The Stranger I Said Yes To

“Kung ayaw niyo ng gulo, may mas madali kayong pwedeng gawin.” Malamig ang boses ni Don Ernesto. Ang bawat salita niya ay parang kutsilyong hinihiwa ang hangin sa loob ng sala namin. Siya ay isang kilalang negosyante, matanda na, mayaman, at walang asawa. Noon pa man, sabi ng mga tao sa bayan, kung sakaling maging asawa mo siya, parang Reyna na raw ang buhay mo. Pero hindi iyon ang nakikita ko sa kanya. Ang nakikita ko ay isang mandarambong—isang halimaw na bibili ng kahit na sino gamit ang kanyang kayamanan. Nakasandal siya sa mamahaling upuan na parang hari sa sariling trono. Mahigpit niyang hawak ang kanyang baston, at ang titig niya sa akin ay malamig, mapagsukat. “Ibigay niyo sa akin si Jazzy,” aniya, walang pag-aalinlangan. “Pakakasalan ko siya—at wala na kayong utang.” Parang tumigil ang mundo ko. Ako si Jazzy Calina, 23 anyos. Isang lisensyadong nurse, at kagaya ng karamihan, nangangarap ding makaalis ng bansa para makapagtrabaho at makapagbigay ng mas magandang kinabukasan para sa pamilya ko. Madalas sabi ng mga kaibigan ko, matapang daw ako, palaban, at hindi marunong sumuko. Totoo siguro iyon, kasi heto ako ngayon, nakatayo sa harap ng isang matandang lalaki na gustong ipagpalit ang kalayaan ko kapalit ng pera. “Ano?!” halos pasigaw kong sagot. “Hindi ako papayag!” “Jazzy…” pilit akong pinakalma ni Mama, pero nanginginig din ang boses niya. Kita ko ang pamumula ng mata niya sa kaiiyak. “Anak, isipin mo—” “Hindi, Ma!” halos mabasag ang boses ko, kasabay ng pagbagsak ng luha na kanina ko pa pinipigilan. “Bahay ba talaga ang kapalit ng buhay ko? Kalayaan ko ba ang kabayaran ng lahat ng pagkakamali niyo?” Tahimik si Papa. Nakayuko siya, hindi makatingin sa akin. Para siyang binagsakan ng buong mundo sa balikat. Hindi ko alam kung nahihiya siya, natatakot, o talagang sumuko na siya sa laban. Sa tabi ko, halos sumabog sa galit si Nicole, ang nakababatang kapatid kong 19 anyos. Siya ang kabaligtaran ko—prangka, mabilis magalit, at walang takot magsalita kahit kanino. “Hindi niyo pwedeng ipakasal si Ate sa matandang ‘yan!” halos pasigaw niyang sabi, namumula ang mga mata. “Kahit mawala lahat, hindi ako papayag!” Ngumisi si Don Ernesto. Nakakainis ang ngising iyon—tila naaaliw siya sa pagtutol namin. “Bibigyan ko kayo ng isang linggo. Pag-isipan niyo. Pero tandaan niyo… pag lumagpas ang araw, wala na kayong matitirhan.” Tumayo siya, marahang itinukod ang baston, at naglakad palabas ng bahay. Ang bawat yabag niya ay parang nag-iiwan ng marka sa dingding ng isipan ko. At nang tuluyan siyang lumabas, naiwan kaming lahat na tulala. Si Mama, umiiyak at walang tigil sa paghikbi. Si Papa, nakaupo pa rin na parang nawalan ng lakas, hindi makatingin kaninuman. At ako, nakatayo pa rin, nanginginig ang tuhod, pero pinipilit kong tumatag. Hindi ko alam kung kanino ako mas galit—kay Don Ernesto na may ganitong kapal ng mukha, o sa sarili kong pamilya na hinayaan akong maging kabayaran ng pagkakamali nila. ⸻ Lumipas ang dalawang araw na halos walang kumikibo sa amin. Tahimik ang bahay, pero ramdam ko ang bigat ng lahat ng iniisip ng bawat isa. Halos hindi kami makatingin sa isa’t isa sa hapag-kainan. Ang bawat kagat ng pagkain ay may kasamang bigat na hindi kayang lunukin. Hanggang sa isang gabi, ako na ang bumasag sa lahat. “Pa, Ma,” mahina kong sabi, habang nakaupo kami sa hapag. “Huwag niyo na akong ipilit kay Don Ernesto. Hindi ko siya pakakasalan.” “Pero anak—” “Alam ko mahirap,” pinutol ko agad si Mama. “Alam ko halos wala na tayong pag-asa. Pero kaya kong gumawa ng paraan. Ibenta natin ang ibang ari-arian, kahit ‘yung lumang lote. At… mag-a-abroad ako. Gagamitin ko ang pagiging nurse ko. Doon ako magtatrabaho, kikita nang malaki. Babalik din ako, at mababayaran natin lahat ng utang.” Tahimik ang lahat. Tanging tunog ng kutsarang bumagsak sa mesa ang narinig ko. Si Nicole lang