Ang Kokak Ni Kikay

Rules

CHAPTER 4

Emmanuel POV

Kinagabihan, nagtipon ang mga magsasaka sa hacienda. Tinutok nila ang mga silya sa gitna ng isang malaking sala kung saan itinanghal ako bilang bagong tagapamahala ng lupa. Dahan-dahan akong pumasok, ramdam na ramdam ko ang tingin ng mga tao sa akin—hindi ako nasanay sa ganitong mga eksena. Malaking bahagi ng buhay ko ay naganap sa mga malalaking boardrooms at glass walls, hindi sa ganitong klase ng pagpupulong.

"Emmanuel Betoldo," sabi ng isa sa mga tumulong magpakilala sa akin. "Ang bagong may-ari ng hacienda."

Ang mga mata nila ay tila nagsusuri. Walang halong paggalang, ni hindi ko rin naramdaman ang excitement na madalas na naririnig ko sa mga tao kapag may bagong tagapamahala. Isang malalim na hinga ang kinuha ko bago ako nagsimulang magsalita.

"Nais kong ipaalam sa inyong lahat na bilang bagong may-ari ng lupa, magpapatupad tayo ng ilang bagong patakaran," sabi ko, na parang nagmamando sa isang business presentation. Hindi ko maintindihan kung bakit ang ganitong mga tao ay hindi makaintindi ng pagbabago, pero dapat lang nilang tanggapin ang mga ito.

Ang mga magsasaka ay tahimik, karamihan sa kanila ay tila nag-iisip. Isang bagay na alam ko sa mga taong tulad nila—ang pagpapakilala ng mga bagong alituntunin ay laging may kalakip na saloobin. Hindi ko na sila masisisi.

Habang nagpapatuloy ako sa pagpapaliwanag ng mga patakaran, isa sa mga magsasaka na may malakas na boses ang nagsalita.

"Excuse me," isang boses na pumasok sa usapan. "Ano'ng ibig sabihin niyan? Paano na kaming mga nagtatrabaho dito na umaasa sa mga palaka?"

Ang boses na iyon—wala akong duda—si Kikay. Hindi ko alam kung saan siya nagmula, ngunit ang tapang niya ay isang bagay na hindi ko pwedeng baliwalain.

Tumingin ako sa kanya. Kikay Constantino, naalala ko. Siya yung babae na sumabog sa eksena kanina. Yung babae na sinadyang matapilok ko sa palayan. At ngayon, nandito siya, tila galit na galit sa mga bagong patakaran ko.

Hindi ako nagpatinag. "Rules are rules," sabi ko, ang tono ko ay matalim at malamig. "This is private property, Miss..." Tinignan ko siya mula ulo hanggang paa, naghahanap ng pangalan.

“Kikay Constantino!” sagot niya nang walang patumpik-tumpik, matapang at puno ng tapang.

Hindi ko siya pinansin, bagkus ipinagpatuloy ko ang pagpapaliwanag ng mga patakaran. “Well, Miss Constantino, you’ll have to find another way to make a living. I don’t tolerate freeloaders on my land,” malamig na sinabi ko, at tumalikod upang iwanan ang mga magsasaka.

Nararamdaman ko na ang mga mata nila sa likod ko, pero hindi ko na sila tiningnan. Ang tanging naiisip ko ay kung paano ko mapapaayos ang hacienda at maiwasan ang mga ganitong klaseng kaguluhan. Hindi ko na kailangan ng mga distractions. Lalo na hindi si Kikay.

Habang papalayo ako, naririnig ko pa ang boses niya, pero hindi ko na pinansin. Hindi ako naglalakad nang mabilis, dahil sanay na ako sa mga ganitong sitwasyon—matuto lang silang sumunod. Wala akong panahon para makipag-usap pa sa mga magsasakang hindi nakakaintindi ng mga bagong sistema.

Pinipilit kong manatiling kalmado, pero hindi ko matanggal sa isip ko ang nangyari kanina. What was it about her? Mayroong bagay na nakakapagpasabog sa akin, sa kanyang mga mata, sa tapang ng kanyang boses. Hindi ko alam kung natutuwa ba ako o nainis, o baka pareho. Pero hindi ko pwedeng hayaang magtagumpay siya laban sa mga patakaran ko.

Sa isang iglap, nakatayo ako sa harap ng malaking salamin sa opisina ko, tinatanaw ang buong hacienda. Masyado akong abala sa pagpapalago ng aking negosyo at pag-aayos ng mga bagay, pero may isang bahagi ng akin na naguguluhan. May hindi pagkakaintindihan, at hindi ko alam kung saan ito magsisimula.

Focus on the bigger picture, sabi ko sa sarili ko. Wala akong panahon para makialam sa mga personal na isyu. Ibinaba ko ang cellphone ko at tinignan ang mga dokumento sa harap ko. Hindi pwedeng mangyari na magkaproblema ako dahil sa isang babaeng mahilig magbiro at sumama sa lahat ng hindi ko kayang kontrolin.

Isang malalim na hininga, at nagpatuloy ako sa mga bagay na kailangan kong tapusin para makapagsimula nang maayos. Focus, sabi ko ulit sa sarili ko. But deep down, alam kong hindi pa tapos ang laban. Hindi pa tapos si Kikay, at sa kabila ng lahat, may nararamdaman akong hindi ko kayang ipaliwanag.

Kinabukasan, nagising ako na may kabuntot na init ng ulo. Hindi ko na yata kayang pigilin ang galit na nararamdaman ko mula kahapon. Si Kikay Constantino, ang babaeng mahilig sa palaka at hindi natatakot sa akin—parang ayaw niyang tanggapin ang aking mga patakaran. Alam kong wala akong panahon para sa mga bagay na ito, pero parang may magnet na humihila sa akin na subukan siyang kontrolin.

