“CLASS dismissed. Don’t forget your homework on our next meeting.”
Sabay-sabay na kaming nagpaalam sa aming guro. Sa wakas ay oras na ng lunch break. Kanina pa kasi ako nagugutom.
Tumayo na rin ako at isinilid sa loob ng aking bag ang mga gamit ko. Habang isinasagawa iyon ay napansin ko si Rey sa aking tabi. Tila nananamlay ito simula pa kaninang umaga. Tipid lamang ang mga salita nito at hindi rin masyadong nakapag-recite kanina sa klase. Nakakapanibago ang mga ikinikilos nito ngayong araw.
“Rey, tara na sa canteen,” banggit ko na lamang dito.
Napangiti ito nang pilit at saka ay tumayo na rin.
Gusto ko sana itong tanungin kung anong problema ngunit ayoko muna itong biglain. Sana lang ay hindi malalim na rason ang dahilan niyon.
Sabay na kaming nagtungo sa canteen at bumili ng ulam. Hanggang sa pag-upo namin sa isa mga lamesa roon ay halos wala pa rin kaming kibuan. Nakakahalata na tuloy akong may hindi magandang nangyari sa kanila ni Louis kahapon.
“R-rey, may problema ba?” Sa wakas ay naisipan ko rin itong tanungin.
Tila nagulat naman ito sa tanong ko ngunit mabilis ding umiling.
“W-wala naman. Bakit, mukha bang meron?”
Nag-iwas ako ng tingin.
“Eh kasi... kanina ka pa halos walang kibo.”
Bigla itong tumawa. ‘Yung halatadong pilit na tawa.
“A-ah... haha, wala ito. Gutom lang ako. Kain na tayo,” patay-malisya nitong sabi.
Nagsimula na kaming kumain. Wala na ulit umimik sa amin. Alam kong hindi ito nagsasabi ng totoo. May nangyari nga sa kanila ni Louis kahapon. At kung ano man iyon, mukhang hindi iyon maganda.
Hindi ko tuloy maiwasang kainin ng konsensya dahil ako ang nagpumilit na magsama silang dalawa. Hindi ko man lang inisip na mayroon silang hindi pagkakaintindihan. Baka tuloy nauwi na naman sila sa mainit na pagtatalo kahapon.
“K-kumusta nga pala ang naging byahe ninyo kahapon ni Louis?” lakas-loob kong bigkas dito.
Napatigil ito sa pagkain nang ilang segundo at muli ring nagsalita.
“A-ayos naman,” tipid nitong sagot.
Sa mga oras na ito ay hindi ko na alam ang sasabihin ko. Hindi ko alam kung paano ko ito kakausapin gayong ako ang dahilan kung bakit sila nauwi sa ganoon, kung ano man ang bagay na iyon.
“Hey, Kiks. Hey, Rey of sunshine.”
Napalunok ako nang bigla kong marinig ang malaking boses ni Louis.
Lumapit ito sa aming gawi at naupo sa tabi ni Rey.
“Ang daya n’yo, hindi n’yo man lang ako niyayang mag-lunch. We’re a trio, right?”
Muling napatigil sa pagkain ang matalik kong kaibigan. Kapansin-pansin din ang bahagyang pag-iiba ng timpla nito.
Maya-maya pa ay isinarado nito ang kanyang baunan at ipinasok iyon sa loob ng kanyang bag.
“Mauna na muna ako, Kiko. Tatambay lang ako sa classroom. Sumunod ka na lang mamaya pagkatapos mo riyan.”
Matapos sabihin iyon ay umalis na ito at naglakad palayo nang hindi man lang lumilingon sa amin.
Napabuntong-hininga na lamang ako habang pinagmamasdan itong maglakad palayo.
“May dalaw ba ‘yung kaibigan mong ‘yun?” agad na sambit ni Louis.
Nag-ipon muna ako ng lakas ng loob upang kausapin ito.
“Louis, anong nangyari sa inyo ni Rey kahapon?”
Agad itong nagkibit-balikat.
“Nothing.”
“Eh bakit nagkakaganu’n si Rey?”
Ilang segundo pa bago ito nakasagot.
“Look, that guy hates me. What’s new?”
“Hindi basta-bastang nagtatampo nang ganoon ang kaibigan ko. May ginawa ka ba sa kanya kahapon? Tapatin mo ako, Louis.”
Muli itong tumahimik. Hanggang sa nagsalita ito ulit.
“I... I have something to tell you.”
