Ang Babaeng Pinagkaitan Ng Hustisya (SPG)

Bread Winner

CHAPTER 1

Third Person POV

Sa isang maliit na bahay sa barangay San Isidro, abala si Anna Tan, 27 taong gulang, sa paghahanda ng agahan habang tinatanaw ang kalangitan na tila nagbabadyang umulan. Siya ang breadwinner ng pamilya, isang responsibilidad na kailangang gampanan dahil sa kahirapan ng kanilang buhay.

"Anna, wag mong kalimutang ipabaon kay Brix 'yung pandesal sa mesa," paalala ni Laura Tan, 56 taong gulang at ina ni Anna, habang pinupunasan ang lamesa.

"Opo, Ma. Nakaayos na po. Pati juice nilagay ko na," sagot ni Anna habang abala sa pag-iisip kung paano pagkakasyahin ang budget ngayong linggo.

Si Brix Tan, 13 taong gulang, ay nakaupo sa tabi ng mesa, bitbit ang kanyang lumang bag. "Ate, sigurado ka bang okay ka lang? Parang ang dami mong iniisip," tanong niya habang ngumunguya ng tinapay.

Ngumiti si Anna, pilit na itinatago ang bigat na dinadala. "Okay lang ako, Brix. Basta ikaw, focus lang sa studies mo, ha? Kahit anong hirap, gagawin ko para makapagtapos ka."

"Promise, Ate. Magiging honor student ako para sa'yo," sagot ni Brix na may kasamang ngiti, hindi alam na sa likod ng ngiti ng kanyang ate ay may mga pangamba at sakripisyo.

Sa kabilang kwarto, naririnig ni Anna ang mahihinang ubo ng kanyang ama, si Joseph Tan, 58 taong gulang. Inaalalayan ito ng kanyang asawa na si Laura habang sinisiguradong maayos ang gamot nito. Parehong may iniindang sakit ang mag-asawa—si Joseph ay may arthritis at diabetes, habang si Laura naman ay may altapresyon.

"Ana, anak, salamat sa pag-aasikaso sa amin," sabi ni Joseph na may bahagyang ngiti.

"Wala po 'yun, Pa. Gawin niyo lang po 'yung mga bilin ng doktor," sagot ni Anna habang inaayos ang unan ng kanyang ama.

Alam niyang kailangan niya ng mas malaking kita para sa mga gamot ng kanyang mga magulang at pang-araw-araw na gastusin. Ang kanyang trabaho bilang isang saleslady sa department store ay hindi sapat.

Habang papasok si Anna sa trabaho, hindi niya mapigilan ang pag-aalala sa kalagayan ng kanilang pamilya. Sinalubong siya ng kanyang matalik na kaibigan na si Liza Mercado, isang katrabaho.

"Girl, okay ka lang ba? Parang tulala ka," tanong ni Liza habang magkasabay silang naglalakad.

"Ha? Oo naman. Medyo stress lang. Alam mo na, dami gastos," sagot ni Anna na pilit na ngumiti.

"Alam mo, baka naman puwede kang mag-apply sa ibang trabaho na mas malaki ang kita," suhestiyon ni Liza.

"Oo nga eh. Kaya lang, iniisip ko rin baka hindi kayanin ng oras ko. Ang dami kong inaasikaso sa bahay."

Hindi na nagtagal ang usapan nila dahil dumating na sila sa kanilang trabaho. Sa kabila ng hirap, pinilit ni Anna na ngumiti at gawin nang maayos ang trabaho niya.

Pag-uwi ni Anna, nadatnan niyang umiiyak si Laura sa sala. "Ma, anong nangyari?"

"Anak… si Papa mo… kailangang ma-confine," sagot ni Laura na nanginginig ang boses.

Biglang bumigat ang pakiramdam ni Anna. Alam niyang wala silang sapat na pera para sa ospital. Pero hindi siya puwedeng sumuko.

"Ma, huwag kayong mag-alala. Hahanapan ko ng paraan," sabi niya, kahit hindi niya alam kung paano gagawin ito.

Kinabukasan, kahit pagod, pumasok si Anna sa trabaho at nagtanong sa manager kung puwedeng makakuha ng cash advance. Sa kasamaang-palad, tumanggi ito.

Dala ng desperasyon, kinausap niya si Liza. "Liza, alam kong nakakahiya pero baka puwedeng makahiram sa'yo kahit konti lang. Babayaran ko rin agad."

"Girl, sorry ha, pero wala rin ako ngayon. Pero may kilala akong nagpapautang. Medyo malaki ang interes pero baka makatulong."

