A Wife's Last Tears

Mahinang tunog ng kampana ang maririnig sa simbahan ng St. Augustine. Ito ang pinakamatandang simbahan sa bayan ng Paoay sa Ilocos Norte. Hindi mapakali si Ania. Pinagpawisan siya at abot-abot ang kaba at nerbyos na nararamdaman niya. Dahil ito ang araw ng kasal niya. Kasal niya sa apo ni Don Mariano Alcaraz. Ang mayamang Don na may ari ng hacienda na pinagtatrabahuan nila ng kaniyang lolo Felipe. Ang lolo Felipe niya ang katiwala ng hacienda ni Don Mariano. Matagal nang katiwala ang kaniyang lolo roon. Kahit noong binata pa ang lolo niya. Matalik din na kaibigan ng Don Mariano ang lolo Felipe niya. Ang mga magulang ni Ania ay namatay sa sakuna noong limang taong gulang pa lamang siya. Natabunan ng lupa noong magka-landslide. Dahil ang kubo nila noon ay nasa paanan ng burol. Si Ania lang ang nakaligtas. Lumaki siya sa pangangalaga ng lolo Felipe niya at lola Patring niya. Kaso namatay ang kaniyang lola Patring. Kaya ang lolo Felipe niya nalang ang kasama niya. Nakapagtapos si Ania ng kolehiyo sa tulong ni Don Mariano. Pinag-aral siya nito sa bayan. Kaya malaki ang utang na loob nila sa Don.  Kahit na nag-aaral siya ay tumutulong pa rin siya sa lolo niya sa hacienda. Sa paggapas ng tubo at pag-harvest ng tobacco. Kaya hindi ganun kakinis ang balat niya. Hindi siya maputi. Bumagay naman sa kaniya ang kulay niya. Matangos ang ilong at chinita. Medyo may katangkaran siya. Balingkinitan. Hindi nga lang siya maayos manamit. Dahil nakasuot siya lagi ng kupas na maong at maluwag na t-shirt at balot ang ulo at mukha sa paggapas. Sumasakay pa siya sa kalabaw para makarating sa hacienda. Naging magiliw sa kaniya ang Don Mariano. Dahil maasikaso siyang bata.  Nagluluto pa siya ng pagkain at dinadala sa lolo Felipe niya sa hacienda. Minsan naabutan sila ng Don na kumakain ay nakikisalo ito sa kanila. Kaya natutuwa ito sa kaniya. Isang araw na kinausap siya ng Don Mariano na ipapakasal siya nito sa apo niyang si Omar ay nag-dalawang isip siya. Syempre hindi pa niya nakikita ang apo nito. Ni anino nito o larawan man lang dahil hindi naman siya nagpupunta sa mansion.  Pumupunta lang ang pamilya ng Don pag may okasyon. At kung may okasyon naman hindi rin pumupunta si Ania. Ang lolo Felipe niya lang. Kaya hindi mapakali si Ania. Parang sinisilaban ang puwet niya. Pinagpapawisan na siya. Ang kapal pa naman ng suot niyang trahe de buda tapos ang belo niya ay halos di niya maaninag ang tao.  Simple lang siya halos konting make-up lang ang pinalagay niya sa baklang nag -ayos sa kaniya dahil hindi siya sanay. Nangangati na ang pisngi niya. Hindi na rin na siya nagsuot ng gloves dahil panay pawis din naman ang kamay niya. Ni hindi nga rin siya nagpa-manicure. Dahil ayaw niya ma-murder ang mga kuko niya. Kaya pinaputulan niya lang ng nail cutter ang mahaba niyang kuko at para mawala lang ang sumiksik na lupa sa kuko niya. Dahil nagbungkal siya ng lupa kamakalian. Halos isang oras na sila nag-aantay sa simbahan. Wala pa rin ang apo ni Don Mariano. Sabi rin kasi ito rin ang araw ng pagdating nito galing UK.  Maraming apo si Don Mariano. At sa lahat ng apo niya ito na lang ang wala pang asawa. Doon kasi ito lumaki sa ibang bansa. At halos hindi na rin umuuwe rito ng pilipinas.  May negosyo din kasi si Don Mariano sa ibang bansa. At halos nagpapalakad sa mga ito ay mga kamag-anak niya. Maririnig na ang bulong-bulungan sa loob ng simbahan. Konti lang naman ang imbitado sa kasal. Halos mga tauhan lang sa hacienda.  Narinig ni Ania ang boses ng Don. Kausap nito ang mayordoma sa mansyon si nana Lirya. "Lirya, kontakin mo nga si Pablo kung nasundo ba si Omar sa airport?" Dali-dali namang kinuha ni nana Lirya ang cellphone sa handbag niya. Ilang ring muna ang naririnig niya bago sinagot ang tawag niya. "Pablo, nasundo daw ba si Senyorito Omar?" Sumagot naman ang kabilang linya na "Oo, malapit na kami sa simbahan." Si Pablo ay bodyguard at driver ni Don Mariano. Napabuntong-hininga ng maayos si nana Lirya. "Parating na po sila." Balita nito sa Don. Umayos ng upo ang Don.  