CHAPTER 1
KIKAY’S POV
“Diyos ko po, Kokay! Lumundag ka na naman diyan! Huli ka balbon! Hala, ikaw din Kaloy, wag kang magpahuli sa akin! Tangina, palaka lang pala kalaban ko sa buhay, kung maka-eksena akala mo showbiz!”
Ganito ang umaga ko araw-araw sa San Felipe, isang tahimik na baryo na tila binuhay ng mga kokak ng palaka. Pero ngayong araw, parang nag-level up ang eksena. Nakalugay ang buhok ko, basa ng hamog, at may mga damo pang nakadikit sa laylayan ng daster kong pinamana pa ng lola ko noong dekada singkwenta. Nasa gitna ako ng palayan, dala-dala ang basket ko, at tumatalon-talon para dakmain ang mga palakang hayok sa kalayaan.
“Kikay, ang aga-aga gising ka na naman ha! Hala, di ka ba napapagod sa mga palakang ‘yan?” sigaw ni Mang Simeon, kapitbahay naming biyudo na parang pinaglihi sa megaphone.
“Eh, Mang Simeon! Pag ‘di ako gumising ng maaga, mauubusan ako ng paninda! Paano na ang negosyo ko? Magiging Pobre Wakwak na lang ako forever!” sagot ko habang pasimpleng iniwasan ang tumalsik na putik sa paa ko.
“Negosyo o trip lang talaga? Sabihin mo na, gusto mo lang talagang makipag-chikahan sa mga palaka!” biro niya, sabay tawa na parang tumitilapon ang pustiso.
Natawa na lang din ako kahit nakakainis na. Aba, negosyo kaya ‘to! Ang mga palaka ko, bestseller sa bayan. Hala sige, kapag nawala ako sa San Felipe, sino na ang magdadala ng buhay na palaka sa mga probinsya? Kung tutuusin, ako lang yata ang may ganitong trabaho sa buong Pilipinas!
Habang abala akong humuhuli ng palaka, biglang...
“Kokaaaak!”
PLOK! May lumundag na palaka diretso sa mukha ko! Diyos ko po, akala ko magugunaw na ang mundo! “Aaaahhh! Kokay! Grabe ka! Pwede ka namang maghintay sa basket, di ba?” sigaw ko habang pilit kong tinatanggal si Kokay sa buhok ko. Parang ayaw pa niyang bumitaw, akala mo first love!
“Wala talagang respeto! Ano ba ‘to, kalbaryo na naman,” bulong ko sa sarili habang tumatawa ang mga tambay sa gilid ng palayan.
“Kikay, okay ka lang ba? Parang ikaw na ang hinahabol ng mga palaka ah!” tawanan ng tropa ni Mang Simeon.
“Eh kasi naman! Napaka-smart ng mga ‘to, parang si Einstein! Pero kahit anong talino niyo, mga Kokay, ako pa rin ang bida rito!” sagot ko habang nilalagay si Kokay sa basket.
Aaminin ko, minsan parang ako na yata ang reyna ng mga palaka. Paano ba naman, lahat sila kilala ko na! Si Kaloy, si Kokay, si Kulasa... bawat isa may personality. Pero syempre, kailangan kong magtrabaho. Kung hindi, magugutom ako. Kaya kahit may mga moments na parang pelikula ang buhay ko, laban lang!
Biglang...
“TULONG! TULONG! May palaka sa loob ng daster ko!” sigaw ng isang ale na dumadaan lang sa palayan.
Naku, nag-panic ang lahat! Tumakbo ako para tulungan si Aling Pacing, pero ang mga palaka, aba, parang nagkakaisa! Tumatalon silang lahat papunta kay Aling Pacing na parang may reunion!
“Aling Pacing, wait lang po! Huwag kayong gumalaw, baka lalo silang magwala!” sabi ko, pero sa loob-loob ko, tawang-tawa na ako.
“Kikay! Aalisin mo ba ‘to o iuwi ko na sila? Gusto mo bang iprito ko na lang?!” galit na sigaw niya habang tinatanggal ang daster niya sa gitna ng palayan.
Natataranta akong hinuli ang mga palaka. Si Kokay, napakakulit talaga, biglang dumaan pa sa ilalim ng laylayan niya. “Ay Diyos ko, Kokay! Ang landi mo talaga!”