ang unang nagsalita. “Ate… sigurado ka?” Tumango ako, pinipilit ngumiti kahit nangingilid ang luha ko. “Ito lang ang paraan na nakikita ko. Hindi ako magpapakulong sa kasal na hindi ko gusto.” Sa unang pagkakataon, nakatingin si Papa sa akin. Mapurol ang kanyang mga mata, pero may bahid ng pag-asa. “Anak… kung iyan ang desisyon mo, susuportahan ka namin.” Mula noon, kumilos na kami. Ibinenta ni Papa ang lumang lote sa probinsya, pati na rin ang lumang sasakyan. Ang kalahati ng kita, ibinayad kay Don Ernesto—pang-abono man lang sa utang na hindi namin kayang bayaran ng buo. Ang natira, ibinigay sa akin—panggastos sa papeles, pang-placement fee, at kaunting ipon para makaalis. Araw-araw akong nakapila sa iba’t ibang opisina: city hall, NBI, at kung saan-saan. Halos mabaliw ako sa dami ng requirements, sa haba ng pila, at sa bigat ng iniisip. Pero kahit mahirap, tiniis ko. “Jazzy,” wika ni Mica, bestfriend ko, habang sabay kaming naglalakad palabas ng isang opisina, “sigurado ka bang kaya mo ‘to? Hindi biro ang mag-abroad. Lalo na kung iiwan mo lahat dito.” Ngumiti ako, pilit, habang pinipisil ang envelope ng mga papeles. “Mica, wala na akong choice. Kung dito ako magtitiis, baka bukas wala na kaming bahay. At least doon, may chance akong makabawi.” Pinisil niya ang kamay ko. “Alam mo, bilib ako sa’yo. Pero promise me, huwag mong hayaang mawala rin ang sarili mo.” Isang hapon, matapos makuha ang isa sa pinakamahalagang dokumento, naglakad ako pauwi. Ang isip ko, punong-puno ng plano—anong trabaho ang pwedeng pasukan, saan ako titira, paano magsisimula. Sa sobrang lalim ng iniisip ko, hindi ko namalayang napadpad ako sa isang kalsadang hindi ko kabisado. At bago pa ako makatawid, isang malakas na busina ang pumunit sa tenga ko. PRRRRRRRRT! BRAAAK! Muntik na akong salpukin ng isang magarang itim na kotse. Napasigaw ako at halos mabitawan ang hawak kong envelope ng mga papeles. “Sorry, Miss! Nagmamadali lang kasi kami ng amo ko!” sigaw ng driver habang mabilis na bumaba. “Sorry?!” singhal ko pabalik, ramdam ko ang pag-igting ng dugo ko sa ulo. “’Yun lang? Sorry? Akala niyo ba pagmamay-ari niyo ang kalsada?!” Galit na galit akong lumapit, pinukpok ko pa ang unahan ng kotse. Pak! Pak! “Lumabas ang amo mo riyan! Hindi lang ikaw ang may kasalanan, pati siya! Kung hindi siya nagmamadali, edi sana walang muntikang mamatay!” At saka bumukas ang pinto. Dumating siya. Matangkad. Gwapo. Malamig ang presensya. Nakatitig sa akin na parang binabasa ang kaluluwa ko. At kahit isang iglap lang, natigilan ako. Napahinto ang bibig ko. “Ang gwapo…” bulong ng isip ko. Pero hindi ko iyon ipinahalata. “Ano? Wala ka bang balak humingi ng sorry?!” balik ko agad, tumataas ang boses ko. “Kung wala kang pake, edi sabihin mo na agad! Hindi porke’t mayaman ka, puwede niyo nang gawing laruan ang buhay ng iba!” Tahimik lang siya. Walang salita. Hindi ko mabasa kung galit ba siya, naiinis, o talagang wala lang. At bago ko pa siya masigawan ulit, naglakad siya pabalik sa kotse. Bumalik siya sa loob, kasing lamig ng hangin ng gabi. Pero bago tuluyang umandar ang sasakyan, bumukas ulit ang bintana sa kanyang tabi. Isang pirasong pera ang lumipad palabas — tuwid na bumagsak sa paanan ko. Nanigas ako. Hindi makagalaw. Hindi makapaniwala. Parang sampal ang naramdaman ko. At lalo pa nang maramdaman ko ang mga matang nakatingin mula sa paligid—mga taong nagbubulungan. “Binayaran ka?” “Grabe, baka pineperahan niya lang yung mayaman.” “Sayang, muntik nang mabangga, pero mukhang siya pa ang kumita.” Nanginginig ako. Hindi dahil sa takot. Hindi dahil sa hiya. Kundi dahil sa matinding galit. Pinulot ko ang perang nasa paanan ko, piniga ito sa aking kamay, at tumitig sa papalayong kotse. “Akala mo pera ang katapat ng buhay ko?” bulong ko, nanginginig ang tinig. “Hindi mo ako kilala. Pero sigurado ako… hinding-hindi ko rin makakalimutan ang mukha mo.”