SOĞUK KALPLER +18

18. BÖLÜM

Yıllar birbirinin üstüne bindikçe, Frankfurt’un sokakları bizim için artık sadece bir coğrafya olmaktan çıktı; bir tür canlı hafıza deposuna dönüştü. Her köşe, her köprü, her dar sokak, bir zamanlar korkuyla geçtiğimiz yerlerken şimdi nazik birer tanık haline gelmişti. Sabahları uyanıp perdeleri araladığımda, Main’in üzerindeki sis bazen hâlâ o eski günlerin nemli ağırlığını taşıyor gibi görünüyordu ama artık o ağırlık bizi ezmiyordu; sadece hatırlatıyordu. Hatırlamak ise, zamanla, bir yük olmaktan çıkıp bir hediyeye evrildi. Travis’le birlikte geçirdiğimiz her mevsim, o hediyenin katmanlarını biraz daha açığa çıkarıyordu.

Bir yaz akşamı, belki de yirmi beşinci yılımızda, Zeil’in kalabalığından uzaklaşıp yine Palmengarten’e gittik. Bahçe artık bizim için bir tapınak gibiydi; cam evlerin içindeki nemli sıcaklık, palmiyelerin yapraklarından damlayan su sesleri, tropik çiçeklerin ağır kokusu… Hepsi tanıdıktı, hepsi bizi kucaklıyordu. Bir banka oturduk; Travis elindeki küçük kağıt torbadan iki dondurma çıkardı – vanilyalı, çilek soslu, çocukluğumuzdaki gibi. “Hatırlıyor musun?” dedi gülümseyerek. “İlk yazımızda burada dondurma yemiştik. Sen çilek sosunu dudağına bulaştırmıştın, ben silmeye çalışırken daha beter olmuştu.” Güldüm, sesim kendi kulaklarıma bile yabancı gelecek kadar hafif ve özgürdü. “Evet,” dedim, “ve sen ‘bırak kalsın, güzel duruyor’ demiştin.” Dondurmayı yerken suskunlaştık. Etrafımızda çocuklar koşuşturuyor, yaşlı çiftler el ele yürüyordu, turistler fotoğraf çekiyordu. Biz ise sadece oturuyorduk – zamanın içinde asılı kalmış gibi, ama aynı zamanda zamanın ta kendisi gibi.

O yaz Travis’in heykelleri artık sadece yerel sergilerde değil, şehrin birkaç küçük galerisinde düzenli olarak yer almaya başlamıştı. Paslı metalden, kırık mekanizmalardan, unutulmuş eşyalardan doğan o objeler, garip bir şekilde insanları çekiyordu. Bir eleştirmen yazmıştı: “Travis Walker’ın eserleri, unutulmuşluğun estetiğini yüceltiyor; ama aynı zamanda direnişi, yeniden doğuşu, hafızanın inatçı güzelliğini anlatıyor.” Travis o yazıyı okuduğunda önce güldü, sonra sustu, sonra gözleri doldu. “Ben sadece… bir şeyler yapıyordum,” dedi. “Ama belki de farkında olmadan bir şey anlatıyordum.” Ben de ona sarıldım. “Anlatıyorsun,” dedim. “Ve dinleyenler var. Bu yeter.”

Benim kütüphane atölyelerim ise büyümüştü. Artık sadece “Hatırlama ve Anlatma” değil, “Sessiz Hikâyeler” diye bir seri daha eklemiştim. İnsanlar gelip sadece dinlenmek istiyordu bazen; konuşmadan, sadece nefes alarak, sadece var olarak. Bir akşam, yaşlı bir adam geldi – doksanını geçmişti, bastonuna yaslanarak yürüyor, gözleri hâlâ capcanlıydı. Oturdu, hiçbir şey söylemedi. Yarım saat boyunca sadece sustu. Sonra kalktı, elimi sıktı ve tek bir cümle bıraktı: “Teşekkür ederim. Bugün ilk kez kendimi yalnız hissetmedim.” Kapı kapanınca Travis’i aradım, sesim titriyordu. “Bazen sadece sessizlik yetiyor,” dedim. O da “Biliyorum,” diye cevap verdi. “Biz de yıllarca sessiz kaldık. Sonra konuşmaya başladık. Ama sessizlik hâlâ en güçlü şeyimiz.”