Walang ibang mapagpipilian, pumayag si Anna. Nakahanap siya ng pampagamot sa ama ngunit kapalit nito ay ang mas mabigat pang responsibilidad—ang pagbabayad sa malaking interes ng utang.

Sa kabila ng lahat ng pagsubok, napansin ni Brix ang unti-unting paghina ng kanyang ate. Kaya’t lalo siyang nagpursige sa pag-aaral.

"Ate, may good news ako!" masayang sabi ni Brix isang hapon.

"Ano 'yun?" tanong ni Anna habang naghuhugas ng pinggan.

"Top ako sa klase namin!" sagot ni Brix na may bitbit na certificate.

Ngumiti si Anna, pakiramdam niya kahit papaano ay may liwanag sa kabila ng dilim. "Totoo? Ang galing mo talaga, Brix. I'm so proud of you."

"Ate, balang araw ako naman ang mag-aalaga sa'yo. Promise 'yan."

Sa kabila ng lahat ng sakripisyo, unti-unting gumaan ang sitwasyon ng pamilya Tan. Gumaling si Joseph mula sa kanyang sakit, at si Brix ay nakakuha ng scholarship dahil sa kanyang galing sa pag-aaral.

Naging emosyonal ang pamilya habang magkakasama sa isang simpleng salu-salo. "Anak, salamat sa lahat ng sakripisyo mo," sabi ni Laura kay Anna.

"Ma, Pa, kayo ang inspirasyon ko. Hindi ko magagawa 'to kung hindi dahil sa inyo," sagot ni Anna habang pinipigilang lumuha.

Ang hirap at sakripisyo ay nagbunga ng bagong pag-asa para sa pamilya Tan. Bagama't hindi perpekto ang buhay, napatunayan nilang ang pagmamahal at pagkakaisa ng pamilya ang pinakamahalaga sa lahat.

Habang patuloy na kumakayod si Anna Tan para sa kanyang pamilya, hindi niya maiwasang tanungin ang sarili kung hanggang kailan siya magiging sapat. Sa bawat araw na nagdaraan, nararamdaman niyang unti-unti siyang nauubos—sa katawan, sa isip, at sa damdamin. Ngunit sa kabila ng lahat, patuloy pa rin siyang lumalaban dahil alam niyang nasa kanya nakasalalay ang kinabukasan ng kanyang pamilya.

Pagkatapos ng hapunan, nagtipon-tipon ang pamilya Tan sa kanilang maliit na sala. Tahimik si Anna habang iniinom ang kanyang kape, pero napansin ni Brix ang malalim na iniisip ng ate niya.

"Ate," tawag ni Brix habang nakaupo sa tabi niya.

"Yes, Brix?" sagot ni Anna na pilit na ngumiti.

"Alam mo, hindi mo kailangang gawin lahat ng 'to mag-isa," sabi ni Brix na seryoso ang mukha.

"Brix, para 'to sa inyo. Para sa pamilya natin. Okay lang ako," tugon ni Anna, kahit ang totoo, pakiramdam niya ay hindi na niya kaya.

"Hindi Ate. Alam kong pagod ka na. Nakikita ko 'yun araw-araw. Pero gusto kong malaman mo na balang araw, ako naman ang gagawa ng lahat ng 'to. Promise, Ate. Kapag nakapagtapos ako, ikaw naman ang magpapahinga," sabi ni Brix na may determinasyon.

Napangiti si Anna, at sa unang pagkakataon sa matagal na panahon, parang gumaan ang bigat sa kanyang dibdib. "Brix, alam mo bang ikaw ang dahilan kung bakit hindi ako sumusuko? Ang promise mo, yun ang nagbibigay sa akin ng lakas."

Ngunit ang tahimik na gabi ay biglang nagambala nang makarinig sila ng malalakas na katok mula sa pinto. Nang buksan ni Anna, tumambad sa kanya ang isang lalaking naka-itim na jacket, may dalang sobre.

"Ms. Anna Tan?" tanong ng lalaki na may seryosong tono.

"Opo, ako po 'yun," sagot ni Anna na halatang naguguluhan.

Iniabot ng lalaki ang sobre at saka tumalikod. Nang buksan ni Anna ang sulat, nabasa niya ang mga katagang:

"Paalala: Isa kang guarantor ng loan ni Mr. Mark Tan. Dahil sa hindi niya pagbayad, ikaw ang kailangang magbayad ng balanse. Maghanda ng ₱50,000 bago matapos ang linggo, o haharapin ang legal na aksyon."

