Makalipas ang isang taon.
Isang taon na ang lumipas mula nang dumating ako sa tirahan na ito. Gabi-gabi bago matulog ay kinakausap ko si Ares. Alam ko na hindi niya ako naririnig dahil sa mula sa unang pagkakataon na nakita kong nagmulat siya ay hindi na niya muling binuksan ang kanyang mga mata. Dumating ang doktor ilang araw na ang nakakaraan upang suriin ang kanyang kundisyon at ang kanyang diagnosis ay hindi kaaya-aya. Si Mrs. Valdez, ang kanyang ina, ay labis na kinakabahan. Naawa ako sa kanya, ngunit hindi ako nakakaramdam ng masama tungkol dito dahil mula pa noong umpisa ay alam ko na imposible na siyang gumaling.
Medyo kakaiba ang mga lumipas na buwan para sa akin. Hindi ako umalis sa bahay at nakilala lamang ang mga miyembro ng kanilang pamilya kabilang na ang mga utusan. Ginugugol ko ang aking oras sa library sa pag-aaral. Hindi ako pinayagang bumalik sa kolehiyo kaya kumukuha ako ng mga klase mula sa bahay na tila walang katotohanan sa akin, ngunit ayos na rin at mayroon akong ibang pinagkakaabalahan.
Ayon kay Arnold, ang nakababatang kapatid ni Ares, kung magkolehiyo ako ay malamang na baka hindi ako maging tapat sa kanyang kapatid at mabahiran ng masama ang kanilang apelyido. Ang kanyang dahilan ay bata pa ako at hindi matatag ang mga emosyon, kailangang mag-eksperimento tulad ng kabataan ngayon, at malamang na magkaroon ng nakatagong pakikipag-ibigan.
Kung alam ko lang.
Sapat na ang mga walang katotohanan na dahilan para sa aking biyenan na si Fatima. Pinagbawalan niya akong pumunta sa harapang klase at kunin ang klase dito sa bahay sa halip na magtungo ako sa kolehiyo. Sa isang banda, naiintindihan ko ito, ngunit sa kabilang banda ay tila hindi patas para sa akin. Sinabihan ako ng aking ina na suportahanna lang ang desisyon nila hangga't kaya ko, at unti-unting ipaglaban ang aking mga karapatan.
Naging medyo kumplikado para sa akin mula noong nakaraang buwan ang presensya ni Arnold sa bahay. Siya ay nagmula sa Europa at nagpasya na manatili rito sa halip na sa bahay ng kanyang ina o sa isang hotel.
Ngunit hindi ako maaaring magreklamo, hindi ngayon. Nag-aaral ako at sa isang taon ay magiging propesyonal na ako, mayroon akong kaginhawaan na walang sinumanmas maginhawa na ang buhay ko kumpara sa iba, ang aking mga magulang ay maginhawa na rin sa usaping pananalapi, salamat sa pera na idineposito sa kanilang mga account bawat buwan, at ginugugol ko ang aking oras sa pakikipag-usap sa gabi kasama ang isang taong hindi nakakarinig sa akin, ngunit nakakatulong ito sa akin na hindi mawala sa aking katinuan.
Ngumiti ako nang maalala ko na kagabi ay nilagyan ko ng moisturizing mask ang mukha ko. Ang katotohanan ay mukhang medyo nakakatawa. Nagkaroon ako ng spa moment kasama siya bago matulog, at hindi ko maiwasang maglagay din sa mukha niya. Napatawa ako nang sobra nang makita kong nalukot ang kanyang mukha, nakasuot ng kumikinang na pink na maskara; kumuha pa ako ng litrato niya para maalala ko ito.
Pagkatapos ay nakaramdam ako ng hindi maganda tungkol sa pagtatawa sa isang tao na nasa isang estado ng pagiging lantang gulay at nawala ang aking mabuting kalooban.
