SAY AMEN ( MOTIBO 5 )

CHAPTER 13: ET LUX IN TENEBRIS

Pangalawang araw sa guest house, nagkasundo ang tatlo na ligirin ang compound.Pero minabuti ni Allen na manatili muna roon.

Ang ulan ay hindi tumigil. Para siyang metronome ng isang lungsod na hindi makahinga — steady, mabigat, paulit-ulit. Sa guest house, ang lampara lamang ang nagbibigay ng malambot at maputlang liwanag; sa labas, ang hangin ay nagpapatagilid ng mga malulusog na dahon at nagmumungkahi ng pagbabago na hindi mapipigilan.

Si Allen Mendoza ay nakaupo sa mismong gitna ng maliit nilang ops room: isang lumang mesa na puno ng mga folders, larawan, at nakakalat na Scrabble tiles. Sa isang tray, nakaayos ang lumang mapa ng Sta. Monica compound—mga simbahan, mga daan, ang sementeryo, ang guest house, ang Valmores residence—ang buong baryo ay naging isang chessboard sa mga mata niya. Sa batok niya, naka-earpiece ang linya kay Leumas; hindi pa darating si Leumas pero palaging on-call.

LEUMAS: “Okay, Allen,” malumanay ang boses ni Leumas sa kabilang dulo, “step me through the evidence again. Ano ang pinaka-solid natin ngayon?”

ALLEN: “Sir,” sabi ni Allen, mabilis ngunit mahinahon, “finger ring—identified as belonging to Father Vincent; b****y uniform under the narra tree; Scrabble board spelling SAY AMEN (na bigla ring naglalaho); Latin poems—In silentio ante procellam—and the portrait registry with gaps in the birth records. Plus—” huminto siya para huminga, “—a box of old photos and letters sa kwarto ni Mang Carlos na may mga pangalan na paulit-ulit lumalabas: Domeng, Del Agoncillo, Perez, Esperon.”

LEUMAS: “Good, but be careful. Motive can blind you. You and Vonmark need to separate emotions from evidence.”

Sa mesa, isang piraso ng Scrabble tile ang naka-angat sa gilid — parang hindi pa natatanggal nang maayos. Pinagmasdan ni Allen ang butas-butas ng mga letra at napansin ang kakaibang bagay: ang spacing at ang orientation ng mga titik ay tila deliberate. Hindi ito basta pangungulit ng killer; may pattern.

Binilang niya ang tiles: S-A-Y / A-M-E-N. Pero kung babaliktarin, kung paglalaruin ang order, may maaaring ibang word na mabuo. Anem? Hindi. Names? Oo. NAMES. Hinawakan niya ang mga tile at inayos: N-A-M-E-S. Maya-maya, parang isang maliit na ilaw ang pumailaw sa kanyang utak. Names. Mga pangalan. Ang scrabble ay hindi lang nagsasabing SAY AMEN — pinaglaruan ang names. Ang killer ay tila naglalaro.

Tinawagan niya si Ivana sa phone.

ALLEN: “Major, nasaan ka?”

IVANA: “I'm on my way. Galing ako kay Sister Merriam for a quick interview. Si Von? Nasa library siya; may hinahanap,” sagot ni Ivana. Malamig ang boses niya at may lungkot na hindi maipagkakaila.

Halos isang Oras din ang lumipas ng muli silang magkita sa guest house — Allen, Vonmark, at siya — nagkatipon sa mesa.May inilabas si Vonmark na ayon sa kanya ay nakita niya sa library.

VONMARK: “Ang locket na ito,” bungad ni Vonmark, “ay may isang maliit na larawan sa loob. Half-faded. Marahil ay isa siyang sakristan dati, may initials—R.D.

ALLEN: “Okay,” sabi ni Allen. “We get lab to do quick fingerprint and photographic analysis. Also, trace the registry: siapa nag-register ng locket sa inventory ng church? At follow up ang box of letters ni Mang Carlos. May mga names doon.”

Bago pa man sila makalakad, tumunog ang pinto. Isang madre ang pumasok, naglalakad nang maingat—si Sister Maria. Lumapit siya nang dahan-dahan, ang mukha puno ng paghihirap at bilog ang mga mata.

MARIA: “Detectives,” bulong niya. “Meron po akong kailangan ipagtapat. Kahit na takot ako.”

Ang takot sa kaniyang mukha ay ibang klase — parang nalilito siya sa pagitan ng pananampalataya at pagnanasang magsalita.

