Umaga't gabi, walang tigil na dumadalaw si Lezzia sa apartment ni Appryl. Nakabantay siya sa ilalim ng puno ng mangga sa kanto, ang mga mata'y nakatutok sa bintana ng ikalawang palapag. Isang araw, nakita niyang lumabas si Gio para magtapon ng basura.
"Gio! Makikipag-usap lang ako!" sigaw niya, tumakbo nang padausdos sa kanal.
"Umuwi ka na, Lezzia," anang Gio, walang lingon.
"Hindi ako hihinto hangga't hindi mo ako pinapakinggan!" pumagitna si Lezzia sa daan, humarang sa sasakyan nito. "Alam kong kasalanan ko lahat. Pero kung bibigyan mo lang ako ng pagkakataon—"
"Anong pagkakataon?" suminghal si Gio, bumaba sa kotse. "Yung pagkakataong lokohin mo ulit ako? O yung pagkakataong piliin mong sirain ang lahat para sa sarili mong kaligayahan?"
"Hindi na mauulit 'yon, Gio. Nagbago na ako."
"Ang totoo, Lezzia…" lumingon si Gio, ang mga mata'y tila bato, "hindi ka nagbago. Nagmamakaawa ka lang ngayon dahil wala ka nang ibang mahagilap."
_____
Third POV
Isang gabi, nakatanggap si Gio ng litrato mula kay Lezzia—larawan ng kanilang unang anniversary sa Baguio. Nakasulat sa likod: "Alam kong basura na 'to para sa 'yo. Pero ito lang ang natira sa akin."
"Bakit mo pinapadala 'to?" galit na tanong ni Appryl, hawak ang sobre.
"Hindi ko sinasadya," pagmamakaawa ni Gio. "Hihinto na siya, sigurado ako."
Ngunit kinabukasan, may dumating na package—isang scrapbook na puno ng mga resibo ng sine, mga dahon mula sa Enchanted River, at isang maliit na supot ng kape mula sa tindahan na dati nilang pinagsisimulan ng umaga.
---------
Sa huling pagdalaw ni Lezzia, nakita niyang may karga-kargang gamit si Gio papunta sa kotse. Kasunod niya si Appryl, ang tiyan ay medyo umbok na.
"Buntis na si Appryl," bulong ni Gio nang walang emosyon. "Umalis ka na. O tatawag ako ng pulis."
Napaupo si Lezzia sa gitna ng kalsada, ang scrapbook ay nagkalat sa aspalto. Sa malayo, ang tunog ng ambulansya ay nagmamadali—isang motor na nadisgrasya dahil sa kanyang paghaharang.
"Lezzia! Tumabi ka!" sigaw ng kapit-bahay.
Ngunit wala na siyang narinig. Ang huling larawan sa kanyang isipan ay ang ngiti ni Gio noong sila'y nagsisimula pa lang—malaya, puno ng pag-asa, at walang bakas ng kasalanang maghahati sa kanila magpakailanman.
Sa araw na ito pala ay anniversary na sana nila ni Gio.Nakakalungkot isipin na nahbago na ito.Dati kapag anniversary nila ay lumalabas sila at kumakain sa paborito nilang restaurant.Binibigyan siya ng bulaklak at regalo.Pero ngayong taon,napakasakit ng regalong natanggap niya mula sa asawa .
But she will still celebrate this day, kakain siya sa restaurant na 'yon kahit mag-isa lang siya.
----
Ang mga chandelier na ginto ng La Maison Blanche ay nagkikislapan sa ibabaw ng mahabang mesa kung saan nakahanay ang mga plato ng foie gras at caviar. Sa gitna ng ingay ng mga kutsara at baso, biglang nanlamig ang hangin nang makita ni Lezzia ang babaeng nakaputing gown na nakangiting humahawak sa tiyan. Walang paanyaya, sumugod siya patungo sa mesa, ang mga kamay ay nangangatal sa galit.
“Ikaw… ikaw ang dahilan kung bakit ako nawalan ng lahat!” ang sigaw niya, halos magkandaugaga ang mga mata.
Tumayo si Appryl, ang isang kamay ay protektibong nakakapit sa kanyang tiyan. “Lezzia, huwag mo akong guluhin. Umuwi ka na.”
Ngunit wala nang pumipigil kay Lezzia. Itinuro niya ang mga bisita na nakatitig sa kanila. “ALAM NIYO BA NA KABIT ITO? AKO ANG ASAWA NI GIO! AKO ANG LEGAL!”
Sa isang iglap, hinawakan ni Appryl ang baso ng tubig sa mesa. Walang pag-aatubili, ibinuhos niya ang lamig nito sa mukha ni Lezzia. “Tumigil ka na. Wala ka nang karapatan sa kanya.”