Naghintay lamang ako ng sasabihin nito.
“Y-yes, muntikang may mangyari sa amin. And it was all my fault. I seduced him.”
Ako naman ang napatahimik ngayon. Hindi ko inaasahan ang narinig kong mga salita mula rito.
May hula naman na akong binalak nga nitong pagsamantalahan ang kaibigan ko, ngunit bakit may kaunting kirot akong naramdaman nang marinig ko ang mga salitang iyon mula sa kanya mismo?
“I’m sorry,” sambit nito.
Napalunok ako. Sa hindi ko maipaliwanag na kadahilanan ay nakaramdam ako ng bahagyang kalungkutan.
“B-ba’t ka naman nagso-sorry?”
“For taking you for granted. I’m sorry because I made you feel special, only to realize na pisikal na paghanga lang pala ang nararamdaman ko sa ‘yo. I’ve been meaning to tell you this but ngayon lang ako nagkaroon ng lakas ng loob na sabihin sa ‘yo.”
Hindi ko alam kung ano ang i-aakto ko sa nasabi n’yang iyon. Dapat ay masaya ako dahil sa wakas ay tuluyan nang matutuldukan ang kakaibang ugnayan naming dalawa. Ngunit bakit? Bakit may hatid na kaunting kirot ang mga sinabi nito?
“W-wala kang dapat ipagpaumanhin. Hindi naman naging tayo. W-wala kang tungkulin sa ‘kin.”
Nakatingin ako sa aking baunan habang sinasabi ang mga salitang iyon. Pinipigilan ko rin ang aking sarili na mangilid dahil wala namang ibang rason upang umiyak. Ayoko ring ipakita ritong naaapektuhan ako.
“Kahit na. I respect you so much, Kiks. And knowing you’re not ready for relationships yet, tatanggapin ko iyon nang buo.”
Dahan-dahan akong napaangat ng tingin dito sabay ngiti.
“Ayos lang, Louis. Maraming salamat din dahil pinaramdam mo sa ‘king espesyal ako kahit papaano.”
Gumanti na rin ito ng mga ngiti at saka nagsalita.
“I hope we can still be friends.”
Sandali akong natigilan. Ngunit agad ring bumalik ang mga pilit kong ngiti.
“A-ano ka ba, kabilang ka sa kakarampot na mga kaibigan ko. Mananatili kitang kaibigan kahit anong mangyari.”
Napangiti na lamang din ito.
“S-s’ya, mauna na rin ako.”
Tinakpan ko na ang aking baunan at isinilid sa loob ng aking bag.
“T-teka, hindi pa ubos ang pagkain mo. Sasabayan mo pa ako.”
“Busog na ako, eh. Sa susunod na lang.”
Nang maipasok ko na iyon sa loob ng aking bag ay tumayo na rin ako at naglakad palayo.
Habang naglalakad ay mas lalong bumigat ang aking pakiramdam. Para akong maiiyak na hindi. Wala naman akong dahilan upang umiyak dahil unang-una, wala naman kaming matibay na ugnayan ni Louis. Wala s’yang responsibilidad sa akin. Kaya kahit ano pang gawin n’ya, wala akong karapatan upang mag-selos o kung ano pa man.
Selos nga ba? Marahil ay oo. Hindi ko naman kasi maipagkakailang sa katiting na panahong nagkasama kami ng kaklase kong iyon ay medyo nahulog na rin ang loob ko sa kanya. S’ya ang kauna-unahang lalaki na nagparamdam sa akin na espesyal ako. Naramdaman ko rin naman iyon kina Itay at Kevin. Ngunit iba pa rin kasi ‘yung atensyong nakukuha mo sa hindi mo kadugo o kapamilya. At si Louis ang pumuno sa puwang na iyon.
At siguro kaya nasasaktan ako, dahil sa dinami-dami ng pwede n’yang pagbigyan ng pansin, ang matalik na kaibigan ko pa. Wala naman akong kahit anong inggit o negatibong pananaw tungkol kay Rey ngunit hindi ko lang kasi inaasahang s’ya pala ang magiging dahilan kaya makakaramdam ako ng ganito ngayon.
Sana lamang talaga ay tuluyan nang maputol ang nabuo naming ugnayan ni Louis bukod sa pagiging magkaibigan. Gusto ko nang wakasan ang lahat ng mga dala-dala ko sa aking isipan. Minumulto ako ng konsensya ko dahil sa mga imoralidad kong nagawa. Siguro ay ito na ang simula upang bumalik ako sa dati kong buhay na malayong-malayo sa kamunduhang sinimulan ni Louis.
