“So ganito pala kapag naaawa ka na?”
Tahimik ang silid matapos kong bitawan ang mga salitang ’yon, pero ramdam ko kung paanong tumama ang bawat pantig sa kanya. Kita ko sa mga mata ni Yanna ang bahagyang pagkagulat...hindi dahil sa sinabi ko, kundi dahil sa tono. Bumalik na. Ang maskara. Ang Kairo Valencia na alam ng lahat. Malamig. Mapaglaro. Nakangiti pero may talim.
Kung alam lang niya kung gaano kasakit isuot ulit ’to.
“Ganito pala kapag pinili mong maging bayani,” dagdag ko, dahan-dahan akong tumayo mula sa kinauupuan ko. “May kasamang malungkot na tingin. Mahinang boses. Parang may nasirang laruan sa harap mo.”
“Hindi ’yan ang ginagawa ko,” sagot niya agad, mariin. May apoy sa mata niya, pero may bahid ng kirot na pilit niyang tinatago. “Hindi kita kinakaawaan.”
Ngumiti ako...’yung ngiting sanay na sanay akong gamitin sa boardroom, sa harap ng media, sa kahit sinong gustong magpanggap na kaya nila akong basahin. “Talaga? Kasi ’yan ang itsura mo kanina. Parang may nakita kang pulubi sa gilid ng kalsada at nagdalawang-isip kung mag-aabot ng barya.”
Tumigas ang panga niya. “Ang bastos mo.”
“Hindi,” sagot ko, sabay ikiling ang ulo ko. “Prangka lang. Mas mabuti ’yon kaysa sa paawa.”
Sa loob-loob ko, gusto kong suntukin ang sarili ko. Gusto kong bawiin ang bawat salitang lumalabas sa bibig ko. Pero mas malakas ang takot. Takot na manatili siya. Takot na makita niya ako nang buo. Takot na hindi na ako makapagtago kapag hinayaan ko pa siyang lumapit.
“Kaya ba?” tanong niya, mas mababa na ang boses. “Kaya ka bumalik sa pagiging ganito?”
Lumapit ako sa kanya, sinadya kong paliitin ang pagitan naming dalawa. Hindi para yakapin. Hindi para lambingin. Kundi para ipaalala kung sino ako kapag may pader sa pagitan ng damdamin at mundo.
“Ganito talaga ako,” sabi ko. “’Yung nakita mo kanina...pagod lang ’yon. Lasing. Isang pagkakamali.”
“Kasinungalingan,” bulong niya, pero rinig ko. Ramdam ko.
“Kung kasinungalingan,” sagot ko, “edi huwag mo nang balikan. Huwag mo nang gawing kuwento sa isip mo.”
Tinitigan niya ako nang diretso, parang hinahamon ako. “Takot ka.”
Napatawa ako, maikli at walang saya. “Takot? Ako?”
“Oo,” sagot niya, hindi umatras. “Takot kang makita.”
Bigla kong naramdaman ang bigat sa dibdib ko. Para akong sinampal ng katotohanan na ayaw kong marinig. Kaya ginawa ko ang alam kong pinakamabisang depensa...inumang ko ang pangungutya.
“Alam mo, Yanna,” sabi ko, mas malamig ang boses ko ngayon, “hindi kita kailangan para intindihin ako. Hindi rin kita kailangan para ayusin ako.”
“Hindi ko naman sinabing kailangan mo ako.”
“Pero kumikilos ka na parang may utang akong ipaliwanag ang sarili ko sa’yo,” balik ko. “Parang may karapatan kang pumasok at magdesisyon kung ano ang totoo at hindi.”
Huminga siya nang malalim. Kita ko kung paano siya nagpipigil. Kung paano niya kinokontrol ang emosyon niya...eksaktong kabaligtaran ng ginagawa ko.
“Kung ayaw mong makita,” sabi niya sa wakas, “edi huwag.”
“Good,” sagot ko agad. “Mas malinaw.”
Tumalikod siya. Doon ko naramdaman ang kurot—hindi sa dibdib, kundi sa sikmura. Isang pakiramdam na parang may mali akong ginawa, kahit alam kong ito ang mas ligtas na ruta.
“Simula ngayon,” dagdag niya, hindi pa rin humaharap, “mananatili ako sa papel na gusto mo.”
Napahinto ako. “Anong papel?”
Ang tanong na ’yon ang nagpatigil sa kanya. Dahan-dahan siyang lumingon, at sa mga mata niya, wala na ’yung lambot. Wala na ’yung pag-aalala. May kung anong nagsara.
“’Yung babaeng hindi naaawa,” sagot niya. “Hindi nakikialam. Hindi nakakakita.”
Tumango ako, kahit may kung anong sumikip sa loob ko. “Mas mabuti.”
Ngumiti siya...pero hindi ’yung ngiting kilala ko. Ito ay malamig, kontrolado, at masakit sa paraang hindi ko inaasahan.
“Mas mabuti para sa’yo,” dagdag niya.
Bago pa ako makasagot, tuluyan na siyang lumakad palayo. Naiwan akong nakatayo sa gitna ng silid, hawak ang maskarang ako mismo ang nagbalik sa mukha ko.
At sa katahimikang iniwan niya, isang katotohanan lang ang malinaw sa isip ko....
Mas madali ngang itaboy siya…
pero mas mahirap harapin ang sarili kong kasinungalingan.
Humugot ako ng malalim na hininga, pinisil ang baso sa kamay ko, at bumulong sa dilim...
“Masanay ka, Kairo… dahil ito ang pinili mo.”