“Ang bastos ng mga palaka mo, Kikay! Akala ko ba trained sila?” reklamo ni Aling Pacing.
“Eh kasi po, minsan lang sila mag-enjoy, bigyan niyo na sila ng chance! Magtatabaan ‘yan sa susunod!” sagot ko habang naglalagay ng huli sa basket.
Sa wakas, nahuli ko rin silang lahat. Pero bago ko pa maipagpatuloy ang paghuli, narinig ko ang sigaw ni Boyet, anak ni Mang Simeon.
“Ate Kikay! Ate Kikay! Tumigil na ang jeep sa kalsada, may naghahanap sa’yo!”
Naku, sino na naman kaya ang naghanap sa akin? Minsan kasi, may mga random na dayo na gusto akong bilhan ng palaka para gawing exotic dish. Pero may kutob akong kakaiba ngayon.
Pagdating ko sa kalsada, aba, hindi lang basta dayo ang naghahanap sa akin. Isang matangkad na lalaki, naka-barong, mukhang mayaman, at tila hindi bagay sa San Felipe. Napatingin siya sa akin, at sa palad kong may putik pa.
“Miss Kikay Constantino?” tanong niya, parang artista sa telenovela.
“Oo, ako nga. Bakit, mag-o-order ka ba ng palaka? Package deal kami ngayon, may libre pang kulitis!” sagot ko habang pinupunasan ang mukha ko ng laylayan ng daster.
“Ah, hindi po. I need your help,” seryosong sagot niya.
Napakunot-noo ako. Ano ba ‘to? Mayaman na mukhang high-maintenance pero naghahanap ng tulong sa tulad kong literal na dumidikit sa lupa araw-araw?
“Wait lang, kuya. Sure ka bang ako ang kailangan mo? Kasi ‘yung expertise ko, sa palaka lang talaga,” pabiro kong sagot.
“Exactly why I need you. May competition po kasi sa kabilang bayan... at kailangan namin ng pinakamagaling na frog whisperer sa buong probinsya,” sabi niya na parang seryoso pa rin.
Putang ina, competition? Frog whisperer? Ako? Ano ‘to, joke? Pero bigla akong na-curious. Ano kaya ang twist ng buhay ko ngayon?
Nginitian ko siya at sinabing, “Sige. Pero ang bayad ko, doble. At sigurado ka bang kaya mong makipagsabayan sa mga palaka ko?”
Tumingin siya ng diretso sa mga mata ko, at doon ko napansin ang kakaiba. Parang may sikreto siya. Parang may mas malalim pang dahilan kung bakit niya ako hinahanap.
At sa palayan na iyon, habang kokak ng kokak ang mga palaka, alam kong magsisimula na ang bagong kabanata ng buhay ko.
Pag-uwi ko sa bahay, halos maubos ang hininga ko. Parang marathon lang ang nangyari, pero imbes na medalya, palaka ang hawak ko. At aba, good news, naubos ang lahat ng paninda ko ngayong araw! Woohoo! Achievement unlocked! Malaki-laki ang kita, pero syempre, kasama rin diyan ang pagod at putik na parang pang-palayok.
“Diyos ko, salamat po! Parang bonus round ‘to sa buhay ko,” sabi ko habang binibilang ang kinita ko. “Pero syempre, bago pa maubos ‘tong laman ng basket ko, kailangan ko na namang manghuli ulit. Paano na ang negosyo kung bukas, wala akong stock?”
Sinampay ko muna ang basa kong daster sa labas at nagpalit ng luma kong shorts at T-shirt. Pasensya na, hindi glamorous ang buhay ni Kikay. Simpleng praktikal lang. Pagkatapos, bitbit ko ulit ang basket ko, sabay turo sa sarili ko sa salamin, “Kikay, laban lang ulit. Ikaw na ang frog queen ng San Felipe!”
Pagbalik ko sa palayan, ayun na naman sila. Ang mga palaka, abala sa kanilang sariling mundo. Akala mo nagpa-party na walang paki sa mga nangyayari. Pero syempre, kahit gaano sila kaingay, focus pa rin ako. Tulad nga ng motto ko: “Walang palakang makakalusot kay Kikay!”
