UNLI TUROK (SPG)

Hustisya

CHAPTER 6

THIRD PERSON POV

Bisperas na ng madaling araw nang makarating si Shien sa bahay. Pagkababa niya sa jeep, agad siyang naglakad papasok sa compound kung saan nakatira ang pamilya niya. Tahimik ang paligid, tanging huni ng kuliglig at mahihinang yapak lang niya ang maririnig.

Mabigat na ang talukap ng kanyang mga mata. Halos hindi na siya makapag-isip nang maayos dahil sa pagod, pero alam niyang hindi pa tapos ang araw niya.

Pagpasok niya sa bahay, nadatnan niyang gising pa ang nakababata niyang kapatid na si Shaun—ang kapatid niyang muntik nang mamatay ilang araw lang ang nakalipas. Nakahiga ito sa sofa, nakasandal sa isang unan habang nanonood ng TV.

"Hoy, bata, bakit gising ka pa?" tanong ni Shien habang hinuhubad ang sapatos.

Lumingon si Shaun sa kanya, namumungay ang mga mata. "Hindi ako makatulog," sagot nito, halatang matamlay pa rin. "Tsaka gusto kong hintayin kang umuwi."

Napangiti si Shien at umupo sa tabi ng kapatid. Ipinatong niya ang kamay sa noo nito, automatic na chineck kung may lagnat pa. Buti na lang, normal na ang temperatura ng bata.

"Alam mo bang pagod ako tapos dadagdagan mo pa ‘yung stress ko? Gusto mo ba akong mastroke?" biro niya habang hinawakan ang pisngi ni Shaun.

Napatawa ang bata at umiling. "Ikaw nga ang mukhang mastroke na sa pagod, Ate."

"Tangina mo, bata ka."

"Ate naman!"

Natawa si Shien bago tinapik ang ulo ng kapatid. Pakiramdam niya ay bumibigat ang kanyang katawan, pero hindi niya magawang iwanan agad si Shaun. Sa kabila ng lahat, ito ang rason kung bakit patuloy siyang lumalaban.

"Mas okay ka na ba?" tanong niya, seryoso na ang tono.

Tumango ang bata. "Oo naman. Salamat sa ‘yo, Ate. Kung hindi mo ako naasikaso sa ospital, baka—"

"Shh. ‘Wag mo ngang sabihin ‘yan," mabilis siyang umiling. "Walang 'baka-baka'. Buhay ka at ‘yan lang ang mahalaga."

Nagkatinginan silang magkapatid, at kahit walang sinabi si Shaun, alam ni Shien na nagpapasalamat ito.

"Ano nga palang balita sa ospital?" tanong ni Shaun matapos ang ilang segundo ng katahimikan. "May bago na bang development tungkol sa lason sa tubig?"

Napabuntong-hininga si Shien. "Meron na, pero wala pa ring kasagutan kung sino ang may pakana nito. Alam lang natin na may intensyon talaga silang saktan ang mga taga-Brgy. San Lorenzo."

"Ang sama naman nila," sabi ng bata, bumuntong-hininga rin.

"Hindi natin pwedeng hayaang makatakas sila," dagdag ni Shien, matigas ang boses. "Kaya kahit na pagod na pagod na ako, babalik pa rin ako bukas sa ospital. Hangga't hindi pa tapos ang gulong ‘to, hindi ako titigil."

Shaun smiled. "Ate, isa kang hero."

Napatawa si Shien. "Hindi ako hero. Isa lang akong nurse na saksakan ng yabang at kakulitan."

"At mahilig mang-asar?"

"Of course!"

Nagtawanan silang dalawa. Pero kahit anong biro ang sabihin ni Shien, alam niyang malaki ang laban na kaharap nila ngayon. At sa gitna ng lahat ng ito, isa lang ang siguradong makakasama niya sa laban—si Dr. Callum Wilkins.

The next morning…

Sa Saint Raphael Medical Center, hindi pa man nagsisimula nang tuluyan ang araw ay nagkaroon na agad ng emergency.

"Code Blue, Room 214! Code Blue, Room 214!"

Dali-daling tumakbo si Callum papunta sa kwarto, kasama ang ilan pang nurses at residente. Pagdating niya roon, nakita niya ang isang pasyenteng matanda—isang lalaking nasa late fifties—na hindi na humihinga.

"Start compressions!" sigaw niya habang sinusuri ang kondisyon ng pasyente.

Mabilis na kumilos ang medical team. Habang nagco-compress ang isa sa mga residente, kinuha ni Callum ang defibrillator.

"Charge to 200 joules!" utos niya.

"Charged, Doc!"

"Clear!"

Pinindot ni Callum ang button at dumaloy ang kuryente sa katawan ng pasyente. Tumalon ito ng bahagya sa kama, ngunit nanatiling flat ang linya sa monitor.

"Increase to 300 joules!"

Muling nag-charge ang defibrillator.

"Clear!"

Isang malakas na kuryente ulit ang dumaloy sa pasyente. Lahat ay nakatingin sa monitor, nag-aabang.