Napaatras si Anna habang nanginginig ang mga kamay. Si Mark Tan, ang pinsan niyang minsan nang nanghiram sa pangalan niya para makakuha ng loan, ay hindi nagbayad. At ngayon, siya ang kailangang managot.

"Anak, ano 'yan?" tanong ni Laura habang naglalakad palapit kay Anna.

"Wala po 'to, Ma. Kaya ko po 'to," sagot ni Anna, pilit na itinatago ang sulat.

Pero naramdaman ni Laura ang kaba sa boses ng anak. "Anna, sabihin mo sa akin. Baka makatulong kami ng Papa mo."

"Ma, wag po kayong mag-alala. Ayusin ko po ito," tugon ni Anna. Ngunit sa loob-loob niya, naguguluhan siya kung paano haharapin ang panibagong hamon na ito.

Kinabukasan, naglakad si Anna papuntang trabaho na mas mabigat ang dinadala sa dibdib. Habang nasa daan, nakasalubong niya si Liza Mercado, ang kanyang kaibigan.

"Anna, girl, parang ang lalim ng iniisip mo ah," puna ni Liza.

"Haha, wala 'to. Medyo maraming bayarin lang talaga," sagot ni Anna, pilit na iniiba ang usapan.

"Eh baka kailangan mo ulit ng tulong. Nandito lang ako," sabi ni Liza habang hinahaplos ang balikat ni Anna.

Napangiti si Anna. Kahit papaano, gumagaan ang pakiramdam niya tuwing may nagpapakita ng malasakit. Pero alam niyang hindi niya puwedeng abusuhin ang kabaitan ng kaibigan.

Habang si Anna ay abala sa trabaho, si Brix naman ay nagplano ng isang bagay na makakatulong sa pamilya. Lumapit siya sa kanilang guro sa eskuwelahan at ipinaliwanag ang sitwasyon ng kanilang pamilya.

"Ma'am, pwede po ba akong sumali sa mga academic competitions? Kahit may premyo man o wala, gusto ko lang po makatulong," tanong ni Brix sa guro niyang si Ma’am Perez.

"Brix, napakabait mo namang bata. Sigurado akong marami kang matutulungan sa pamilya mo sa galing mo. Pero handa ka bang magsakripisyo ng oras para dito?" tanong ng guro.

"Para po sa Ate ko, handa akong gawin ang lahat," sagot ni Brix.

Simula noon, naging mas masipag si Brix sa pag-aaral at pagsali sa mga kumpetisyon. Kahit pagod, lagi niyang iniisip ang sakripisyo ng kanyang ate.

Sa pagtatapos ng linggo, nakalikom si Anna ng halos ₱30,000 mula sa iba’t ibang pinagkakautangan. Kulang pa rin ito sa halagang hinihingi ng bangko. Sa kabila ng pagod, hindi siya sumuko.

"Paano na 'to? Baka mawalan tayo ng bahay," bulong ni Anna sa sarili habang naglalakad pauwi. Ngunit nang makarating siya sa bahay, sinalubong siya ng masayang mukha ni Brix.

"Ate! May sorpresa ako para sa'yo!" sigaw ni Brix habang may hawak na envelope.

"Ha? Ano 'to?" tanong ni Anna na litong-lito.

"Ipinadala ni Ma’am Perez. Nanalo ako sa science fair namin! ₱20,000 ang premyo! Pwede mo na pong gamitin para bayaran 'yung utang," sabi ni Brix habang ngumingiti nang malapad.

Napaluha si Anna habang yakap-yakap ang kapatid. "Brix, hindi ko alam kung anong gagawin ko kung wala ka. Ang galing-galing mo!"

"Ikaw kasi ang inspirasyon ko, Ate. Kaya ko 'to ginawa dahil ayokong nakikita kang nahihirapan," sagot ni Brix.

Sa tulong ng premyo ni Brix, naisaayos ni Anna ang kanilang utang. Bagama't marami pa rin silang kailangang harapin, ang nangyari ay nagbigay ng bagong pag-asa para sa kanilang pamilya.

Sa gabing iyon, sabay-sabay silang naghapunan. Simpleng adobo at sinigang lang ang handa, pero para sa kanila, parang piyesta na ito.

"Anak, sobrang proud kami sa inyong dalawa. Salamat sa lahat ng sakripisyo niyo," sabi ni Laura habang pinapahid ang luha.

"Ma, Pa, kayo ang inspirasyon namin. Basta kayo, gagawin namin ang lahat," sagot ni Anna habang nakangiti.

Ngunit habang masaya silang magkakasama, hindi nila alam na may paparating na mas malaking pagsubok.