Chapter 1: The Last Day Of Struggle
Mainit. Siksikan. At nakakapagod. Yan ang tatlong salitang makakapaglarawan ng buhay ko araw araw. Ako si Mia, 2nd year college student, at taga pasan ng mundo ng pamilya namin. Nakatira kami sa isang maliit na barung barak sa gilid ng Lipa City kung saan halos magkakasunod na ang mga bahay at ang hangin ay laging amoy alikabok at usok ng sasakyan.
Pagkagising ko pa lang, narinig ko na ang ubo ni Nanay mula sa kabilang kwarto. Mahina ang kanyang katawan nitong mga nakaraang linggo. Ang sakit sa baga niya ay hindi gumagaling, at bawat araw na lumilipas, lalong lumalaki ang mga bayarin namin sa ospital at gamot.
"Mia..." tawag niya nang mahina.
Agad akong lumapit at hinawakan ang kamay niyang mainit pa rin. "Andito na po ako, Nay. Magpahinga na lang po kayo ha? Ako na ang bahala sa lahat."
Ngumiti siya nang tipid pero kita ko sa mga mata niya ang lungkot. "Anak, pasensya ka na ha... kung naging pabigat ako sa'yo."
Umiling ako agad at pinigilan ang luhang gustong tumulo. "Huwag po kayong magsalita ng ganyan. Kayo ang buhay ko. Gagawin ko ang lahat para gumaling kayo."
Nagmadali akong naghanda. Kape at tinapay lang ang almusal namin—kulang pa nga ito para sa lakas ko buong araw. Pero kailangan tipirin. Bawat piso ay mahalaga. Ang baon ko ay halos wala na, at ang bayad sa upa ng bahay ay overdue na ng dalawang linggo.
Habang naglalakad papuntang school, tinitingnan ko ang paligid. Nakikita ko ang ibang estudyante na may magagarang damit, may sakay ng sasakyan, walang inaalala kundi ang mga assignments at gala. Samantalang ako? Bawat hakbang ay may kaakibat na takot. Takot na baka bukas ay wala na kaming matirhan, o baka lumala ang sakit ni Nanay at wala kaming pambayad sa doktor.
Nakarating ako sa university nang hinihingal at pawisan. Pero hindi ako pwedeng huminto. Kailangan kong makapagtapos. Yan ang pangarap ko—na maiahon sila Nanay sa hirap.
Pagkatapos ng klase, dumiretso ako sa part-time job ko sa isang maliit na kainan. Maghuhugas ng pinggan, maglilinis, maghahain—kahit anong trabaho, tatanggapin ko. Mababa lang ang kita pero malaking tulong na ito.
Pag-uwi ko nang gabi, sinalubong ako ng may-ari ng bahay namin—masungit na babae na laging nakakunot ang noo.
"Mia! Kailan niyo babayaran ang upa? Dalawang buwan na kayong kulang! Kung hindi kayo makakabayad sa linggong ito, paalisin ko na kayo!" sigaw niya.
"Alam ko po, Aling Tess. Pasensya na po. Hihintayin ko lang po ang sweldo ko sa Sabado. Pangako po, babayaran ko kayo," pakiusap ko habang nanginginig ang boses.
Tinitigan niya ako nang masama bago tumalikod. "Sana nga lang. Wala akong pakialam kung may sakit ang nanay mo. Kailangan ko ng pera."
Pumasok ako sa bahay na mabigat ang loob. Nakita ko si Nanay na gising pa rin, nakatulala sa dingding.
"Nay... huwag po kayong mag-alala. Ayos lang po tayo," sabi ko kahit alam kong hindi totoo.
Gabi na noon pero hindi ako makatulog. Tinitigan ko ang kisameng puno ng mantsa. Paano ko malulusutan ang lahat? Kulang na kulang ang kinikita ko. Ang gamot, upa, pagkain, tuition—lahat pilit humihila sa akin pababa. Parang unti unti na akong nilulunod sa dagat ng kahirapan.
Naalala ko ang narinig ko mula sa mga kaklase ko kanina. May nabanggit silang isang malaking event mamaya sa isa sa pinakamagarang hotel sa bayan. Isang charity gala kung saan pupunta ang mga mayayaman at makapangyarihang tao. Sabi nila, kung may lakas ng loob ka, baka may makilala kang handang tumulong o magbigay ng scholarship.
Alam kong imposible. Wala naman akong maayos na isusuot. At sino ba naman ako sa harap ng mga taong iyon? Isa lang akong babaeng galing sa putikan. Pero sa sitwasyon namin ngayon... wala na akong ibang makapitan.
Kailangan kong subukan. Kahit maliit na pag-asa lang.
Kinuha ko ang pinakamagandang damit na meron ako—isang simpleng puting blusa at itim na palda na luma na pero plantsado naman. Wala akong alahas, wala ring magandang sapatos. Pero susubukan ko.
Bumalik ako sa kwarto ni Nanay at hinalikan ang noo niya. "Nay, aalis lang po ako saglit. May pupuntahan lang ako. Mag-ingat po kayo dito."
Lumabas ako at naglakad papunta sa sentro ng lungsod. Habang papalapit ako sa hotel, lalong naramdaman ko ang pagkakaiba ng mundo ko sa mundo nila. Ang gusali ay nagniningning sa ilaw, ang mga sasakyang dumadating ay mamahalin, at ang mga taong pumapasok ay nakasuot ng magagarang gown at tuxedo.
Tumayo ako sa tapat ng pinto, nakaramdam ng hiya at takot. Parang bawal ako dito. Parang sa bawat tingin ng mga guard at bisita, hinuhusgahan nila ako agad base sa suot ko.