Then—

Beep… beep… beep…

"Sinus rhythm is back!" sigaw ng isa sa mga nurses.

Nagbuntong-hininga si Callum. Isa na namang buhay ang naisalba.

"Hell yeah, Doc!" isang pamilyar na boses ang narinig niya sa likod.

Paglingon niya, nandoon si Shien, nakangisi habang nag-aayos ng gamit sa trolley ng gamot.

"Ikaw na naman?" iritable niyang tanong.

"Oo naman, Doc. Hindi ka ba natutuwa na ako ulit ang kasama mo?"

Napailing si Callum. "Hindi ba’t day off mo dapat ngayon?"

"Gusto mong mawala ako?" nakataas-kilay na tanong ni Shien.

Hindi siya agad nakasagot. Kasi ang totoo, hindi niya gusto na wala si Shien. Sa isang ospital na punong-puno ng tension, nakakabaliw mang aminin pero ang presensya nito ang nagbibigay ng kahit konting kulay sa routine niyang puno ng dugo at sigawan.

Napansin ni Shien ang panandaliang pagtahimik ni Callum kaya napangisi siya. "Oh? Bakit parang hindi ka makasagot, Doc?"

"Tumigil ka nga, Cuecas," irap niya.

"Bakit? Totoo naman, ‘di ba?"

Napatigil si Callum. Hindi dahil sa naiinis siya, kundi dahil sa isang bagong anunsyo na dumating mula sa DOH.

"Dr. Wilkins," isang nurse ang lumapit sa kanila. "May update na tungkol sa kaso sa Brgy. San Lorenzo. Gusto kayong kausapin ng team leader ng DOH investigation."

Nagkatinginan sina Callum at Shien. Alam nilang ito na ang hinihintay nilang breakthrough sa kaso.

"Let's go," seryosong sabi ni Callum.

Pagdating nila sa conference room, nandoon na ang team ng DOH, may hawak na documents at reports.

"Dr. Wilkins, Nurse Cuecas," simula ng head investigator. "May nahanap kaming lead tungkol sa kaso. May nakakita raw ng isang truck na nagtatapon ng hazardous chemicals malapit sa water source ng Brgy. San Lorenzo. At guess what?"

Tinaas ng investigator ang isang larawan ng plate number ng truck.

"Pag-aari ito ng isang kumpanya—Monteverde Pharmaceuticals."

Nagtagpo ang tingin nina Callum at Shien.

"Holy s**t," bulong ni Shien.

Alam nilang hindi ito isang ordinaryong kaso ng contamination.

This was intentional.

At ngayon, meron na silang pangalan ng posibleng may sala.

Ang buong conference room ay napuno ng katahimikan matapos ipakita ng DOH investigator ang ebidensya. Ang pangalan ng kumpanyang sangkot—Monteverde Pharmaceuticals—ay tila isang sumpang bumalot sa hangin.

Si Callum, nakahalukipkip, ay walang imik habang nakatitig sa dokumentong nasa harapan niya. Si Shien naman, bagama’t madalas na makulit at maingay, ay napako rin sa kinatatayuan niya.

"Monteverde Pharmaceuticals?" ulit ni Callum, pilit nilalabanan ang tensyon sa loob niya. "Are you telling me na isang major pharmaceutical company ang responsable sa water poisoning na ‘to?"

Tumango ang head investigator ng DOH. "Yes, Doc. Ayon sa witness na nag-report, may ilang beses na raw niyang nakita ang truck ng Monteverde na nagdi-dispose ng waste malapit sa water source ng Brgy. San Lorenzo. Noong una, akala niya normal industrial waste lang, pero nang mabalitaan niya ang outbreak, nagsimula siyang magduda. Sinundan niya ang truck at nakakuha ng pictures."

Ipinakita nila ang iba pang ebidensya—mga litrato ng truck, ang waste disposal site, at ang mga barrels na may hazardous chemical markings. Lahat ay may logo ng Monteverde Pharmaceuticals.

Napa-exhale nang malalim si Shien. "Tangina. So, sinasabi niyo sa amin na isang buong barangay ang nalason dahil sa kapabayaan ng isang malaking kumpanya?"

Tumango ulit ang investigator. "At hindi lang basta kapabayaan. Based on our findings, hindi ito aksidente. Sinadya nilang itapon ang hazardous waste na ito sa lugar na hindi nila dapat pinagtatapunan. Matagal na itong nangyayari, pero ngayon lang natin nalaman dahil na-contaminate na ang main water supply."

Callum clenched his jaw. Pakiramdam niya ay sasabog siya sa galit. Isang bagay ang hindi niya matanggap—ang kasakiman ng ilang tao na handang isakripisyo ang buhay ng mga inosente para lang sa sariling pakinabang.

Napatingin siya kay Shien na nakayuko, mahigpit na nakatiklop ang mga kamay. Hindi na ito nagbibiro. Hindi na ito ang usual na Shien Cuecas na laging may pang-aasar.

"Bakit nila ‘to ginawa?" tanong ni Shien, nanginginig ang boses. "Bakit sila ganito kademonyo?"