────୨ৎ────
HAPON na at kasalukuyan kong binabaybay ang daan patungo sa aming sitio kasama ang mga kapatid ko. Karga-karga ni Kevin ang natutulog na si Karl habang ako naman ay tahimik na naglalakad sa harapan nila.
Tanging tunog ng mga insekto ang naghahari sa buong paligid, hudyat na parating na ang gabi. Bukod pa roon ay ang mga ingay din na likha ng aming mga paghakbang.
“‘Ya, ayos ka lang ba?” biglang basag ni Kevin sa nakakabinging katahimikan.
Napalingon naman ako rito at binagalan ang paglalakad upang sabayan sila.
“W-wala naman. Bakit mo nasabi?”
“Sus, ayan ka na naman. Eh kanina pa biyernes-santo ‘yang pagmumukha mo pagkalabas pa lang natin ng gate ng paaralan. ‘Wag mo nga akong pinagloloko parati. Hindi na ako uhugin, ‘no.”
Sandali muna akong napaisip. Napansin na pala nito ang pagiging tuliro ko simula pa kanina. Katunayan ay napansin din iyon ni Rey at ilan kong mga kaklase ngunit nagsinungaling na lamang akong masama ang pakiramdam ko.
“M-medyo hindi lang siguro maganda ang pakiramdam ko. Pero ayos naman ako, wala kang dapat ipag-alala.” Nagsinungaling na rin ako rito.
“May gamot na binili si Inay noong isang araw. Baka may tira pa du’n sa bahay. Uminom ka kaagad pagdating natin,” medyo ma-otoridad nitong tono.
Kaagad naman akong napangiti dahil sa sinabi nito.
“Ang sweet-sweet talaga nitong baby brader ko. Halika nga rito.”
Bigla ko itong inakbayan sabay kiliti ng tagiliran nito.
“A-ano ba, Kuya,” iritable ngunit nagpipigil ng tawa nitong bigkas.
Nagpatuloy lamang ako sa pang-aasar dito.
“Tigil sabi. Baka magising si Karl. Alam mo namang iyakin ‘to, eh.”
Sumunod na lamang ako sa kagustuhan nito ngunit nanatiling nakaakbay sa kanya ang kaliwa kong braso.
Tahimik na muli naming binaybay ang daan pauwi ngunit sa pagkakataong ito ay may mga ngiti na sa aking mga labi.
Makalipas lamang ang ilang minuto ay nakarating na rin kami sa aming munting tahanan. Kapansin-pansing wala pang tao roon nang madatnan namin. Hindi pa yata nakauwi sina Inay at Itay. Madalas talagang gabihin si Itay dahil may kalayuan ang kinaroroonan ng hacienda mula rito, ngunit medyo nakakapagtakang wala pa rin ang aming ina. Kapag ganitong oras kasi ay kalimitang tapos na ang pagla-labada nito sa bayan.
“Eto ang gamot mo, Kuya,” sabay bigay sa akin ni Kevin ng tubig at gamot.
Tinanggap ko na lamang iyon at ininom kahit ang totoo ay wala naman talaga akong trangkaso o kung ano pa man.
“Wala pa rin si Inay?” tanong ko rito matapos akong uminom.
“Wala pa rin yata. Madalas naman s’yang nauuna sa ‘tin, eh. Pwera ngayon.”
Ipinagkibit-balikat ko na lamang iyon at nagtungo na sa aming kwarto upang magbihis. Baka naman kasi ginabi lang ito. Maya-maya ay baka dumating na rin iyon.
Ngunit lumipas ang isang oras at nakapagsaing na ako lahat-lahat, wala pa rin ang Inay. Alas-sais na rin ng gabi at tuluyan nang dumilim ang paligid. Hindi ko na tuloy naiwasang bahagyang kabahan.
“May sinabi ba s’ya kanina na gagabihin daw s’ya ng pag-uwi ngayong araw?” muli kong tanong kay Kevin habang nakaupo kami sa yari sa kawayan naming upuan sa sala.
Umiling ito.
“Wala naman. Nasa’n na kaya ‘yun?”
“Naynay...”
Kapwa kami napalingon sa bagong dating na si Karl na mukhang kakagising lamang mula sa mahimbing na pagkakatulog. Nagkukusot pa ito ng kaliwang mata.
“Oh, Baby Karl, gising ka na pala.”
Agad akong tumayo upang lapitan ito.