Nanatiling tahimik ang restaurant maliban sa tunog ng tulo ng tubig sa sahig. Nagmamadaling lumapit ang mga guardiya habang si Lezzia ay nakatungtong sa basang suot, ang mga daliri ay kumakapit sa gilid ng upuan. “Bakit mo ako ginaganito?!”
“Dahil ikaw ang unang gumawa ng kasalanan!” pabulong na sagot ni Appryl, ngunit sapat ang lakas para marinig ng lahat. “NAKITA KITA SA KUWARTO NI FRANZ! AKO ANG NAGSUMBONG KAY GIO!”
Biglang bumagsak si Lezzia sa sahig. Ang kanyang hikbi ay nahalo sa alingawngaw ng mga bulong ng mga customer. “Hindi ka niya mahal …ako ang mahal niya…”
Tumawa si Appryl, ang boses ay waring panunukso. “Gising ka, Lezzia. Ang anak ko ang magiging tagapagmana niya. Ikaw? Isang katulong na may bahid ng pagkakanulo.”
Habang hinihila palabas ng mga guardiya si Lezzia, ang huling tanaw niya sa restaurant ay ang ngiti ng babaeng pumalit sa kanya—isang ngiting tila nagsasabing, Nanalo ako. Sa labas, hinagupit siya ng ulan. Ang putik ay kumapit sa kanyang mga paa nang may biglang lumabas sa dilim.
“Lez… kailangan mo ng tulong,” ani Franz, ang kanyang tinig ay parang kagat ng ahas.
Umiling siya. “Wala na. Patay na ang lahat.”
Ngunit sa likod ng mga salita ni Franz, may nakangising pagsasamantala. Habang palayo si Lezzia, ang ultrasound photo sa bulsa ni Appryl ay kumikinang sa ilalim ng mga ilaw—isang paalala na ang lahat ng paghihirap niya ay magbubunga ng isang bagong buhay na hindi kailanman mapapasakanya.
----
"Sumama ka muna sa'kin Lez."Ani Franz.
Ang apartment ay nakapako sa ikatlong palapag ng isang gusali sa Quiapo—isang lugar na kinain na ng kalawang at panahon. Ang hagdanang yero ay umuugit sa bawat hakbang ni Lezzia, ang mga rehas na bintana ay parang ngiping nanghihina. Sa bawat pintuan, ramdam niya ang pagtitinginan ng mga lalaking nakatambay sa dilim, ang mga mata’y naglalaro sa kanyang pagkadakila sa kamay ni Franz.
“Pasok,” anang lalaki, binuksan ang pinto na may kalansing ng mga susi. Ang amoy ng sigarilyo, panis na pagkain, at basang semento ay sumalubong sa kanila. Sa loob, ang liwanag ng isang pulang lampara ang nagbigay-buhay sa kwartong puno ng kalat: mga bote ng beer, sirang CD, at larawan ng mga babaeng nakangiting hindi na babalik.
“Uminom ka.” Inabot niya ang isang basongg puno ng malamig na serbesa. “Mababawasan ’yang sakit mo.”
Umiling si Lezzia. Ang kanyang mga mata’y nakatuon sa balaraw na nakabarena sa mesa—maliit, matalim, at may batik ng kalawang na tila dugo. “Uuwi na ako,” aniya, ngunit ang kanyang mga paa’y parang nakakadena sa sahig.
“Saan ka pupunta?” Humarang siya sa pinto, ang ngiti’y parang kutsilyong nakangali. “Sa kalye? O sa bahay ni Gio na ipinapalayas ka?”
Lumipad ang tingin ni Lezzia sa mga marka ng kuko sa dingding—mga guhit na tila huling grito ng mga babaeng pumasok dito. “Hindi ako katulad mo,” bulong niya.
Biglang kumadyot ang ilaw. Sa pagkamatay ng kuryente, lumapit ang lalaki. Ang hininga niya’y amoy alkohol at panlalait. “Alam mo kung bakit kita tinulungan? Dahil pareho tayo… mga basurang itinapon nila.”
Napakapit si Lezzia sa gilid ng sopa. “Aalis na ako. Salamat na lang.”
Ngunit hindi siya pinayagan. “Isang tanong,” aniya, ang tinig ay parang kagat ng ahas. “Sa tingin mo ba, pag nakita ka uli ni Gio, mamahalin ka pa niya? O mas gugustuhin niyang mamatay ka na lang?”
Sa labas, kumulog. Ang tunog ay parang pananakot ng langit.
“Tulog ka muna dito,” aniya, inabot ang susi na may kuwintas na bala. “Bukas ka na umuwi.”
“Bakit mo ’to ginagawa?” tanong ni Lezzia, ang lalamunan ay puno ng takot.
“Kasi gusto kong makita kung gaano mo kakailanganin ang isang taong tulad ko,” sagot niya, ang mga mata’y kumutitap sa dilim.