“Hoy, Kaloy! Ayan ka na naman, ha? Tatalon-talon ka diyan na parang may stage presence pa!” bulong ko habang sinisilip siya sa may pilapil. Hinanda ko ang basket, at... ayun! Perfect timing! “Gotcha! Hala, wag ka nang mag-drama diyan sa loob, walang escape route dito.”
Tumatalon pa rin ang iba, parang mga ninja. Isang malaki, kulay berde, ang biglang dumaan sa harap ko. “Naku, ikaw na naman, si Dondon! Kung makalundag ka, akala mo wala kang kapalit na limang piso!” Mabilis ang reflex ko. Dakma agad! Pero teka, bakit parang... basa?
“Aray naman, Dondon! Nag-weewee ka pa ba habang nahuhuli? Ang bastos mo!” sigaw ko habang pilit kong pinupunasan ang kamay ko sa damo. Grabe talaga, kung hindi ko lang kayo mahal, baka sinuko ko na ang larangan ng frog-catching!
Biglang nagparamdam si Kokay, ang pinakakulit sa lahat. Hay naku, special mention ka na naman! Mula sa kung saan, bigla siyang tumalon papunta sa ulo ko. Parang crown lang, pero literal na gumagalaw.
“Kokaaaak!” sigaw niya habang paikot-ikot sa buhok ko. Para siyang batang naglalaro, pero ako, ang tagal kong nagkulot kagabi tapos ganito lang ang ending? “Kokay, seriously? Kung gusto mong maging part ng hairdo ko, magbayad ka ng renta!”
Nagsimula na namang tumawa ang mga tambay sa palayan. “Kikay, mukhang ikaw na talaga ang Reyna ng Palaka!” sigaw ni Mang Simeon mula sa malayo.
“Syempre naman! Royalty ang peg ko, pero sige kayo, baka bukas, kayo ang ma-recruit ng mga alaga ko!” sagot ko, sabay kindat.
Habang abala ako sa kakahuli, may isang kakaibang pangyayari. Napansin ko ang isang grupo ng palaka na nagkukumpulan sa isang sulok. Parang may secret meeting sila. Ano ‘to, conspiracy?
Lumapit ako ng dahan-dahan. “Aba, ano ‘to, assembly? Sino ang presidente sa inyo?” Pero bago ko pa sila maabot, bigla silang nagtakbuhan!
“Hoy! Wag kayong tumakas! Ano ‘to, organized crime?” Tumakbo ako, dala ang basket ko, pero ang bilis nila! Parang mga atleta sa Olympics. Nakaka-frustrate! Pero syempre, hindi ako magpapatalo.
Habulan galore. Kung may nakakita siguro sa amin, parang live-action cartoon lang ang eksena. Tumalon sila sa pilapil, ako naman, lundag din! Minsan, napapatid pa ako, pero laban lang. “Kikay, wag kang sumuko! Para ‘to sa kinabukasan mo!” sabi ko sa sarili habang hinahabol ang mga makulit.
Biglang may isang palaka na tumalon papunta sa loob ng basket ko. “Ay, salamat naman, kahit papaano may kusa!” Pero yung iba, hala, parang tinutuksong lalo akong mahirapan.
Hanggang sa... SPLASH! Napadulas ako at diretso sa putik. “Aray naman! Diyos ko, ano bang kasalanan ko?!” Pero sa halip na magreklamo, natawa na lang ako. “Ang buhay talaga, parang palayan. Minsan matinik, minsan mabaho, pero laging masaya!”
Pagkatapos ng ilang minuto pang habulan, nahuli ko rin lahat. Ang dami kong huli ngayon, kaya naman proud na proud ako. “Mga Kokay, ready na kayong magpasaya ng mga tao bukas? Don’t worry, bibigyan ko kayo ng VIP treatment!”
Habang pauwi na ako, napansin kong lumubog na ang araw. Ang ganda ng tanawin. Parang lahat ng hirap ko sa buong araw, worth it. Pero syempre, hindi pwedeng matapos ang araw na walang plot twist.
Pagdating ko sa kalsada, aba, sino na naman ang naghihintay sa akin?
Si Kuya Barong na naman! ‘Yung lalaking lumapit kanina. Pero this time, may kasama siyang grupo ng mga tao. Parang big deal na ang usapan.
“Miss Kikay,” tawag niya. “Can we talk?”
Napatingin ako sa basket kong puno ng palaka. Napaisip ako. “Ano na naman kaya ang pasabog nila?”