IVANA: “Anything?” mahinang pakiusap ni Ivana.

Huminga si Sister Maria ng malalim.

MARIA : “Hindi po ako ang may gawa ng mga kasalanan. Pero… may nakita po ako noon na hindi dapat makita ng sinuman sa simbahan.” Tumigil siya ng ilang Segundo bago muling nagsalita. “May listahan. Ginamit nila para itago ang mga pangalan. Hindi lahat ay sa libro—may naka-scratch sa likod ng lumang portrait, at may envelope na inilagay sa mga kapa ng pari".

Allen bagamat naguguluhan ay agad na nagtanong.

ALLEN: “Sino ang nagtatago ng listahan?”

Hindi agad sumagot si Sister Maria. “Hindi ko maipangalan po. Nakatakip lang—mga initial. May isa na R. P. at R. D. May isa pa—M. C.”

M.C. Mang Carlos? R.P. Ruben Perez? R.D. Ruben Del Agoncillo? Isang maliit na pag-ikot ng mga letra, isang lihim na code na gumagalaw sa isipan ni Allen.

VONMARK: “Show us where you saw it,” utos ni Vonmark.

Dinala nila si Sister Maria sa maliit na archive. Sa likod ng lumang portrait ng anim na pari, may madilim na tinta. Hindi ito malinaw sa unang tingin—kailangan ng flashlight at mabagal na pagtingin. Si Ivana ang nag-adjust ng flashlight, at doon nila nakita: isang incised line, halata na may nakasulat na R.D. • R.P. • M.C. — parang listahan. Sa tabi nito, may maliit na inscription na halos di maintindihan: “Pactum susurratum”.

ALLEN: Kahit maliit na marka, may pattern,” sabi ni Allen. “Someone used the portrait as a ledger. They updated it—like a private ledger.”

VONMARK: "Kung ganun,” bungad ni Vonmark, “kung ang portrait at registry ay tinatamaan ng pekeng records, saan tumatakbo ang dinero? Sino ang tumutulong na i-cover ito?”

May biglang tawag mula sa barangay tanod.

TANOD:“Sir—may nakita pong tao sa may lumang well sa likod ng school. Mukhang may iniwan na bagay. Posibleng ito ang missing student’s bag.”

Tumila ang hangin sa kanilang dibdib. Kung bag ito ni Marian, malapit na silang magkaroon ng breakthrough.

Nagmadali silang lumabas, sina Allen at Vonmark nauna, si Ivana kasunod. Sa dami ng lalakad nila, parang may maliliit na anino sa pagitan ng mga punong narra. Sa mismong well, isang maliit na bag na basang-basa ang nakasilid sa gilid. Sa loob: isang school ID—Marian. At isang maliit na panyo na may bahid ng dumi. Walang dugo. Walang salita. Ngunit hindi ito nag-clear ng tanong: bakit iniwan ang bag sa well?

Habang iniinspeksyon nila ang area, napansin ni Allen ang isang maliit na marka sa lupa: isang tatlong-pang-punong-tuldok—parang simbolo ng tatlong puntos na ginagamit sa isang code. Tris•dot. Hindi natural na marka. Kinuha niya ang camera at nag-photo.

ALLEN: "May nagtatak na simbolo rito,” sabi niya sa grupo. “It’s intentional. Someone left a sign.”

Nilipat nila ang daliri sa lupa—may labi-labi ng sapatos. Saksi iyon ng pag-daan. Ngunit ang testigo na gusto nilang mahuli ay hindi naroon. Ang pahiwatig ay isang maliit na panimulang hakbang patungo sa mas malaking grid.

Pagbalik nila sa guest house, napansin ni Allen na ang Scrabble tray ay may bagong kombinasyon. Hindi sinasadya nang pagkakatuklas: ang tiles ay nakaayos ngayon sa isang bagong salita—NAMES—na hindi nila inabutan kanina. Naiwan ang kilabot sa dibdib niya: hindi ito simpleng prank. Ito ay calculated.

ALLEN: "Naka-setup tayo,” pabulong ni Allen, “somebody is staging clues so detectives will follow a trail—pero bakit? Para ipahiya? Para i-taunt? Or para ituro ang daan?”

Si Ivana ay tumingin kay Vonmark. May nag-aapoy na pagkabagabag sa kanyang mga mata.Tila may gustong itanong pero hindi niya iyon naituloy.