“Gutom ka na ba?” malumanay ko ritong tanong habang nakayuko upang maging magka-lebel kami.
Tumango ito habang nakasimangot.
Sakto namang nagbukas ang pintuan at sabay-sabay kaming napalingon dito.
Ang buong akala ko ay si Inay na iyon ngunit laking gulat ko na lamang nang si Itay pala ang pumasok, bitbit ang dalawang supot at ang kanyang bag na ginagamit sa trabaho.
“‘Tay, mano ho.” Lumapit dito si Kevin sabay mano rito at kinuha ang dalawang plastic bag na hawak nito.
“Ang Inay n’yo?” anito habang ibinababa ang suot na bag.
Napalunok naman ako nang buo.
“Wala pa nga po, eh. Kanina pa namin hinihintay. Madalas naman s’yang nauuna rito kesa sa ‘min.” Si Kevin ang sumagot.
Sandali itong natigilan.
“Ganu’n ba? S’ya, lutuin n’yo na lamang ‘yang paksiw at pupunta ako ng bayan.”
“Sama ako, ‘Tay,” agad na banggit ni Kevin.
“‘Wag na. Manatili na lamang kayo rito. Babalik din naman ako kaagad.”
Pumasok na ito sa loob ng kanilang kwarto upang magbihis. Sinundan ko pa ito ng tingin at hindi ko napigilang mag-alala. Sana naman ay nasa ligtas na kalagayan ang Inay.
“Oh, ba’t ganyan ang mukha mo, Kuya?”
Nabasag ang aking pag-iisip nang biglang magsalita si Kevin.
“Hindi ka man lang ba kinakabahan? Nawawala ang Inay, oh.”
Lumapit ako rito at kinuha mula sa kanya ang dalawang supot ng isda at mga sangkap sa pagluluto ng paksiw.
“Ba’t naman ako kakabahan? Sa tapang ba naman ni Inay? Wala kang dapat ikabahala du’n. Baka ‘yun pa nga ang bumugbog sa mga masasamang-loob.”
Sinamaan ko ito ng tingin.
“Ilugar mo nga ‘yang mga biro.” sabay irap ko rito.
Akmang didiretso na sana ako sa kusina upang lutuin ang aming ulam nang sakto namang lumabas si Itay mula sa kanilang kwarto. Nakabihis na rin ito.
“Babalik din ako kaagad. Kevin, bantayan mong maigi mga kapatid mo.”
“Opo, ‘Tay.”
“Mag-iingat ho kayo, ‘Tay,” sambit ko rito.
“Kayo rin. S’ya, mauna na muna ako. Kumain na lang kayo, ha?”
Tuluyan na itong lumabas ng bahay.
Mas lalong lumakas ang pagkabog ng dibdib ko habang pinagmamasdan ko itong maglakad palayo. May masamang kutob kasi ako. Unang beses itong ganitong oras na ngunit hindi pa rin nakakauwi si Inay, gayong kadalasang nauuna pa itong umuwi kesa sa ‘min. At kung gagabihin naman s’ya, imposibleng hindi ito magpaalam sa amin, lalong-lalo na kay Itay. Nasaan na kaya ito ngayon?
“Alam mo, Kuya, lalo lang lalala ang sitwasyon kung mag-iisip ka ng kung anu-ano. Malay mo naman kung nakipag-inuman lang pala kasama ang mga kumare n’ya sa bayan? Ang mabuti pa ay lutuin mo na ‘yang paksiw at gutom na gutom na kami ni Karl.”
Napailing na lamang ako rito at nagtungo na sa kusina upang magluto. Ngunit sa loob-loob ko ay hindi ko pa rin maalis sa aking isipan ang tungkol sa kalagayan ng aking mga magulang. Sana naman ay gabayan sila ng panginoon at walang masamang mangyari sa kanilang dalawa.
Mabilis na lumipas ang apat na oras ngunit pakiramdam ko ay napakabagal ng pag-usad niyon. Oras na ng pagtulog ngunit gising na gising pa rin ako. Natapos na akong magluto, kumain na kaming tatlo, nakapaglinis na rin kami ng katawan ni Karl, at kasalukuyan na silang natutulog ni Kevin sa loob ng kwarto naming magkakapatid ngunit narito pa rin ako at nakaupo sa may munting sala, naghihintay ng pagdating ng aming mga magulang.
