kailangan daw ng limang taong experience pero pang-entry level lang ang sweldo. Ipinangako sa generation nila na kapag sinunod nila ang linyang iyon, magiging okay ang buhay nila. Pero pagdating sa dulo, mas marami lang pala silang kailangang sundan na linya. Dumating ang pangalawang tren. Umalis din agad. May lalaking naka-grey suit na napatingin sa kanya, iyong tinging parang may nakikita siyang problemang ayaw niyang madamay. Hindi iyon pinansin ni Mara. May iba siyang iniisip. Iyong babae. Tatlong araw na mula nang makita niya ito. Sa kanto iyon ng Aldgate Street, malapit sa makitid na eskinita sa pagitan ng lumang print shop at ng pader na puno ng legal na graffiti. Mabilis maglakad si Mara noon — tulad ng lahat sa siyudad na ito. Parang bawal huminto. Muntik na niyang mabangga ang babae. Dahil habang lahat nagmamadali, ito naman ay tahimik lang na nakatayo. Hindi iyong simpleng paghinto para mag-check ng phone o maghintay ng traffic light. Kundi iyong klase ng pagtigil na parang pinili talaga ng isang tao. Siguro nasa sixty years old na ang babae. May halong pilak ang buhok niya at mga matang parang may hinahanap o binabasa sa hangin. Hinahayaan lang niyang umiwas sa kanya ang mga tao habang dumadaan, parang tubig na umiikot sa bato. At nakangiti siya. Hindi iyong polite smile na ginagamit dahil kailangan. Kundi iyong tahimik na ngiti ng taong may alam na hindi mo alam. Napahinto si Mara. Saglit lang. Sapat para magtama ang mga mata nila. “You feel it too, don’t you?” sabi ng babae. Hindi iyon eksaktong tanong. “Na hindi naman talaga doon papunta ang linya.” Tapos may bumangga sa balikat ni Mara at parang nawala agad ang sandali. Nang lumingon siya ulit— Wala na ang babae. Hindi naman ito tumakbo. Parang… bigla na lang talaga siyang nawala. Simula noon, gabi-gabi na iyong bumabalik sa isip ni Mara. Dumating ang pangatlong tren. Sa pagkakataong ito, pinanood niya talaga ang mga tao sa loob. Mga mukhang pagod. Tahimik. Hindi dahil payapa sila kundi dahil ubos na sila. Noong bata pa sila, ipinangako ng sistema na aalagaan sila nito. Pero pagdating nila sa adulthood, saka nila narealize na pangako lang pala iyon. At ang kapalit? Unti-unti mong inuubos ang sarili mo. Napaisip si Mara sa mga taong nasa taas ng sistema. Iyong matagal nang hindi naglalakad pero sila pa rin ang nagsasabi kung saan dapat pumunta ang iba. Tinatawag nila iyong leadership. Napaisip siya sa social media. Sa balita. Sa paraan ng mundo na gawing produkto kahit ang lungkot, pagod, at longing ng tao. Napaisip siya kung paano nahati ang mundo sa “Us” at “Them,” pero pareho lang namang umiikot sa iisang makina. Dinampot niya ang briefcase niya. Hindi siya lumapit sa tren. Naglakad siya papunta sa eskinita. At naroon ang babae. Parang hinihintay talaga siya nito. Nakatayo ito sa dulo ng eskinita kung saan mas madilim na ang paligid. May hawak itong manila envelope na may pangalan ni Mara sa harap. Hindi iyong pangalan niya sa trabaho. Hindi employee ID niya. Kundi iyong totoong pangalan niya. Iyong pangalang ginagamit ng nanay niya noon kapag proud pa ito sa kanya — bago naging pressure ang lahat. Bago naging expectation ang pagmamahal. “Huminto ka,” sabi ng babae. “Karamihan hindi humihinto. Kahit ramdam nila. Magaling manghikayat ang linya.” “Ano’ng laman niyan?” tanong ni Mara. Practical questions first. Nasanay na siya roon. Bahagyang ngumiti ang babae. Iyong klaseng ngiti na tahimik pero parang may tinatagong sikreto. “The question is not what’s inside the envelope,” sabi niya. “Ang totoong tanong… kaya mo bang piliin ang sarili mong realidad?” Naalala ni Mara ang umagang iyon. Ang mga tren. Ang mga mukhang pagod sa salamin. Ang halos tatlumpung taon niyang pagsunod sa direksyong hindi naman niya pinili. Trabahong parang kulungan. Buhay na parang waiting room. Mundong ginawang kompetisyon pati pahinga, connection, at happiness. Iniabot niya ang kamay niya. At kinuha ang envelope. Sa loob nito ay isang papel lang. Sa itaas, tatlong salitang sulat-kamay: THEY CHOSE YOU. Sa ibaba, may address. May oras. 11 p.m. At isang simpleng warning: Come alone. Tell no one. And for the first time in your life— do not follow the line. Pagtingala ni Mara, wala na ulit ang babae. Sa labas ng eskinita, tuloy pa rin ang siyudad. Walang pakialam. Tuloy-tuloy ang agos ng mga tao, nakapila sa likod ng isa’t isa, naghihintay ng buhay na baka hindi naman talaga para sa kanila. Tinupi ni Mara ang papel. Inilagay niya iyon sa bulsa ng coat niya, malapit sa dibdib niya, kung saan pakiramdam niya’y para itong pangalawang t***k ng puso. Hindi siya pumasok sa trabaho noong araw na iyon. At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon— parang tama ang naging desisyon niya. Kahit hindi niya alam kung ano ang magiging kapalit nito.