Sonbahar geldiğinde yapraklar yine kızıl ve altın rengine büründü. Bir pazar günü, yıllardır yapmadığımız bir şeyi yaptık: trenle Wiesbaden’e gittik. Eski bir tren istasyonunda inip, sokaklarda amaçsızca yürüdük. Kurhaus’un önünden geçerken Travis durdu. “Burada bir zamanlar bir konser dinlemiştik,” dedi. “Seninle tanışmadan hemen önce. O gece yalnızdım, müzik dinliyordum ve içimde bir boşluk vardı. Sanki biri beni bekliyormuş gibi hissediyordum.” Elini tuttum. “Bekliyordum,” dedim. “Farkında olmadan.” Wiesbaden’in termal sularının buharı havaya karışıyordu; hafif kükürt kokusu burnumuza doluyordu. Bir kafede oturduk, sıcak çikolata içtik. Dışarıda yağmur başladı – ince, zarif bir yağmur. Travis pencereden dışarı bakarken “Biliyor musun,” dedi, “artık korkmuyorum. Ne yağmurdan, ne soğuktan, ne de gelecekten. Çünkü sen varsın.” O an gözyaşlarım aktı – mutluluktan, huzurdan, minnettarlıktan.

Kış yeniden geldiğinde bu sefer daha farklı bir hazırlık yaptık. Evimizi küçük bir yuvaya çevirdik: kalın battaniyeler, mumlar, Travis’in yaptığı minik ışıklı objeler – eski ampullerden, paslı telden yapılmış yumuşak ışıklar. Akşamları sobayı yakıyorduk; odada odun çıtırtısı, dışarıda karın sessiz düşüşü. Bir gece Travis eski bir kutu çıkardı. İçinde bizim gençlik fotoğraflarımız, biletler, küçük notlar, hatta o eski defterin ilk sayfalarından koparılmış bir parça. “Bunları yakalım mı?” diye sordu. Başımı salladım. “Hayır,” dedim. “Ama bırakalım burada dursun. Gerektiğinde bakarız. Ama artık onlara ihtiyacımız yok.” Kutuyu raftaki en üst yere koyduk. O gece birbirimize sarılıp uyuduk; kar fırtınası camlara vuruyordu ama içerisi sıcaktı, güvenliydi, sevgi doluydu.

Bahar yeniden patladığında, bu kez bir sürpriz vardı. Travis aylardır gizli gizli bir şey planlıyordu. Bir cumartesi sabahı beni uyandırdı. “Gözlerini bağlayacağım,” dedi. Güldüm ama izin verdim. Elimi tutup dışarı çıkardı, arabaya bindirdi, yola koyulduk. Yaklaşık bir saat sonra durduk. Göz bağını çözdü. Karşımda küçük bir bahçe evi duruyordu – Main’in biraz dışında, yeşillikler içinde, eski ama bakımlı. “Bu bizim,” dedi. “Emekli olunca buraya yerleşiriz diye düşündüm. Ama neden bekleyelim ki? Hafta sonları buraya gelelim. Belki bir gün tamamen buraya taşınırız.” İçeri girdik. Ahşap kokusu, eski mobilyalar, pencereden görünen nehir manzarası… Her şey mükemmeldi. O gün bahçede oturduk, kuşları dinledik, çay içtik. Travis elimi tuttu. “Marry,” dedi, “hayatımız bir hikâye gibiydi. Korkuyla başladı, hatırlamayla devam etti. Şimdi ise… sadece sevgi kaldı.”

O bahçe evi bizim ikinci yuvamız oldu. Hafta sonları oraya gidiyorduk; bazen sadece susup oturuyorduk, bazen bahçede çalışıyorduk, bazen nehir kenarında yürüyorduk. Bir yaz günü, bahçenin köşesine küçük bir bank koyduk. Üzerine Travis’in el yazısıyla bir cümle kazıdık: “Hatırlayanlar burada dinlenir.” O banka oturduğumuzda, zaman duruyordu sanki. Şehir uzakta kalıyordu; sadece kuş sesleri, rüzgâr, birbirimizin nefesi vardı.