Habang binabaybay ko ang hacienda, narinig ko ang mga magagaspang na tinig ng mga magsasaka. Ang mga mata nila ay hindi ko pa rin maiiwasan, at alam ko na lahat sila’y nag-aabang sa susunod na hakbang ko. Ang mga mata ko ay nanatiling nakatuon sa harap ko, hanggang sa narinig ko ang isang boses na parang nakakabinging sigaw mula sa isang lugar na malapit.

"Kikay," sabi ko sa sarili ko. Ibang klase talaga ang babaeng ito. Habang patuloy ang mga magsasaka sa mga gawain nila, napansin ko siyang lumapit mula sa kabila. Tinutok ko ang tingin ko sa kanya, at hindi ko kayang hindi magalit pa rin sa kanya. Gusto ko siyang seryosohin, pero hindi ko rin maiwasang maiinis.

“Excuse me!” sigaw niya, sabay tapik sa aking balikat. Nagulat ako at agad na humarap sa kanya. “Ano bang plano mo, ha? Magtayo ka ng mga bagong patakaran tapos aalisin mo ang hanapbuhay namin?! Ang kabuhayan namin ang kinukuha mo, Emmanuel!” Ang boses niya ay puno ng galit, pero sa halip na magalit, nakaramdam ako ng ibang emosyon—isang halo ng pagkadismaya at pagkagulat.

“What do you mean?” tanong ko, tinutok ang mga mata ko sa kanya. “This is private property, and I’m just making sure things are organized.”

Tinutok ko ang tingin ko sa kanya, at kahit anong pagsubok na ginawa ko para magmukhang cold at distant, alam ko na ramdam niyang may iba sa akin. “And besides, Miss Constantino, it’s my land. It’s not your place to tell me what to do.”

Nagkibit-balikat siya, ngunit kitang-kita ko ang galit sa mga mata niya. “Akala ko ba may utang na loob ka sa amin—sa mga magsasaka? Kung wala kami, wala ka ring ani. Hindi mo ba alam ‘yun?”

Matapos ang ilang segundo ng katahimikan, ngumisi ako, ngunit hindi sa magandang paraan. “You think I don’t know what I’m doing?" sabi ko, ang tinig ko ay tila mas malamig pa sa hanging nagmumula sa mga bundok. "I’m running a business, not a charity.”

Hindi ko na siya pinansin ng matagal, ngunit ang reaksyon niya ay matindi. Para bang nag-aalburuto siya sa loob, at hindi ko alam kung paano ko siya papatahimikin. Isa pa, ang mga magsasaka ay nagsimula na ring magtipon sa paligid namin, pinapanood kami na para bang may malaking laban na mangyayari.

Sumagot siya, ang kanyang mga mata ay naglalagablab ng galit. “I’m not asking for charity, Emmanuel. All I’m asking for is that you show some respect for the people who are putting food on your table. And don’t you dare think that we’ll just bow down to your fancy rules.”

Hindi ko na kayang pigilan ang nararamdaman ko. “Respect?” tanong ko, habang pinagmamasdan ko siya. "You come here, disrupt everything, then tell me about respect? I am the one who’s supposed to be respected. I’m the one who owns this land!”

“Oh, really?” sagot niya, hindi nawawala ang tapang sa kanyang mga mata. “Kung walang mga magsasaka dito, walang mangyayari sa mga plano mo. Kaya ‘wag mong gawing puro negosyo lahat. Kailangan mo kaming makisama. Huwag mong gawing mahirap ang buhay namin.”

“I don’t owe you anything!” sagot ko, ang tinig ko ay malamig at puno ng kapangyarihan. “I’m doing this for my own good. Kung ayaw mong mag-adjust, may ibang lugar na pwedeng pasukan.” Hindi ko na alam kung may tamang paraan pa para makipag-usap kay Kikay, pero alam ko na dapat kong mapanatili ang kontrol sa sitwasyon.

Naglakad siya palayo, ngunit hindi ko pa rin kayang alisin sa aking isip ang usapan namin. Habang pinagmamasdan ko siya, napansin kong kahit na galit na galit siya, may isang bagay sa kanya na hindi ko maipaliwanag. What is it about her? Hindi ko talaga alam, pero hindi ko pwedeng ipagwalang-bahala ito.

Habang lumalakad ako, nagpatuloy ako sa pagsasalita sa sarili ko. “She doesn’t know what she’s talking about. Hindi siya pwedeng magtakda ng mga patakaran dito.” Binanggit ko ang mga patakarang ipinatupad ko, mga bagong sistema na magpapabago sa lahat ng aspeto ng operasyon ng hacienda. Kailangan ko lang magpatuloy at mapanatili ang disiplina. Wala akong panahon para sa mga distractions.

Pero sa isang maliit na bahagi ng aking utak, nagsimula akong magduda. Baka nga may punto si Kikay. Hindi ko pa siya kilala ng husto, pero ang tapang at diskarte niya ay hindi basta-basta. Mayroon siyang sariling prinsipyo, at kung tutuusin, mukhang may karapatan siyang magsalita.

Tinanggal ko na lang ang mga thoughts na iyon sa aking ulo at ipinagpatuloy ang mga plano ko. Kailangan ko lang mag-focus. Magkaroon ng kontrol. Ipakita sa mga tao na hindi basta-basta magtatagumpay ang kahit sino laban sa akin.

Pero ang mga mata ni Kikay, ang galit niya, at ang tapang niyang nakatutok sa akin—yun ang hindi ko kayang alisin sa isip ko.