"Miss, may imbitasyon po kayo?" tanong ng guard nang harangin ako.
Napalunok ako. "Wala po... pero gusto ko lang po sanang pumasok. May kailangan lang po sana akong hanapin."
Ngumiti siya nang mapangmata. "Pasensya na po, bawal ang walang imbitasyon. Ito ay pribadong okasyon."
Nakayuko na sana ako at lalakad palayo nang biglang may isang pamilyar na mukha ang nakita ko. Si Ms. Elena, isa sa mga guro namin sa kolehiyo. Agad akong lumapit.
"Ms. Elena!" tawag ko.
Lumingon siya at nagulat nang makita ako. "Mia? Anong ginagawa mo dito?"
Nagkwento ako nang mabilis—ang sitwasyon namin, ang pagkakasakit ni Nanay, at ang desperasyon kong makahanap ng tulong. Mabait si Ms. Elena. Alam niya ang pinagdaraanan ko.
"Napakahirap nga ng kalagayan mo, Mia," sabi niya nang may habag. "Sige, isasama kita sa loob bilang kasama ko. Pero mag-ingat ka ha. Iba ang mundo sa loob. Puno ito ng pagpapanggap at paghuhusga."
Nagpasalamat ako nang buong puso. Kasama siya, nakapasok ako sa loob.
Sa loob ng hotel, ang lahat ay kumikinang. Mga chandelier na gawa sa kristal, mga mesa na puno ng masasarap na pagkain na hindi ko pa nakikita, at ang amoy ng mamahaling pabango ay bumabalot sa buong paligid. Ang ingay ng tawanan at usapan ay parang musika para sa mga mayayaman, pero para sa akin, ito ay nakakabingi.
Pakiramdam ko ay napakalayo ko sa antas nila. Nakayuko lang ako habang naglalakad, ayaw nang abalahin ang atensyon ng kahit sino.
Pero kahit gaano man kabigat ang pakiramdam ko, tinitigan ko ang layunin ko. Kailangan kong makahanap ng paraan para kay Nanay. Kailangan kong magkaroon ng lakas ng loob na lumapit, magpakilala, at humingi ng tulong.
Habang nagmamasid sa paligid, napansin ko na biglang tumahimik ang ilang bahagi ng bulwagan. Parang may dumating na napakahalagang tao. Lumingon ang lahat, at ang mga tingin ay nakatuon sa isang lalaking kakatapos lang pumasok.
Matangkad siya, nakasuot ng perpektong gupit na itim na tuxedo na lalong nagpapatingkad sa kanyang maputi at makinis na balat. Ang buhok niya ay maayos na nakaporma, at ang mukha niya ay may katangiang parang inukit ng dalubhasang kamay—matulis ang panga, matalim ang ilong, at mga matang... nakakatakot pero nakakaakit.
Kahit sa layo ko, naramdaman ko ang bigat ng presensya niya. Ang bawat hakbang niya ay puno ng awtoridad at kapangyarihan. Marahil ay isa siya sa pinakamayaman o pinakamakapangyarihang tao sa lugar na ito.
"Sino siya?" bulong ko kay Ms. Elena na nasa tabi ko.
Tumingin siya sa lalaki na may halong paghanga at paggalang. "Siya si Julian Del Valle, Mia. Isa sa pinakabatang bilyonaryo sa bansa. Pagmamay-ari niya ang halos lahat ng malalaking kumpanya sa lungsod. Napakayaman, napakagwapo... pero sinasabing napakalamig din ng puso. Walang sinuman ang nakakalapit sa kanya nang matagal."
Nakinig ako nang mabuti. Julian Del Valle. Ang pangalang tila may sariling kapangyarihan. Tinitigan ko siya nang mas matagal. Nakita ko kung paano siya tignan ng mga tao—may paghanga, may takot, at may pagnanasa. Pero siya, nananatiling walang emosyon, parang hari na nakatayo sa ibabaw ng lahat.
Sa sandaling iyon, hindi ko maipaliwanag ang naramdaman ko. May kakaibang hila sa kanya. Kahit na alam kong delikado at imposible, parang sinasabi ng tadhana na hindi siya karaniwang tao.
Ito na ba ang simula? O isa lang itong malaking pagkakamali?
Pero sa gitna ng lahat ng takot at hiya, naalala ko si Nanay. Ang kanyang ubo, ang kanyang ngiti, ang pangarap kong makaahon sa hirap. Wala na akong ibang pagpipilian.
Huminga ako nang malalim. Haharapin ko ang gabing ito. Kahit anong mangyari. Kahit sino pa ang makilala ko. Ito na marahil ang huling araw ng aking paghihirap... o ang simula ng mas malaking pagsubok na hindi ko inaasahan.
Tumayo ako nang tuwid, pinunasan ang pawis sa aking palad, at dahan dahang humakbang papasok sa masiglang bulwagan. Ang mga mata ko ay nakatuon pa rin sa lalaking tinatawag nilang Julian Del Valle—ang lalaking hindi ko alam na magiging bahagi na ng buhay ko sa paraang hindi ko maiisip.
Ang mundo ko ay simple lang—puno ng hirap at pagsisikap. Pero sa gabing ito, unti-unti itong magbabago. Hindi ko pa alam kung magiging para ito sa ikabubuti o sa ikasasama ko. Pero sa ngayon, ang mahalaga ay may pag-asa pa ako.
Lumipas ang ilang sandali at naramdaman ko ang bigat ng tingin ng iba. Pero pinili kong huwag pansinin. Ito ang laban ko. Ito ang buhay ko. At gagawin ko ang lahat para sa pamilya ko.
Tuloy ang kwento... sa mundong hindi ko kaano-ano, at sa harap ng lalaking hindi ko kilala.