Ito ang dahilan kung bakit ako narito sa silid-aklatan mula nang magsimula ang araw, nagbabasa ng isang libro na nakakagambala sa akin mula sa aking maliit na kalokohan kagabi.
“Mrs. Abi, hinihintay ka nila sa sala,” sabi sa akin ni Eliza na pumasok sa silid.
“May mali ba akong nagawa?”
“Sa palagay ko ay wala naman, ngunit gusto nilang talakayin ang isang bagay na mahalaga kasama ka kaya halika na.”
Iniwan ko ang libro sa mesa at bumangon mula sa komportableng sofa na kinapupuwestuhan ko. Mula nang bumisita ang doktor, hindi ko na muling nakita ang ilang kamag-anak ni Ares sa paligid.
Nakarating ako sa malaking silid, isa sa marami, at lumapit ako upang batiin nang magalang ang kanyang lola. Ngumiti siya at umupo ako sa tabi niya. Natutuwa ang babae na makita ako, sinabi pa niya sa akin na mas maganda ako ngayon kaysa noong huling nagkita kami. Tinanong niya ako kung paano ko ginagawa ang aking pag-aaral at hiniling sa akin na bisitahin siya isang araw sa kanyang mansiyon
“Munting Abi, pumunta ako rito para humingi sa iyo ng isang bagay na napakaespesyal.”
“Ano po iyon?” nakangiti ako ngunit kinakabahan. “Ano po ang kailangan ninyo sa akin?”
“Na ikaw ay maging isang ina.”
Nanlaki ang mga mata ko nang marinig ko ang kanyang kahilingan nang direkta. Hindi ko alam kung ano ang sasabihin, ang aking pulso ay pumutok mula sa mga nerbiyos na nararamdaman ko ngayon at napansin niya ito. Kinuha niya ang aking mga kamay at hinahaplos ang mga ito, na nagpapadala ng katahimikan sa akin.
“Alam kong ito ay isang mabilis na pangyayari, ngunit ang aking apo ay medyo masama na ang karamdaman. Kung siya ay mamamatay bukas, hindi siya mag-iiwan ng isang apo sa akin. Ang kanyang pamana ay ipapasa sa kanyang kapatid at walang maiiwan sa iyo, gusto mo ba iyon? Hahayaan mo bang mahulog sa kamay ng kapatid niya ang lahat ng pinaghirapan ni Ares sa loob ng maraming taon? Huwag mo akong pag-isipan nang masama, pero lagi na lang sinisiraan ni Arnold ang kapatid niya kaya siya ang magiging pinakamasaya kung wala na sa amin ang kapatid niya.”
Tinitingnan ko siya nang hindi makapaniwala sa kanyang hinihiling, ngunit mas mahirap para sa akin na iproseso ang katotohanan na walang walang mana para sa akin, at iyon ay isang bagay na hindi niya sinabi sa akin o ng aking biyenan noon. Plinano ba nila ito? O talagang hinihiling niya sa akin ito upang maprotektahan ang mga ari-arian ng kanyang apo? Napakasama ba ng relasyon nilang magkapatid?
Pakiramdam ko ay may itinatago sila sa akin. Hindi ko alam kung bakit parang puppet ako ngayon.
Mayroon akong masyadong maraming mga katanungan sa ngayon, ngunit hindi ko papayagan na mangyari iyon.
“Dapat ba akong makipagtalik kasama siya?” Natatakot akong kahit ang isipin man lang ito.
“Hindi na kailangan, Abi. Ito ay para sa artipisyal na pagpapabinhi.”
“Gagawin ko po iyon.”
Masaya ang matandang babae, ngumiti ito sa kasiyahan. Ipinagdiwang ang katotohanan na ang artipisyal na pagpapabinhi ay posibleng maging tagumpay. Sa kalagitnaan ng kanyang selebrasyon, lumitaw ang aking mabait na bayaw kasama ang kanyang asawa, kasama rin ang aking biyenan, at lahat ay naupo sa isang kakaibang upuan at nagtataka sa kaligayahan na nasa mukha ni Lola Debora.