Yıllar geçti. Belki otuz yıl, belki daha fazla. Saçlarımız tamamen beyazladı, adımlarımız yavaşladı, ellerimiz titriyordu bazen. Ama hâlâ el eleydik. Bir kış akşamı, bahçe evinde sobanın başında otururken Travis dedi ki: “Marry, eğer bir gün ben gidersem… sakın unutma.” Gözlerim doldu ama gülümsedim. “Unutmam,” dedim. “Çünkü sen bende kalacaksın. Her nefeste, her hatırada, her sembolde.” O da gülümsedi. “Sen de bende kalacaksın.”

O gece kar yağdı yine. Pencereden dışarı baktık. Dünya beyazdı, sessizdi, huzurluydu. Travis kolunu omzuma attı. Ben başımı göğsüne yasladım. Kalp atışlarını dinledim – hâlâ güçlü, hâlâ düzenli.

Ve o an anladım ki hikâyemiz bitmeyecekti.

Çünkü bazı hikâyeler ölümle bile bitmez.

Onlar sadece şekil değiştirir.

Hatıralara dönüşür.

Sevgiye dönüşür.

Ve sevgi, nehir gibi akar – Main gibi, durmadan, duraksamadan, sonsuza kadar.

Biz de o nehrin parçasıydık artık.

Akıyorduk.

Hatırlayarak.

Sevgiyle.

El ele.

Ve şehir, sessizce, bizi izliyordu.

Çünkü bazı sırlar çözülmez.

Bazı sırlar sadece sonsuzca yaşanır.

Ve bizim sırrımız, en parlak olanıydı:

Birbirimizi bulmak.

Birbirimizi hatırlamak.

Ve birbirimizi asla bırakmamak.

Kar yağmaya devam etti.

Biz uyuduk.

Ve rüyamızda bahar vardı.

•

Yaşlılık, Frankfurt’un gri kış gökyüzü gibi yavaş yavaş yerleşmişti hayatımıza; ne ani bir fırtına, ne keskin bir soğuk, sadece her gün biraz daha soluklaşan ışık, biraz daha uzayan gölgeler. Bahçe evimiz artık tam zamanlı yuvamız olmuştu; şehir merkezindeki o eski çatı katı daireyi yıllardır kiraya vermiştik, eşyaları depoya kaldırmıştık, sadece birkaç fotoğrafı ve Travis’in en sevdiği küçük metal kuş heykelciğini yanımıza almıştık. Main Nehri hâlâ aynı yerde akıyordu ama artık daha sessiz, daha ağır akıyordu sanki – ya da biz daha yavaş bakıyorduk ona. Sabahları sobayı yakmak Travis’in işiydi; ben pencere kenarındaki eski koltuğa oturup nehri izlerdim. Kuşlar hâlâ ötüyordu, ama sesleri daha azdı; bazıları göç etmişti, bazıları yaşlanmıştı, bazıları hiç dönmemişti.

O kış, kar erken geldi ve sert geldi. Bahçe evinin çatısına birikiyor, rüzgâr estiğinde camlara çarpıp tıkır tıkır sesler çıkarıyordu. Travis’in elleri artık eskisi gibi hızlı çalışmıyordu; metal parçalarını tutarken titriyordu bazen, vidaları sıkarken nefesi kesiliyordu. Yine de her gün atölye köşesine gidiyor, bir şeyler kurcalıyordu. “Bitirmeden bırakmam,” diyordu gülümseyerek. O günlerden birinde, sobanın başında otururken telefon çaldı – nadir çalan bir telefon. Arayan, yıllardır görüşmediğimiz bir kuzenimizdi; sesi titriyordu. “Marry,” dedi, “Sary… Sary kayıp.”

Sary. Kız kardeşim. Adını duyduğum anda içimde bir şey koptu – eski, derin, yıllardır bastırdığım bir şey. Travis elimi tuttu, gözlerime baktı. “Ne oldu?” diye sordu alçak sesle. Anlatamadım. Sadece “Sary,” dedim. O kelime bile ağırdı. Kuzen devam etti: “İki gündür kimse görmemiş. Evinde değil. Telefonu kapalı. Arabası garajda duruyor ama anahtarlar yok. Polis aranmış ama henüz bir şey yok.” Telefon kapandığında odada sadece sobanın çıtırtısı kaldı. Travis kalktı, bana sarıldı. “Bulacağız,” dedi. “Nasıl olursa olsun.”