Nilalaro ko na lamang ang aking mga daliri habang pilit na pinapakalma ang aking sarili. Nakatingin lamang ako sa may pintuan, umaasang magbubukas iyon anumang oras. Apat na oras na ang lumipas, wala pa rin sila. Paano kung may nangyari nang masama sa kanila? Talagang hindi ko kakayanin.
Puntahan ko na kaya sila sa bayan? O kaya magsumbong sa mga pulis? Ngunit masyado pa yatang maaga. Maghihintay lamang ako ng isa pang oras. Kapag lumipas ang isang oras at wala pa rin ang mga ito ay hindi na ako mag-aatubiling lumabas ng pintuan na iyan upang hanapin silang dalawa.
Maya-maya pa ay halos mapatalon ako sa gulat nang biglang magbukas ang pinto.
Mabilis pa sa alas-kwatro akong napatayo at nag-abang ng kung sino man ang iluluwa niyon.
Pumasok ang Itay.
“‘T-tay...,” agad na sambit ko rito at nagmamadali itong nilapitan.
Napatingin ako sa may bandang likuran nito, umaasang kasama nito ang Inay, ngunit mukhang mag-isa lamang itong nakabalik.
“A-ang Inay ho?” tanong ko rito.
Nginitian ako nito.
“Hindi muna uuwi ang Inay ngayong araw.”
Kitang-kita ko sa mga mata nito ang matinding pagod at kalungkutan. Ngunit sa kabila niyon ay pilit pa rin itong ngumingiti na tila ba walang nangyari.
“B-bakit daw ho?” sunod kong itinanong upang mas malinawan. Gulong-gulo pa rin kasi ako sa mga nangyayari.
Hindi na nito sinagot ang tanong ko ngunit nanatili lamang nakangiti.
“Ang dami namang tanong ng baby ko. Oh, ba’t gising ka pa pala? Hindi ba’t may pasok ka pa bukas?” paglilihis nito ng usapan.
Hindi na ako nagpumilit pa at napatingin na lamang sa isa ibang direksyon.
Ilang segundo pa ay hinawakan nito ang aking pisngi at muling iniharap sa kanya ang aking mukha.
“Wala kang dapat na ipag-alala. Nasa maayos na kalagayan ang Inay mo.”
Muli akong nag-iwas ng tingin dito. Kitang-kita ko ang matinding pagod sa mukha nito. Ilang oras lang naman kasi nitong pinaghahanap ang Inay. Isabay mo pa ang binaybay nito pauwi kanina mula sa pagkalayo-layong haciendang pinagta-trabahuan. Tiyak na bugbog-sarado ang katawan nito ngayong araw. Kaya naman ay nakaisip ako ng ideya upang kahit papaano’y mabawasan naman ang sakit ng pangangatawan nito.
“Ah... ‘T-tay, gusto n’yo ho bang magpa-masahe?” alok ko rito.
Ngumiti ito nang matamis.
“Gustong-gusto, anak, ngunit anong oras na. May pasok ka pa bukas. Sa susunod na lamang, ayos lang ba?” tanggi nito.
“H-hindi ho, ‘Tay, a-ayos lang ho sa akin kahit ma-late ako bukas, mas importante ang kalusugan ninyo. Alam ko hong pagod na pagod kayo ngayon.”
Ilang segundo pa muna itong natahimik.
“Sige na nga. Ayoko rin talagang palampasin ang alok mo. Ngayon pang bugbog-sarado ang katawan ko. Gigisingin na lamang kita nang maaga bukas. Ang kaso, mag-lalabar muna ako sa likod-bahay. Ayoko namang masahiin ako ng anak ko na puro dumi ang katawan.” Tumawa ito nang mahina.
Napangiti naman ako sa naging desisyon nito. Ngunit sa kaloob-looban ko ay hindi ko napigilang kabahan at manabik. Mamasahiin ko lang naman ang aking ama ngunit bakit tila may mga paru-paro nang nagsisimulang magwala sa loob ng aking sikmura?
“S-sige ho, ‘Tay.”
“S’ya, mauna ka na muna sa kwarto at susunod na lamang ako.”
Tinapik muna ako nito sa balikat bago umalis sa aking harapan upang magtungo sa may likod-bahay kung saan naroon ang posong s’yang paliguan nito.
Muli ko itong sinundan ng tingin sabay lunok nang buo.
Hindi naman ito ang unang pagkakataong mamasahiin ko ang Itay ngunit bakit tila mas kapana-panabik ngayon? Bakit may kakaibang tuwang hatid sa akin ang isiping mahahagod kong muli ang napakagandang pangangatawan ng sarili kong ama?