“Ano ang dahilan ng iyong kaligayahan, Lola?”
“Si Abigail ay magbubuntis sa pamamagitan ng artipisyal na pagbibinhi!” masaya niyang sinabi. “Bibigyan niya si Ares ng anak!”
Ang aking biyenan ay labis na nagagalak. Pinalakpakan niya ang aking desisyon, nilapitan ako, pinasalamatan ako at binabati ako sa aking desisyon. Medyo nag-aatubili naman ang bayaw ko at hindi man lang kumibo ang asawa niya.
“Sa tingin mo ba ay magandang ideya iyon?” tanong niya na naghihinala.
“Sigurado ako na siya ay mabubuntis at dadalhin sa mundo ang lehitimong tagapagmana ng iyong kapatid, makikita mo.”
Napakasigurado ng kanyang pangungusap.
Hindi ko alam kung bakit ito nagbibigay sa akin ng pakiramdam na hindi ako mahal ng aking bayaw, hindi nito pinahihintulutan ang kanyang lola, at dapat itong tiisin ng kanyang ina dahil lang sa anak niya ito.
Binigyan ako ni Arnold ng malamig na tingin, ngunit may ngiti sa kanyang mga labi. Tumayo siya mula sa kanyang pwesto kasama ang kanyang asawa at pareho silang nagpaalam sa amin at nagsabing babalik sila para sa hapunan.
Hindi ko ibinaba ang ulo ko, ayokong makita niya na natatakot niya ako, kahit na natatakot nga ako sa kanya.
“Ipagpaumanhin po ninyo, pupunta lang ako sa kwarto. Dapat kong kausapin ang aking asawa at sabihin sa kanya na maaari siyang maging isang ama sa hinaharap.”
Parehong nakatingin sa akin ang dalawang babae na may malaking ngiti, nakangiti din ako sa kanila, ngunit nang makalayo na ako sa kanila ay hindi na ako nakangiti.
Ang pagiging buntis ay wala sa aking mga plano, ngunit determinado akong makapagtapos ng kolehiyo at kailangan kong ipagpaliban ang aking pag-aaral para sa higit na ikabubuti ng lahat. Hinding-hindi ko papayagan ang aking bayaw na kunin ang pag-aari ko. Nagtiis ako ng mahabang taon bilang asawa ng isang lalaking lantang gulay, patay na buhay, ang taong hindi na muling nagbukas ng kanyang mga mata mula sa araw na iyon. Iniwan ko ang aking tunay na pag-ibig para rito, kaya isang malaking kalokohan na susuko ako pagkatapos ng lahat ng aking sakripisyo.
Hindi ko isinara ang aking sarili sa ideya ng pagiging isang ina, dahil ito ay isang bagay na naisip kong mangyayari sa hinaharap. Ang lahat ng tao sa bahay na ito ay banayad na binabanggit iyon, masayang binubulong na para ito sa isang tagapagmana ng Ares Valdez. Maraming beses kong narinig ang mga katulong na bumubulong niyan, at habang tinatrato ako ng lahat nang mabuti at may paggalang, ayaw kong marinig ang mga iyon. Hindi dahil sa sanggol ang kanilang iniisip, ngunit dahil sa katunayan na ipinagpapalagay nila na nagtatalik kami ni Ares. Nababaliw na ba sila? Alam kong tumatayo ang kanyang ari dahil napansin ko ito sa loob ng mahabang taon tuwing umaga, ngunit hindi ako nangangahas na hawakan ito.
Sobra naman iyon kahit para sa isang tulad ko na kasal ngunit iba ang aking interes.
