BALETE

Kakaibang Presensya

Ang hardin sa mansyon ng Altamirano ay tila ibang mundo. Sa kabila ng kawalang katarungan sa loob ng mansyon, dito lamang nakakahanap si Althea ng kaunting katahimikan. May halimuyak ng mga bulaklak, huni ng mga ibon, at malamig na simoy ng hangin. Ngunit sa gitna ng kagandahan, isang puno ng balete ang nakatayo sa gilid ng hardin.

Sa tuwing lumalapit si Althea sa balete, parang may bumabalot na bigat sa paligid. Sa bawat hakbang niya, tila may sumusunod sa kanya—hindi tao, kundi aninong hindi niya maaninag. Naalala niya ang babala ni Mang Berting, ang hardinero, “Hindi lahat ng nasa paligid ay makikita mo.”

Hindi niya maipaliwanag, pero pakiramdam niya’y may gustong sabihin ang puno. Ngunit imbes na matakot, naramdaman niyang kailangan niyang alamin ang katotohanan, lalo na’t tila konektado ito sa kanyang damdamin kay Leon.

Isang hapon, habang nagdidilig ng mga halaman, napansin ni Althea na tahimik si Leon, na nakaupo malapit sa puno ng balete. Hindi ito galit o seryoso tulad ng dati; sa halip, parang may iniisip na mabigat. Sinubukan niyang huwag pansinin, ngunit nang mapatingin siya, tumugma ang kanilang mga mata.

“Bakit ka laging narito sa hardin?” tanong ni Leon.

“Dito lang po kasi ako nakakahanap ng katahimikan,” sagot ni Althea. Sa likod ng kanyang sagot ay ang takot na baka masabihan siyang tamad. Pero sa kanyang gulat, tumango lang si Leon.

Mula noon, napansin niyang madalas ding pumupunta si Leon sa hardin tuwing dapit-hapon. Hindi sila madalas mag-usap, ngunit naroon ang kakaibang presensya sa pagitan nila. Isang hapon, habang nililinis ni Althea ang mga tuyong dahon sa gilid ng balete, napansin niyang pinagmamasdan siya ni Leon.

“May kakaiba sa punong ito,” sabi ni Leon. Tumingin siya kay Althea na tila naghihintay ng sagot.

“Pakiramdam ko rin po, Sir Leon,” sagot niya, nag-aalangan. “Parang may kwento ang puno, pero hindi ko maintindihan.”

Ngumiti si Leon, ang kanyang ngiti ay hindi mapanukso kundi puno ng hiwaga. “Sabi ni Mang Berting, ang punong ito raw ay tahanan ng mga kaluluwa.” Napatingin si Althea sa mga ugat ng puno na tila yakap-yakap ang lupa.

“Minsan, naiisip ko, kaya siguro nararamdaman natin ito kasi may hindi pa sila tapos na kwento,” sabi ni Leon. Ang tono niya ay seryoso, na tila nagpapakita ng bahagi ng kanyang pagkatao na hindi alam ni Althea.

Habang lumilipas ang mga araw, naging mas madalas ang kanilang pag-uusap sa harap ng balete. Hindi man nila direktang napag-uusapan ang puno, ang koneksyon nila ay tila mas lumalalim dahil dito. Isang beses, napansin ni Althea na mas malumanay na si Leon sa mga kasambahay.

“Alam mo, Sir Leon,” sabi ni Althea isang hapon, “hindi po lahat ng malakas ang boses ay malakas din ang puso.” Tumingin si Leon sa kanya, tila nag-iisip.

“Siguro nga,” sagot niya. “Pero minsan, mahirap maging mahina. Kahit gusto mo nang humingi ng tulong.”

Sa sandaling iyon, naramdaman ni Althea ang sakit na tinatago ni Leon. At habang nag-uusap sila, ang balete sa kanilang likuran ay tila nagmamasid, nagbibigay ng lilim at tahimik na suporta.

Isang gabi, habang naglalakad si Althea sa hardin, naramdaman niyang mas mabigat ang presensya sa paligid. Ang hangin ay malamig, at parang may bulong na dumarating mula sa puno ng balete. Tumigil siya sa harap ng puno, ang puso niya ay bumibilis.

“Althea,” isang pamilyar na boses ang tumawag sa kanya. Paglingon niya, naroon si Leon, hawak ang isang lampara. Ang mukha niya ay puno ng pagkabahala.

“Anong ginagawa mo rito nang ganitong oras?” tanong ni Leon.

“Hindi ko po alam,” sagot ni Althea. “Parang may nagtulak sa akin na pumunta rito.”

Bigla, may narinig silang kaluskos mula sa likod ng puno. Pareho silang natigilan. Sa gitna ng katahimikan, parang may anyo na bumalot sa paligid ng puno. Isang malamig na hangin ang dumaan, at narinig nila ang tinig ni Mang Berting mula sa kanilang alaala: “Hindi lahat ng nasa paligid ay makikita mo.”

Nakita ni Althea ang takot sa mukha ni Leon, ngunit imbes na tumakbo, lumapit siya sa kanya. “Hindi tayo maiiwang mag-isa,” sabi niya habang hinahawakan ang braso ni Leon. Sa kabila ng presensya, naramdaman niya ang init mula kay Leon na nagbibigay sa kanya ng lakas.

Sa sandaling iyon, ang puno ay tila kumalma. Ang malamig na hangin ay naging banayad, at ang presensya ay nawala. Sa halip na takot, naramdaman ni Althea na parang may tinanggap sila mula sa puno—isang basbas, o isang lihim na pangako na hindi nila pa lubos na nauunawaan.

Sa sumunod na araw, bumalik si Althea sa hardin. Tumingin siya sa puno ng balete, ngunit ngayon, wala na ang bigat na dati niyang nararamdaman. Naroon si Leon, nakatayo sa lilim ng puno. Ngumiti siya kay Althea, at sa unang pagkakataon, naramdaman niyang hindi na ito malamig.

“Althea,” sabi ni Leon. “Salamat.”

“Para saan po?” tanong niya.

“Dahil hindi ka natakot. At dahil pinalakas mo ako,” sagot niya.

Sa ilalim ng lilim ng balete, nagkatitigan sila. Walang salitang binitiwan, ngunit ang presensya ng puno ay parang nagbigay ng kumpirmasyon sa kanilang nararamdaman. Hindi man nila maipaliwanag, ngunit sa kanilang puso, alam nilang ang kakaibang presensya sa puno ang naglapit sa kanila.

Ang balete, na minsang nagdala ng takot, ngayon ay naging simbolo ng kanilang lumalalim na koneksyon.