Nanatili pa rin akong nakatayo na tila isang tuod. Wala na ito sa paningin ko ngunit nasa isipan ko pa rin ito.
Maya-maya pa ay narinig ko na ang mga tunog ng pag-bomba ng poso, hudyat na nagsimula na itong maglinis ng katawan. Ibig-sabihin ay wala na rin itong suot pang-itaas ngayon. O baka nga pati pang-ibaba.
Nangangatog ang aking mga binti at tuhod. May bumubulong sa aking isipan na sumunod sa likod-bahay upang bosohan ulit ang macho kong ama. Ngunit sa kabilang banda ay inuusig din ako ng konsensya at moralidad ko.
Mali. Maling-mali ang nais kong gawin. Hindi ko pwedeng ituloy ang kahindik-hindik kong balak. Nangako na ako sa aking sarili na ititigil ko na itong mga kamunduhang pinaggagawa ko. Pero sadyang napakasakit magpigil.
Tila desperado akong masilip kung ano man ang naroon sa likod-bahay. Gusto kong makitang muli ang magandang katawan ng aking ama. Nabubusog ang mga mata ko tuwing nasisilayan ko ang bawat parte ng kanyang maskuladong pangangatawan.
At dahil tila gutom an gutom ako ngayon ay pagbibigyan ko ang aking ninanais. Sisilip lang naman ako. Hindi ko naman aangkinin ang aking ama. Walang masama roon.
Kusang humakbang ang kaliwa kong paa. Sumunod ang kanan. Marahan ang naging paghakbang ko patungo sa may likod-bahay.
Habang papalapit ako nang papalapit ay palakas nang palakas din ang naririnig kong ingay galing sa poso. Pati na ang mga pagpatak ng malamig na tubig.
Hanggang sa namalayan ko na lamang ang aking sarili na nasa tabi na ng nakaawang na pintuan palabas ng likod-bahay.
Kapansin-pansing madilim ang buong paligid. Mukhang hindi yata gumamit ng lampara si Itay. Madilim kasi sa labas at walang ilaw roon kaya lampara ang nagsisilbing liwanag dito tuwing maglalabar kami nang gabi.
Ilang sandali pa ay inihanda ko na ang aking sarili upang sumilip. At makalipas lamang ang tatlong segundo ay bahagyang nakadungaw na ang aking ulo palabas.
Agad na namilog ang aking mga mata at napasinghap na lamang ako sa matinding gulat dahil sa aking nasaksihan.
Walang iba iyon kundi si Itay — hubo’t hubad at sinasabon ang napakalaking katawan sa ilalim ng buwan. Oo, buwan ang nagsisilbi n’yang ilaw. Maliwanag iyon kaya kitang-kita ko kung paano kuminang ang balot na balot sa bulang kabuuan nito.
Halos matuyuan ako ng laway habang pinagmamasdan ang kanyang malalapad at mayayabang na dibdib, namumutok na mga braso, walong-pirasong abs, malulusog at putok na putok din sa masel na mga hita, at ang mas lalong ikinabaliw ko — ang kanyang higanteng kargadang bagama’t natutulog pa ay halos kasing-taba na ng pipino.
Tila nalulunod ako sa napakagandang tanawin. Kaya naman nang umakyat ang aking paningin sa mukha nito ay halos mapaubo ako sa matinding gulat nang mapansin kong nakatingin na pala ito sa aking gawi.
Sa sobrang taranta ay napaupo ako sa sahig at halos kapusan ng hininga.
“Sino ‘yan?” ang narinig ko mula rito. “May tao ba d’yan?”
Saka ko lamang napagtantong madilim nga pala rito mula sa aking kinaroroonan. Siguro ay hindi ako nito naaninag.
Napahinga ako nang maluwag at marahang tumayo upang tumakas sa kabaliwang pinasok ko.
Dumiretso na lamang ako sa loob ng kanilang kwarto habang nagpipigil pa rin ng paghinga. Akala ko ay katapusan ko na. Nang magsalubong ang aming mga mata ni Itay kanina ay para na ring nasira ang buhay ko. Hindi ko kaya. Hindi ko kakayaning magkalamat ang relasyon namin ng aking ama nang dahil lamang sa pesteng nararamdaman ko para sa kanya.
Dahan-dahan kong hinagod ang aking dibdib upang tulungan ang sarili kong kumalma. Hanggang sa tuluyan nang humupa ang matinding kaba ko.