Si Ania. Ay palakad lakad.  Nilapitan siya ng bading na coordinator. "Naku, Ania mag-stay ka dyan sa kinatatayuan mo. Tignan mo pinagpapawisan kana. Lusaw na yang make-up mo." Saktong may dumating na kotse. At may lumabas na isang lalaki. Nagmamadaling umakyat ng hagdanan ng simbahan. Pagpasok sa entrance ay dumaan lang siya sa harap ni Ania at hindi siya pinansin nito. Nakakunot ang noo. Deretso naglakad papuntang altar malapit sa pari. Hindi matantiya ang expression ng mukha. Mukhang galit. Umiigting ang panga. Masasabi mong gwapo. Gwapo talaga. Kaso may pagka suplado. Sa isip ni Ania. Humudyat na ang tugtog ng martsa sa kasal. Nag-umpisa ng mag-martsa ang entourage. Lumapit ang lolo Felipe ni Ania sa kaniya. Hawak ang kaniyang kamay. Nag-mag umpisa na silang maglakad nay binulong ang lolo niya. "Hija, kahit anong mangyari, maging mabuting asawa ka sa kaniya. Ingatan mo ang pangalan niya." Napatingin lang siya sa lolo niya. Tapos tinapik tapik ng lolo niya ang kamay niya. Papalapit na sila ng altar napadako siya sa mukha ng mapapangasawa niya. Hindi ito nakatingin sa kaniya habang papalapit. Madilim ang mukha nito. Nang nasa harap na sila ng altar iniabot ni lolo Felipe ang kamay ni Aniah sa lalaki. Tumingin lang ito sa kanila at humarap sa pari. Hindi na nag-atubili si lolo Felipe, inalalayan niya na lang si Ania na humarap sa altar. Nag-simula na ang pari. Habang nagsasalita ang pari, naglalayag ang isip ni Omar. Naiinis siya sa lolo Mariano niya. Kaya nga siya nagpakalayo-layo. Nanirahan sa ibang bansa para hindi siya pakialaman ng abwelo. Pero hindi rin siya nakaligtas. Pakialamero daw kasi ang lolo niya. Halos lahat sila ang lolo niya ang pumipili ng mga mapapangasawa. Kahit ang mama nila. Pero kalaunan naghiwalay din ang mga magulang niya. Tatlo sila magkakapatid. Kahit mga kuya niya ay ang lolo niya ang pumili ng mga naging asawa nito. Kahit mga pinsan niya.  Iyon nga lang ang panakot ng lolo nila pag-hindi nila sinunod ito wala silang manang makukuha. Isang linggo bago niya nalaman na ipapakasal siya. Tinawagan siya ng mama niya. Nasa bakasyon siya noon, kasama ang long time girlfriend niyang si Kyla na isang model sa Paris. "Ohhhh, Omar, babe, harder! Thrust harder!" Sigaw ni Kyla. Halos mapugto ang litid ni Omar sa leeg habang binabayo ng patalikod ang girlfriend niya.  Maririnig na sa loob ng kwarto ng hotel ang umpugan ng harap ni Omar at ang puwetan ni Kyla.  Tagaktak na ang pawis ni Omar habang malakas at madiin na pagbayo sa lagusan ng kasintahan. "Kyla, you are so f*****g wet!" Parang aso na siyang nauulol sa pag-uulos.  Nasa kasarapan na sila ng tumunog ang cellphone ni Omar. Nakita niyang mama niya ang tumatawag. Hundi niya muna ito sinagot. Dahil ayaw niyang mabitin sa ginagawa.  Kaya binilisan niya pa ang pagkadyot at pag-ulos kay Kyla. "f**k! Kyla I'm almost there!" "Ahhhhhh! I'm coming, Babe! Ahhhhhh!" Nangisay na sa sarap si Kyla. Dahil nilabasan na ito. Si Omar naman ay patuloy pa rin sa pagkadyot hanggang napasigaw na rin siya sa sarap. "Ahhhhhh, f**k, Kyla! You are so wonderful!" Napabagsak siya ng higa sa likuran ng babae. "Oohhh, I'm going to f**k you more, Kyla. Sulitin natin ang bakasyon." Sabay hinalikan ito sa labi. Mariin.  Pagkatapos ay lumayo ng bahagya si Omar kay Kyla. Binuksan ni drawer ng bedside table at may kinuha itong maliit na pulang kahon. Lumapit na siya muli sa babae. Na ngayon ay nakasandal sa headboard ng kama. "Babe....." Pinakita ni Omar ang kahon kay Kyla habang nakangiti at binuksan ito. Engagement ring. "Please, marry me." Namilog ang mga mata ni Kyla. Omar is proposing to her.