Dumating ako sa aming malamig at maluwang na silid at isinara ang pinto sa likod ko. Naglalakad ako hanggang sa nasa harapan na niya ako, tinitingnan ko siya nang detalyado at hindi pa rin ako makapaniwala kung gaano kaguwapo ang lalaking ito, ngunit sa parehong oras, hindi ko napigilan ang madismaya na sa kanyang edad na tatlumpu't anim na taong gulang pa lamang, ang kanyang buhay ay natapos nang napakalupit.
Ang pagiging isang taong lantang gulay ang estado na marahil ang pinakamasamang parusa sa mundo. Pinag-aralan ko tungkol sa kanyang kaso, at sa lahat ng mga libro na nabasa ko sa library, tinitiyak ng mga ito na karamihan sa mga tao na na-coma ay maaaring alam nila kung ano ang nangyayari sa kanilang paligid, ang iba ay hindi dinadapuan ng “swerte na iyon”. Kung gayon, ano kaya ang iisipin ni Ares kapag narinig niya akong nakikipag-usap sa kanya tungkol sa aking kalokohan?
Tiyak na sinusumpa niya ang bawat sandali na naririnigniya ang aking boses, ngunit kung natiis kong magpakasal sa kanya, dapat niya rin akong tiisin. Parang patas ito sa akin, kaya patas lang kami.
Sa isang ngiti ang gumuhit sa aking mga labi at nagpatuloy ako sa pagpapalit ng aking damit upang matulog.
…...
Nang sumunod na linggo ay napakabilis ng pangyayari. Noong Lunes ng umaga, bumangon ako nang maaga para pumunta sa klinika sa kahilingan ni Lola Débora. Pagkatapos ng pagbisita sa doktor at tiniyak nito na ako ay fertile na may magandang obulasyon, iniskedyul niya ang appointment para sa akin. Miyerkules na at umuwi ako, medyo pagod na sa proseso ng pagpapabinhi. Sinamahan ako ng biyenan ko, at tuwang-tuwa siya, na kahit ayaw ko ay nagkaroon din ako ng ilusyon para rito.
Dumating ang Biyernes, at ngayon ay nasa kwarto na ako, nakatayo sa harap niya.
“Ares ... Gusto kong malaman mo na hiniling sa akin na bigyan ka ng tagapagmana,” huminga ako nang malalim at pinalabas ito nang may buntonghininga.
“Sumailalim ako sa artipisyal na inseminasyon para makapagbuntis at maaari kang maging ama sa malapit na hinaharap. Wala akong tutol kapag sa pagsilang nga isang sanggol, at alam kong mamahalin ko siya dahil bahagi siya ng buhay ko, ngunit gusto kong malaman mo na ito ay para lamang doon, dahil gaya ng sinabi ko sa iyo noon, hindi kita mahal, pero kaya kong maging asawa mo at matulog sa tabi mo sa gabi.”
Binibigyan ko siya ng ngiti na malungkot, ngiting walang kabuhay-buhay. Hindi ko mahal ang lalaking ito, ngunit natutunan kong tiisin ang kanyang presensya sa silid na ito.
“Kung mananatili ako sa ganitong estado, malalaman ng sanggol na ang kanyang ama ay isang dakilang tao. Iyon ang sasabihin ko tungkol sa iyo, uulitin ko ang mga narinig ko bago tayo ikasal. Itatago ko ang masasamang komento tungkol sa’yo.”
Huminto ang puso ko sa pagtibok na nagdulot sa akin ng pakiramdam na hindi makahinga. Pakiramdam ko ay nanghihina ang aking mga binti, isang lamig ang sumasalakay sa akin mula sa batok ng aking leeg hanggang sa aking gulugod nang makita kong muli ang mga itim na mata na hindi ko akalaing makikita ko muli.
Mabilis na nawalan ng kontrol ang aking pulso habang pinapanood ko siyang gumagalaw, at pakiramdam ko ay dumadagan sa akin ang mundo habang naririnig ko siyang bumubulong ng ilang salita na hindi ko maintindihan.
Nagising na siya, ngayon ay nagising na siya mula sa pagkaka-coma.