Napaupo na lamang ako sa gilid ng kanilang katre habang hinihintay si Itay na matapos sa paglilinis ng katawan.
“Tigilan mo ‘yan, Kiko. Ama mo ‘yun! Mag-isip ka nang mabuti,” pangangaral ko sa aking sarili sa mahinang boses.
Nakatingin ako sa sahig. Gusto kong saktan ang aking sarili dahil sa kalapastanganang nagawa ko. Maling-mali ang ginawa kong ‘yun. Walang puwang sa mundo ang ganoong uri ng kahibangan. Kailangan kong pigilan ang aking sarili hangga’t maaga pa.
“Kanina ka pa ba rito?”
Mabilis akong napatingin sa bagong pasok na si Itay. Hindi ko namalayang nandito na pala ito. Tanging manipis na tuwalya ang saplot nito. Kitang-kita ko ang umbok nito sa harapan kaya sigurado akong wala itong suot na brip ngayon.
Agad ko ring binawi ang aking paningin doon at pilit na sumagot nang diretso.
“A-ah, oho, ‘Tay,” tugon ko rito nang hindi tumitingin sa kanya.
Isinara nito ang pinto at lumapit na sa akin.
“Pasensya ka na, anak, kung natagalan ako. Napasarap kasi ang ligo ko, eh. Ang ganda pa ng liwanang ng buwan.”
Nakatayo na ito sa harapan ko, tanging tuwalya pa rin ang suot.
Dahil nakayuko ako ay hindi ko naiwasang mapatingin sa umbok sa kanyang harapan. Kapansin-pansing mas lumaki pa iyon kumpara kanina.
Binawi ko rin kaagad ang tingin ko rito.
“S’ya, magsimula na tayo. Medyo inaantok na rin kasi ang Itay.”
Sumampa na ito ng katre at saka ay dumapa.
“Ayos lang ba kahit naka-tuwalya lamang ako, ‘nak? Dagdag labahan na naman kasi kung magsusuot ako ng damit-pantulog. Alam mo naman ‘yung Inay mo, maselan pagdating sa usapang labahan.” Tumawa ito nang mahina.
Nag-ipon muna ako ng lakas ng loob bago ko ito sagutin.
“A-ayos lang ho, ‘Tay.”
“O sige na, anak, at anong oras na rin.”
Umakyat na rin ako ng katre at pumatong sa may bandang kaliwa.
Sandali ko munang pinagmasdan ang napakalawak na likod ng aking ama na tila nililok sa dami ng masel nito. Napakaganda talaga ng katawan ni Itay.
Maya-maya pa ay kinuha ko na ang alcamporado at naglagay ng ilang patak sa aking palad. At sinimulan ko na nga ang pagmasahe sa aking ama.
“Aaaaahhhhhh...,” ungol nito sa napakalalim nitong boses.
Napalunok ako dahil doon ngunit ipinagpatuloy lamang ang aking ginagawa.
“‘Yaaannn... D’yan nga, anak. Nadale mo, aaahhhh...,” muli nitong ungol nang masahiin ko ang mga balikat nito.
“Napakagaling mo talaga, anak. Lahat na lang yata ng talento nasalo mo.”
Bahagya naman akong napangiti dahil sa papuri nito.
“Huwag n’yo na ho akong bolahin, ‘Tay. Wala naman ho akong hinihinging kapalit nito.”
“Alam ko naman, anak. Hindi ka naman humihingi sa akin ng kapalit tuwing minamasahe mo ako. Sadyang, aaaahhhh... n-napakagaling lang ng mga kamay mo.”
Napangiti na lamang ako at itinuloy ang pagmamasahe. Hanggang sa muli itong magsalita.
“Kumusta ka naman, anak ko? Kumusta ang eswkela? Alam ko naman na chicken lang sa ‘yo ang pag-aaral. Gusto ko lang malaman kung ano nang lagay ng baby ko. Pakiramdam ko kasi ay medyo hindi na tayo nakakapag-usap nang maayos kumpara sa dati.”
Dumoble pa ang mga ngiti ko nang marinig ko ang mga salitang iyon.
“Ayos lang naman, ‘Tay. Medyo mas mahirap na ngayon ang mga topics namin dahil nasa ika-huling baitang na kami ng highschool, pero... ayos naman ho.” Matapos banggitin iyon ay agad na sumagi sa aking isipan ang naging usapan namin ni Louis sa canteen kanina.
Kaya naman ay bahagyang nalusaw ang mga ngiti ko.
