Hindi mapakali si Ezperanza buong gabi. Ang halik na iyon, kahit saglit lang, ay nag-iwan ng init na hindi niya lubusang maintindihan. Alam niyang may sakit si Rafael, ngunit ito'y kanyang kalayaan.
Isang umaga, habang naglalakad sa hardin, hawak-hawak niya ang listahan ng mga pangarap ni Rafael. Isa-isa niyang pinagmamasdan, iniisip kung paano niya maitutupad kahit ang isang maliit na bagay mula doon.
Napansin niya ang isa pang bagay tungkol kay Rafael — bilang isang negosyante, laging abala sa mga meeting, mga papeles, at mga tawag. Madalas na pagod, pero walang iniiwan sa kapalaran.
Napaisip si Ezperanza. Gusto niyang magbigay ng isang bagay na hindi lang basta regalo, kundi isang bagay na makakatulong sa araw-araw na buhay ng misteryo niyang asawa.
Kinabukasan, habang naghahanda siya sa kusina, tinawagan niya si Aling Rosa. Hiniling niya ang tulong nito upang makahanap ng isang eleganteng business organizer — isang notebook na may leather cover, may mga compartments para sa mga business cards, planner, at space para sa mga mahalagang notes.
Inayos niya ito nang maayos, nilagyan ng pangalan ni Rafael sa loob, at isang maliit na tag na may nakaukit na simpleng salita: “Focus.”
Nang dumating si Rafael, dala niya ang mga gamit mula sa trabaho—pagod pero may nakatagong ngiti nang makita ang maliit na kahon na inihanda ni Ezperanza sa kanyang mesa.
“Para sa’yo,” walang halong salita, iniabot ni Ezperanza ang kahon.
Binuksan ito ni Rafael nang dahan-dahan. Napatingin siya sa organizer, sinilip ang mga compartments, at napatili ang labi nang makita ang ukit.
Hindi nagpasabi si Ezperanza ng kahit ano.
Tumigil si Rafael, tumingin kay Ezperanza, at sa mata niyang iyon ay may munting pagkilala, isang paunang pagtanggap. "Hindi mo kailangang gawin ito.
Ngunit hindi tumugon si Ezperanza. Siya'y nagmadaling bumalik sa pintuan. Kahit pa medyo nanginginig, pinipilit niyang manatiling kalmado.
“Salamat...” sabi ni Rafael, ngunit hindi niya ito tinanong o hinawakan pa.
Nang marinig ni Ezperanza iyon, hindi na siya tumingin pabalik. Tahimik siyang lumabas ng kwarto, ang puso’y mabilis tumibok, at ang mga pisngi ay naglalagablab ng pamumula.
Hindi niya alam kung anong maramdaman — takot, kaba, o di-inaasahang saya dahil sa munting bagay na iyon.
Ngunit pagkaraaan ng isang minuto, sumilip ito at biglang sinabi, "G-gusto ko ng anak."
Gulat si Rafael sa binigkas nito.
Si Rafael ay napanganga, hindi agad nakapagsalita. Ang mga matang karaniwan niyang puno ng kontrol at kalmadong kumpiyansa ay ngayon ay naglalaman ng kakaibang pagkabigla.
“Anak?” pag-ulit niya, ang boses niya’y halos isang tanong, isang paglalantad ng hindi inaasahang damdamin.
Hindi tumango si Ezperanza. Nanatili siyang nakatingin sa malayo, ang dibdib niya’y bumibigat sa bigat ng sinabi. Hindi niya ipinaliwanag ang dahilan—hindi niya kailangan.
Ang mga salita niya, kahit maikli at direkta, ay nag-iwan ng malalim na bakas sa pagitan nila.
“Bakit?” usisa ni Rafael, habang dahan-dahang nilapit ang upuan sa tabi niya.
Ngunit hindi sumagot si Ezperanza. Sa halip, tumahimik lamang siya.
Sa mga mata ni Rafael, nakita niya ang halong tapang at kahinaan, ang isang babaeng naglalakas ng loob na harapin ang mga hindi niya kayang aminin sa sarili.
“Hindi kita pinipilit magkaanak sa relasyong ito,” bulong ni Rafael.
"Hindi ako napipilitan, gusto ko ito noon pa man."
Tahimik ang gabi sa loob ng mansyon, ngunit sa kwarto nina Ezperanza at Rafael, isang kakaibang init ang naglalagablab—hindi ito ang init ng apoy o lampara, kundi ng hindi maipaliwanag na tensyon na pumupuno sa hangin.
Nakahiga si Ezperanza sa kama, ang isip niya’y gulong-gulo. Bakit nga ba niya ganoon ka-tindi nararamdaman ang gusto niyang maging ina? Hindi niya kayang ipaliwanag, pero ramdam niya ang isang puwang na kailangang punan—isang bahagi ng sarili niyang matagal nang nais buhayin.
Samantala, nasa labas si Rafael, naglalakad palapit sa pinto ng kwarto. Ang mga hakbang niya’y mabigat, puno ng pag-aalinlangan. Ramdam niya ang init ng gabi, ang tensyon na pumapalibot sa kanila, pero alam niyang hindi ito ang tamang oras para bumukas ng mga damdamin.
Isang sandali lang ang inilaan niya para mag-isip kung papasok siya o hindi—pero bago pa man siya makapili, dahan-dahang bumukas ang pinto.
Pumasok si Ezperanza nang may determinasyon, ang mga mata niya’y diretso at walang pag-aalinlangan.
“Rafael,” mahina ngunit matatag niyang wika, “gusto ko ng anak.”
Napatingin si Rafael, halatang gulat. Hindi niya inasahan ang ganitong direktang pagsasabi.
“Anak?” ulit niya, parang pinag-iisipan pa ang sinabi.
“Oo,” sagot ni Ezperanza, hindi na nilinaw pa ang dahilan. “Gusto ko na.”
Tumingin si Rafael sa kanya nang matagal, ang mga mata’y puno ng pagkalito, ngunit walang pagmamalasakit o init na madalas niyang ipakita.
“Hindi ko alam kung tama ‘yan,” sagot niya sa wakas, malamig at diretso.
Tahimik si Ezperanza. Hindi siya nagtanggol o nagbigay paliwanag. Sa halip, tumigil siya, at sa isang simpleng pagyuko, naglakad palabas ng kwarto.
Hindi sila nagpaalam, hindi sila nagyakap. Ang gabi ay nanatiling malamig, puno ng mga tanong na hindi pa handang sagutin.
---