"Money," sagot ng investigator. "Mas mura ang magtapon ng waste nang illegal kaysa sumunod sa proper disposal procedures. Pero sa ginagawa nila, hindi lang tubig ang nadudumihan—buhay ang nasisira."

Callum clenched his fists. Hindi niya akalaing hahantong sila sa ganitong sitwasyon. Akala niya, simpleng case lang ito ng waterborne disease. Pero ngayon, malinaw na mas malaki ang kalaban nila.

"Anong next step?" tanong ni Callum, malamig ang tono.

"The authorities have already issued an arrest warrant for the executives involved," sagot ng investigator. "In fact, right now, the NBI is already moving in to take them into custody."

Ang buong gusali ng Monteverde Pharmaceuticals ay napuno ng mga pulis at NBI agents. Ang malalaking ilaw mula sa media cameras ay nagliliyab sa paligid, dokumentado ang bawat galaw ng operasyon.

Sa loob, isang matandang lalaki na naka-corporate suit ang nakatayo sa harapan ng kanyang opisina—si Hector Monteverde, ang CEO ng kumpanya.

"Sir, kailangan na po nating umalis," sabi ng isa sa kanyang mga tauhan, halatang kinakabahan.

Pero hindi natinag si Hector. Sa halip, uminom pa ito ng alak mula sa mamahaling baso sa kanyang kamay. "Umalis? At saan tayo pupunta? Wala na tayong tatakasan."

Biglang bumukas ang pinto at pumasok ang mga operatiba ng NBI. "Mr. Hector Monteverde, you are under arrest for environmental violations, reckless endangerment, and multiple counts of criminal negligence."

Napangisi si Hector at marahang ibinaba ang baso niya sa mesa. "You think I’m scared?" malamig niyang tanong. "You think this will ruin me?"

"Sir, sumama na lang kayo nang maayos," sabi ng isang pulis.

Pero bago siya posasan, tumingin muna siya sa bintana ng opisina niya—sa city lights ng Maynila. Alam niyang matapos ang gabing ito, tapos na ang imperyo niya.

Nagpatianod siya sa mga pulis, hindi lumaban. Pero ang huling sinabi niya bago siya dinala palabas ay nagdulot ng matinding kilabot sa lahat.

"This isn’t over."

Nang umabot ang balita sa ospital, halos hindi makapaniwala ang mga tao. Lahat ng TV screens sa lounge at mga kwarto ng pasyente ay ipinapalabas ang pag-aresto kay Hector Monteverde.

"Holy s**t," bulong ni Nurse Bea habang nanonood. "Grabe ‘to."

Si Callum at Shien, nakatayo sa hallway, parehong tahimik habang pinapanood ang balita.

"Tapos na ba ‘to?" tanong ni Shien.

Hindi agad sumagot si Callum. Alam niyang kahit na naaresto na ang may kasalanan, hindi pa rin agad mawawala ang epekto ng trahedyang ito.

"Legally, yes," sagot niya sa wakas. "Pero ang damage na nagawa nila? Hindi matatapos ‘yon sa isang gabi lang."

"Marami pa rin ang naapektuhan," bulong ni Shien. "At kahit makulong ang mga may sala, hindi mababalik ang mga buhay na nawala."

Callum sighed. "I know. But at least, may hustisya."

Napatingin si Shien sa kanya, at sa unang pagkakataon, hindi sila nag-aaway. Walang asaran. Walang insultuhan.

Tahimik lang silang dalawa, parehas nagpo-proseso ng lahat ng nangyari.

Matapos ang ilang sandali, biglang nagsalita si Shien. "Doc, gusto mo bang uminom?"

Napatingin si Callum sa kanya, halatang naguguluhan. "Anong klaseng tanong ‘yan?"

Ngumisi si Shien. "Tingnan mo ‘to, ang bigat ng sitwasyon natin pero wala man lang celebration. Nanalo tayo, Doc. Sa kahit anong anggulo mo tingnan, nanalo tayo."

Napabuntong-hininga si Callum. "Hindi ko ini-expect na ikaw ang unang magyayaya sa akin ng inuman."

"Eh sino pa ba?" Sinaluduhan siya ni Shien. "Tara, kahit isang bote lang. Hindi ‘to tungkol sa pagkalimot sa nangyari, pero para lang marelax ang utak natin."

Tinitigan siya ni Callum, iniisip kung paano siya mapapasubo sa isang inuman kasama si Shien Cuecas. Pero sa huli, napailing na lang siya at natawa nang mahina.

"Fine," sagot niya. "One bottle."

Napangisi si Shien. "Good choice, Doc."

At sa gabing iyon, matapos ang napakatagal na laban, sa wakas ay nagkaroon sila ng sandaling pahinga.

Ang kaso ng Brgy. San Lorenzo ay natapos na, pero sa kanilang dalawa, isang bagong laban ang sisimulan nila—isang laban sa pagitan ng kanilang mga sarili at sa kung ano talaga ang nararamdaman nila para sa isa’t isa.