HANGGANG DITO NA LANG

CHAPTER 3: Mga Salitang Hindi Binibigkas

(POV ni Mara)

May mga araw na mas mabigat ang katahimikan kaysa sa ingay.

Ganito ang umaga na iyon. Walang mali. Walang sigawan. Walang tensyon na kayang ituro. Pero habang nagbubuhol ako ng sintas ng sapatos, parang may nakapatong sa dibdib ko—isang bigat na hindi ko alam kung saan galing.

Sa kusina, naroon sila.

Si Mama, abala sa baunan.

Si Daniel, tahimik na umiinom ng kape.

Parang laging ganoon ang eksena. Paulit-ulit. Ligtas. Normal.

At doon ako mas natatakot.

“Alis na ’ko,” sabi ko, pilit na normal ang boses.

“Ingat,” sagot ni Mama.

“Magandang araw,” sabi ni Daniel.

Hindi siya tumingin.

Ako rin.

Pero ramdam ko siya—ang presensya niyang parang pader na hindi ko sinasadya, pero palagi kong napapansin. Hindi ko alam kung bakit mas malinaw ang tunog ng kutsara kapag siya ang may hawak. Kung bakit mas mabagal ang oras kapag nasa iisang silid kami.

Hindi ko gustong maramdaman iyon.

Hindi ko hiniling.

Hindi ko rin maintindihan.

Sa jeep, sinubukan kong ipikit ang mata. Sinabi ko sa sarili ko na pagod lang ako. Na kulang sa tulog. Na masyado lang akong nag-iisip. Madali namang maniwala sa mga palusot kapag ayaw mong harapin ang totoo.

Pero may mga bagay na sumusunod.

Sa klase, tinawag ng guro ang pangalan ko. Hindi ako agad nakasagot. May tanong daw siya. Hindi ko narinig. Ang nasa isip ko ay ang paraan ng pagsagot ni Daniel kagabi—maikli, malinaw, walang paligoy-ligoy. Parang lahat ng bagay sa kanya ay may tamang sukat.

Tinawanan ako ng kaklase ko. “Lutang ka na naman.”

Tumango ako.

Mas madaling umamin sa lutang kaysa sa gulo.

Pag-uwi ko ng bahay, tahimik ulit. Maaga pa. Hindi pa dumarating si Mama. Si Daniel lang ang naroon, nakaupo sa sala, may binabasang dokumento. Nang marinig niya ang pintuan, tumayo siya agad.

“Kumusta ang araw mo?” tanong niya.

Ayokong sumagot.

Hindi dahil sa kanya—kundi dahil baka may marinig ako sa sarili kong boses na hindi ko pa kayang tanggapin.

“Okay lang po,” sabi ko.

“May kailangan ka ba?”

Umiling ako. Mabilis.

Tumango siya, parang sapat na iyon. Bumalik siya sa inuupuan niya. Walang pilit. Walang dagdag na tanong.

At doon ko naramdaman ang kirot.

Hindi dahil gusto kong lumapit siya—kundi dahil may bahagi sa akin na naghahanap ng isang tanong pa. Isang kumusta talaga. Isang nandito lang ako.

Umakyat ako sa kwarto at isinara ang pinto. Naupo ako sa sahig, sandalan ang kama. Doon ko hinayaang bumagsak ang hininga ko.

Ano ba ’to? tanong ko sa sarili ko.

Bakit ganito?

Hindi ko naman siya iniisip sa paraang gusto kong isipin ang isang lalaki. Hindi ko siya pinapangarap. Hindi ko siya hinahanap. Pero may kung anong kumakapit—parang damdaming ayaw magpakilala pero ayaw ring umalis.

Naalala ko ang tatay ko. Ang mga alaala na pira-piraso lang. Isang kamay sa ulo. Isang tinig na hindi ko na maalala ang tono. Isang upuan sa hapag na matagal nang bakante.

Baka iyon ang hinahanap ko.

Hindi siya—kundi ang nawawala.

Pero bakit sa kanya ko nararamdaman?

Sa gabi, sabay-sabay kaming kumain. Katulad ng dati. Si Mama ang nagkwento. Si Daniel ang nakinig. Ako ang nanahimik.

“Okay ka lang?” tanong ni Mama, biglang tumingin sa akin.

“Opo,” sagot ko agad.

Tumingin si Daniel sandali—mabilis lang—parang kumpirmasyon, hindi pag-usisa. Pagkatapos ay ibinalik niya ang tingin sa pinggan niya.

At sa simpleng kilos na iyon, may kung anong bumitaw sa dibdib ko. Hindi ginhawa. Hindi rin lungkot.

Pag-unawa.

Hindi niya ako tinitignan dahil ayaw niya—

kundi dahil alam niya kung saan siya dapat tumingin.

Ako ang hindi sigurado kung saan ako lulugar.

Pagkatapos kumain, umakyat ako ulit sa kwarto. Binuksan ko ang notebook na matagal ko nang hindi sinusulatan. Isinulat ko ang mga salitang hindi ko masabi kahit kanino.

Hindi kita gusto.

Hindi rin kita ayaw.

Hindi ko alam kung ano ’to.

Tinitigan ko ang mga salita. Walang pangalan ang damdamin. Walang hugis. Pero totoo ang bigat.

Humiga ako at pinatay ang ilaw.

Sa dilim, naisip ko na may mga damdaming mas delikado kapag pinangalanan—kaya mas ligtas muna silang ikulong sa loob.

At habang unti-unting dinadalaw ako ng antok, may isang pangakong tahimik kong sinabi sa sarili ko:

Hangga’t hindi ko nauunawaan… mananatili akong tahimik.

Dahil may mga salitang hindi binibigkas—

hindi dahil wala silang saysay,

kundi dahil kapag binigkas sila, may mga bagay na maaaring masira.