At kinuha niya ang serbesa sa kamay nito at tinungga iyon.
Nakahiga si Lezzia sa kutson na amoy panis na pawis at pangungulila. Sa tabi niya, umuugong ang bentilador na puno ng alikabok. Nang magdilim ang paligid, narinig niya ang pagtunog ng cellphone—isang mensaheng nagliwanag sa mukha ng lalaki. “Salamat sa pagpapaalala sa akin kung gaano siya ka-duwag.”
Gumising siya nang marinig ang pagbukas ng pinto. Ang lalaki ay nakabathrobe, ang kamay ay may hawak na baso ng whiskey na parang tropeo. Ang pulang ilaw ay sumalamin sa kanyang hubad na balikat.
“Lez… gising ka na ba?”
Ang pulang ilaw ng lampara ay nagpapadilim sa mga sulok ng kwarto, tila mga kamay na nagnanais sumakmal sa kaluluwa ni Lezzia. Sa pagtango ng anino sa dingding, naalala niya ang huling beses na nakita niya si Gio—ang mga mata nito’y puno ng pagtitiwala, ang mga kamay ay nangangako ng walang hanggang pag-ibig. Ngunit ngayon, ang mga kamay ni Franz, puno ng peklat at alambreng nakatiklop sa kanyang pulso, ay naghahagilap sa kanyang balikat.
“Alam mong hindi ka na makakauwi,” bulong ng lalaki, ang boses ay parang langis na dumidikit sa balat. Ang kanyang hininga, amoy alkohol at panlulumo, ay humalo sa hangin na tila ayaw magpatangay sa dilim. “Kailangan mo ng proteksyon… at kailangan kita.”
Tumalikod si Lezzia, ang mga mata’y nakapako sa bintanang barado ng mga dyaryo. Sa labas, ang ulan ay nagpatuloy sa pagpupukaw sa mga kalye, tila naghahanap ng kasabwat sa kanyang pagtakas. “Proteksyon?” pabulong niya. “O pagsasamantala?”
Biglang humagikhik ang lalaki, ang tunog ay waring kinuyumos na papel. “Ganoon ba ako ka-halata?” Hinalughog niya ang bulsa ng kanyang pantalon, inilabas ang isang maliit na susi na nakabitin sa kuwintas na bala. “Eto ang susi ng kalayaan mo. Pero kapag inabot mo ’to… ibig sabihin, tanggap mo na ang katotohanang wala ka nang ibang matatakbuhan.”
Sa pagitan nila, ang balaraw sa mesa ay suminag sa pulang ilaw. Naalala ni Lezzia ang sinabi ng kanyang ina noong bata siya: “Ang takot ay sandata lamang ng mga duwag.” Ngunit paano niya magagamit ang sandatang iyon laban sa isang taong walang iningatan kahit sariling kaluluwa?
“Bakit mo ako pinipilit?” tanong niya, ang boses ay kumakawala sa kanyang lalamunan. “Anong makukuha mo sa akin?”
Umupo ang lalaki sa tabi niya, ang bigat ng katawan ay nagpauga sa kutson. “Kasi… gusto kong makita kung gaano katibay ang pagmamahal mo kay Gio. Gusto kong malaman kung kaya mong ipaglaban ang sarili mo… o magpapadala ka sa takot, tulad ng ginawa mo nang lokohin mo siya.”
Ang mga salita ay parang balang tumama sa pader ng pagkatao ni Lezzia. Sa isang iglap, naalala niya ang gabing iyon—ang kanyang pagpapasok sa kwarto ni Franz, ang pagtago sa ilalim ng kumot nang marinig ang yabag ni Gio sa hagdan… Ang pagmamakaawa ng asawa na sabihing hindi totoo ang lahat.
“Ayoko nang balikan ’yon,” aniya, ngunit ang kanyang mga kamay ay nanginginig.
“Pero hindi mo ’yon kayang kalimutan!” singhal ng lalaki, biglang hawakan ang kanyang pulso. “Nakita ko kung paano ka niya itinapon! At ngayon… ako lang ang handang tanggapin ka.”
Sa labas, kumulog nang malakas. Ang dagundong ay parang pananakot ng langit, o kaya’y paalala ng isang paglaya. Sa kisap-matang pagpapahina ni Franz sa kanyang hawak, sumugod si Lezzia patungo sa bintana. Ginapang niya ang rehas, ang mga daliri’y nangangalay sa pagsisikap buksan ang mga dyaryong nakabarang hadlang.
“Tumigil ka!” sigaw ng lalaki, ngunit ang kanyang mga yapak ay lasing at gumagalaw nang pasigaw.
Sa huling pagkaladkad sa rehas, bumigay ang isang piraso ng plywood. Ang lamig ng ulan ay sumalubong sa mukha ni Lezzia. Walang pag-aatubili, tumalon siya sa bakod ng bintana—