Ama bulmak o kadar basit değildi. Sary’yle son görüşmemiz yıllar öncesine dayanıyordu – belki on beş yıl, belki daha fazla. O zamanlar hâlâ o eski korkuların içindeydik; semboller, fısıltılar, geceleri uykusuzluk. Sary benden dört yaş küçüktü; çocukken birbirimize sımsıkı sarılır, “Unutursak birbirimizi buluruz,” derdik. Ama büyüdükçe yollarımız ayrıldı. Ben Travis’le karşılaştım, o ise şehri terk etti – önce Berlin’e, sonra Münih’e, sonra kim bilir nereye. Arada bir kart atardı; kısa, kuru cümleler: “İyiyim. Sen nasılsın?” Cevap yazardım ama o cevaplar hep yarım kalırdı. Son yıllarda hiç yazmamıştı. Ben de sormamıştım. Belki ikimiz de unutmayı tercih etmiştik – ya da unutmuş gibi yapmayı.

Ertesi sabah erkenden kalktık. Travis bastonunu aldı – artık yürürken kullanıyordu – ben de kalın paltomu giydim. Arabaya bindik, şehre doğru yola çıktık. Sary’nin son adresi, kuzenin verdiği notta yazılıydı: Frankfurt’un batısında, Höchst semtinde eski bir apartman. Yol boyunca sustuk. Yağmur başlamıştı; sileceklerin ritmi kalbimin atışıyla aynı tempodaydı. Apartmana vardığımızda kapı açıktı; polis şeridi yoktu, sadece ıslak basamaklar ve pas kokusu. Zili çaldık, cevap yok. Komşulardan bir kadın kapıyı araladı. “Sary mi?” dedi. “Üç gündür görmedim. Ama geçen hafta markete giderken gördüm onu. Yürüyüşü ağırdı, sanki bir şeyden kaçıyormuş gibi.” Kadın sustu, sonra ekledi: “Elinde bir defter vardı. Eski, sararmış bir defter.”

Defter. O kelime içime bir hançer gibi saplandı. Travis’le göz göze geldik. Bizim defterimiz gibi miydi? Yoksa başka bir şey mi? Kadına teşekkür edip çıktık. Arabada Travis direksiyona yaslandı. “Marry,” dedi, “eğer o defter bizimkine benziyorsa… belki hâlâ hatırlıyor.” Başımı salladım. “Ama neden kaybolsun ki? Neden şimdi?”

Polis karakoluna gittik. Memur gençti, yorgun görünüyordu. Dosyayı açtı, birkaç fotoğraf gösterdi. Sary’nin son görülme fotoğrafı: güvenlik kamerasından alınmış, gri bir palto, başı öne eğik, elinde gerçekten bir defter. “Şimdilik kayıp,” dedi memur. “Ama intihar eğilimi yok gibi. Ailesi dışında kimseyle görüşmüyormuş son zamanlarda.” Dosyayı kapattı. “Bekleyin. Haber veririz.” Ama beklemek bize göre değildi artık.

O gün ve ertesi gün şehri karış karış gezdik. Sary’nin çocukken sevdiği yerlere gittik: Palmengarten’in eski bankları, Römerberg’in çeşmesi, Main’in kenarındaki o küçük iskele. Hiçbir yerde yoktu. Ama her yerde bir iz vardı sanki – bir gölge, bir fısıltı, bir anlık tanıdık bir koku. Travis yorulmuştu; bastonuna daha çok yaslanıyordu. “Eve dönelim,” dedim. “Dinlen.” Ama o başını salladı. “Hayır. Bulana kadar durmayacağız.”

Üçüncü gün, bahçe evine döndüğümüzde kapının önünde küçük bir paket duruyordu. Kimse bırakmamıştı; sadece paket, yağmurdan ıslanmış, üzerinde hiçbir yazı yok. Açtık. İçinde eski bir defter vardı – bizimkine çok benzeyen, aynı sararmış sayfalar, aynı mürekkep kokusu. Ama bu defter Sary’nindi. İlk sayfada onun çocuk yazısı: “Marry unutursa Sary bulacak. Sary unutursa Marry bulacak.” Gözlerim doldu. Travis defteri aldı, sayfaları çevirdi. Son sayfada taze mürekkeple yazılmış bir cümle: “Şimdi sıra sende Marry. Beni bul. Ama bu sefer sen unutma.”