“M-may nangyari lang na hindi ko inaasahan... p-pero... ayos naman ho...”
Tila mayroong bumara sa aking lalamunan sa hindi ko alam na kadahilanan.
“May nangyari ba, anak? Makikinig ang Itay,” ang inasahan kong isinagot nito.
Nagpakawala ako ng pilit na tawa.
“Huwag na ho, ‘Tay. Maliit na bagay lang naman ho iyon.”
Sandali itong natigilan bago sumagot.
“Basta tandaan mo, anak... nandito lang ang Itay at handa akong makinig sa lahat ng mga hinanaing mo sa buhay. Kaya huwag na huwag kang mag-alinlangang sabihin sa akin lahat ng nararamdaman mo. Walang ibang makakaintindi sa ‘yo kundi ako, maliwanag ba?”
Nagsimula akong mangilid matapos ko iyong marinig.
Kung pwede lamang talaga, ‘Tay... Ngunit may mga bagay na mas mabuti nang maging lihim kesa sa maging dahilan pa ng pagkasira natin.
Bigla kong naalala ang tungkol kay Inay. Hindi pa pala ako naliwanagan kung nasaan ito ngayon. Panatag naman akong nasa mabuti itong kalagayan katulad ng nasabi ni Itay kanina, ngunit kailangan ko pa rin ng klarong kasagutan.
“A-ah, ‘Tay... nasaan nga ho pala ang Inay? Hindi n’yo ho kasi ako sinagot kanina.”
Napatingin ako sa mukha nitong nakatagilid. Nakapikit na pala ito.
“‘T-tay? Gising pa ho ba kayo?”
“Basta mangako ka,” biglang bigkas nito.
“H-ho?”
“Huwag na huwag mong sasabihin kahit kanino ang sasabihin ko, lalong-lalo na kina Kevin at Karl.”
Pilit kong prinoseso sa aking utak ang mga sinabi nito ngunit mas lalo lamang akong naguluhan.
“‘T-tay... a-ano ho bang sinasabi ninyo? N-natatakot po ako.”
Napabitaw ako sa pagkakahawak sa likod nito nang bigla na lamang itong tumalikod at humiga nang patihaya.
Bahagya akong napasinghap nang magtama ang aming mga mata.
Kitang-kita ko kung paano ito mangilid. Muling bumalik ang ekspresyong nakita ko mula rito kanina nang mag-isa itong umuwi ng bahay.
“M-may mga bali-balitang prosti ang Inay mo...”
Napatakip na lamang ako ng aking bibig dahil sa aking narinig mula rito.
“H-ho?”
Agad na tumulo ang butil-butil na mga luha mula sa aking mata.
“M-matagal ko nang nababalitaang nagpapabayad raw ang Inay mo kapalit ng panandaliang-aliw ngunit ipinagkibit-balikat ko lamang iyon. Ngunit kanina... may nagturo sa akin mismo kung nasaan ang Inay mo at nakita ko mismo sa bahay ng customer n’ya ang tsinelas n’ya. H-hindi na ako tumuloy dahil natakot ako. Natakot akong masira ang pamilya natin. Pasensya ka na, anak. Masyadong naduwag ang Itay.”
Kaagad itong napaluha.
Mabilis ko itong niyakap at sinabayan na rin ito sa pag-iyak.
“Wala kang kasalanan, ‘Tay. Wala kang dapat ipagpatawad. Hindi ikaw ang nagkasala sa mata ng diyos.”
Tahimik kaming umiyak habang magkayakap at baka marinig kami nina Kevin at Karl sa kabilang kwarto.
Maging ako ay sobra rin ang hinagpis dahil sa aking nalaman. Ngunit mas nasasaktan ako para sa aking ama at mga kapatid ko.
“Mangako ka ulit sa ‘kin, ‘nak... huwag kang magtatanim ng sama ng loob sa Inay mo. Aayusin ko ‘to. Maaayos pa ‘to, anak. Ayokong masira ang pamilya natin.”
Hindi na ako nakasagot pa at nagpatuloy lamang sa pag-iyak. Awang-awa ako sa aking ama. Hindi ko maintindihan kung bakit iyon nagawa ni Inay.
Ngunit tama ang Itay. Hihintayin muna naming magpaliwanag si Inay. Sana lamang ay maisalba pa itong pamilya namin. Wala akong ibang hinangad kundi mapabuti ang pamilyang ito. Hindi ko kakayanin sakaling magkabuwag-buwag kami nang dahil lamang sa isang pagkakamali.