Ang sumunod na oras ay nagsilbing pressurization: bawat tanong ay may maliit na sumasagot, ngunit ang mga sagot ay gumagawa ng sampu pang tanong. Minabuti ni Allen na i-fingerprint ang locket at ang ring; sinuri nila ang registry at inilagay ang mga pangalan sa isang timeline board—koneksyon sa dati nang portrait at sa bagong priests. Kapag lumabas ang isang pattern—ang memory ng publiko tungkol sa mga paglilipat ng pari—at micro-transactions ng simbahan—lalo silang malalapit sa pundasyon ng opisyales na proteksyon.

IVANA: "May isang bagay pa,” sabi ni Ivana nang malalim ang paghinga. “Sister Maria hinted at an envelope, right? Where was it found?”

ALLEN “Sa paanan ng statue of St. Peter,” sagot ni Allen. “Deuteronomy verse. Someone wanted a message left—not just a victim’s cry but a moral hammer.”

ALLEN: "Kung ganoon,” ang maingay na pag-file ng mga papeles, “we need to check all priests’ movement logs. We need to know who had access to the closed basement, to the cave, and to the archive. Not all access is official—some are by key, some are by trust.” Si Leumas sa earpiece ay nag-remind ng standard procedure: control the chain of custody. Document every touch.

May nag-ping sa telepono ni Allen: isang anonymous tip. Walang number—text lamang:

> Look under the perlas. The second angel knows.

Nang sumulyap si Allen sa mesa, napatingin siya sa natitirang perlas sa altar photos na dating kuha ni Ivana. Mga anghel—kahit sa bato, may dalawang perlas. Sino ang nagsabi ng “second angel”? Ang perlas bilang simbolo ng santidad—o bilang hiding spot?

Nang makaramdam ng pagod ay humiga si Allen sa isang upuan at binuksan ang locket photo na nakuha ni Vonmark sa Library. Larawan ng isang bata, pamilyar sa kanyang puso. May kilabot na pumailanlang. Hindi niya alam kung bakit, ngunit parang may kilala siya sa mga mata ng bata—isang nag-uumpisang puzzle piece. May pakiramdam siyang magkakaroon ng pinal na paghimay-himay sa mga susunod na araw—at babalik lahat sa isang punto: who among them could commit such orchestrated cruelty?

Hindi rin niya alam na may nagmamasid sa bintana ng guest house—isang silhouette, payat, nakasuot ng light-colored habit, tumingin nang matagal. Hindi siya umiimik, at hindi niya nilapitan ang pinto. Parang isa siyang watcher lamang. Parang isang testigo na hindi magbibigay ng pangalan.

Sa gitna ng dilim, nag-ring ang kanyang phone. Si Leumas: “Allen, one more thing. Trust no single lead. Push for documentary evidence. If they’re smart, they’ll create theatre for us. Make sure it’s not a theatre that leads us to the wrong man.”

Allen napailing. Tinalikuran niya ang mesa at pinanood ang ulan. Sa bawat patak, nabubura ang maliit na bakas ng paa sa lupa—pero hindi nabubura ang katanungan na nasa kanyang utak: Sino ang may lakas at access? Sino ang may poot at plano? Sino sa kanila ang magsusuot ng abito at magsasabi ng misa sa umaga at sa gabi ay mananatili sa ilalim ng lupa?

Ang sagot ay hindi pa nakasulat. Ang tanging sigurado ay ito: may isang tao — o grupo — na naglalaro ng pangalan, nagtitiktik ng pattern sa kanilang mga galaw, at nagpapadala ng cryptic signs para ilihis ang imbestigasyon. Ang kaso ay hindi lamang tungkol sa pamamaslang—ito ay tungkol sa paglilinis ng isang bungkos ng palihim at protektadong kasalanan.

Habang lumalalim ang gabi, ang guest house ay nagmistulang maze, may isang bagay na mula sa ilalim ng mesa na nakatawag sa kanyang pansin—isang maliit na papel na naka-fold, isang sulat:

KILLER :“They took more than names. They took our futures. Find the second angel before the first bell.”

Muling tiniklop ni Allen ang papel at inilagay sa kanyang dibdib. Hawak niya ang piraso ng papel na iyon habang bumabagsak ang ulan—at sa kanyang puso, nabuo ang isang sworn promise: Hindi niya hahayaan na maging teatro ng ibang tao ang hustisya. Hindi ngayon. Hindi kailanman.