O gece uyuyamadık. Sobanın başında oturduk, defteri önümüze koyduk. Travis elimi tuttu. “Nereye giderdi?” diye sordu. Düşündüm. Çocukken bir yer vardı – rayların bittiği, eski su deposunun yakınında, terk edilmiş bir bahçe. Orada saklanırdık. “Orası,” dedim. “Belki hâlâ oradadır.”

Sabah erkenden yola çıktık. Yağmur dinmişti ama hava ağırdı, nemliydi. Rayların yanından yürüdük; otlar diz boyuydu artık, pas kokusu genzimizi yakıyordu. Su deposu hâlâ oradaydı – daha da çökmüş, daha da sessiz. Bahçeye vardığımızda kalp atışlarım kulaklarımda zonkluyordu. Kapı aralıktı. İçeri girdik. Karanlık, toz, eski kâğıt kokusu. Merdivenleri çıktık – yavaş, adım adım. En üst kata vardığımızda, pencerenin önünde biri oturuyordu. Sırtı bize dönük, başı öne eğik. Elinde defter.

“Sary,” dedim. Sesim titriyordu.

Döndü. Yüzü solgundu, gözleri çökmüştü ama hâlâ o tanıdık bakış vardı – çocukluğumuzdaki bakış. “Marry,” dedi. “Geldin.”

Travis yanımda duruyordu, elimi sıkıca tutuyordu. Sary kalktı, bize doğru yürüdü. “Unutacaktım,” dedi. “Her şeyi unutacaktım. Defteri sakladım ama sayfaları kapattım. Yıllarca kapattım. Ama bu kış… fısıltılar geri geldi. Semboller geri geldi. Ve ben korktum. Kaçtım. Ama kaçacak yer yoktu.”

Gözyaşları yanaklarından süzülüyordu. Ona sarıldım – yıllardır sarılmadığım gibi, sıkıca, korkuyla değil sevgiyle. “Unutmadım,” dedim. “Ve seni de unutturmam.” Travis de yaklaştı, Sary’nin omzuna dokundu. “Buradasın artık,” dedi. “Ve yalnız değilsin.”

O gün bahçe evine üç kişi döndük. Sary’yi yanımıza aldık. Sobayı yaktık, çay koyduk, uzun uzun konuştuk. Defterleri yan yana koyduk – bizimki, onunki. Sayfalar farklıydı ama hikâyeler aynıydı: korku, hatırlama, kaybetme, bulma. Sary’nin elleri titriyordu ama gözleri artık korku dolu değildi; sadece yorgun ve minnettar.

Günler geçti. Sary bahçe evinde kaldı. Bahçede oturduk, nehir kenarında yürüdük, eski fotoğraflara baktık. Travis ona küçük bir heykel yaptı – üç el, birbirine kenetlenmiş. “Biz üçümüz,” dedi. Sary gülümsedi – ilk kez gerçekten gülümsedi.

Kış devam etti ama artık soğuk değildi. İçerisi sıcaktı. Üçümüz sobanın başında otururken dışarıda kar yağıyordu. Sary bir gece dedi ki: “Teşekkür ederim. Beni bulduğunuz için.” Ben de “Biz de seni aradığımız için teşekkür ederiz,” dedim. “Çünkü sen olmadan hikâyemiz eksik kalırdı.”

Ve hikâyemiz artık üç kişiydi.

Marry, Travis ve Sary.

Hatırlayanlar.

Unutmayanlar.

El ele.

Şehir dışarıda akıyordu. Nehir akıyordu. Zaman akıyordu.

Ama biz durmuştuk – değil, akmıyorduk; sadece var oluyorduk.

Sevgiyle.

Sessizce.

Sonsuza kadar.

Kar yağmaya devam etti.

Biz uyuduk.

Ve rüyamızda üçümüz vardık.

Bahçede.

El ele.

Ve hiçbir gölge yoktu.

Sadece ışık.

Sadece birbirimiz.

Ve bu, en güzel hatırlamaydı belki de:

Kayıp olanı bulmak.

Ve bir daha bırakmamak.