ISMAEL POV
Kabanata: Ang Hindi Ko Kayang Sabihin Pero Hindi Ko Na Rin Kayang Itago
Maaga akong nagising.
Hindi dahil sa alarma o ingay sa labas, kundi dahil sa bigat sa dibdib ko na parang may nakadagan mula pa kagabi. Nakaupo na ako sa gilid ng sofa bago ko pa tuluyang namalayan na gising na pala ako. Hawak ko ulit ang baril ko, nakasanayan na. Pero sa totoo lang, hindi ito ang una kong hinanap.
Ang una kong naisip ay si Icey.
Nandoon pa rin ang init ng hawak niya sa pulso ko. Maliit lang, pero sapat para guluhin ang buong sistema ko. Sanay akong gumalaw nang walang iniisip. Sanay akong magbantay, magplano, at umatras kung kailangan. Pero kagabi, may isang bagay akong hindi nagawang kontrolin—ang sarili ko.
Tumayo ako at sinilip ang hallway. Tahimik pa. Sarado ang pinto ng kwarto niya.
“Kalma,” bulong ko sa sarili ko. “Trabaho muna.”
Pero kahit anong pilit ko, hindi bumabalik sa normal ang t***k ng puso ko.
Ilang minuto ang lumipas bago ko marinig ang mahinang pagbukas ng pinto. Lumabas si Icey, naka-jacket, nakapusod ang buhok. Mukha siyang pagod pero gising na gising ang mata.
Nagkatinginan kami.
Walang bumati agad.
“Good morning,” siya ang unang nagsalita.
“Good morning,” sagot ko.
May ilang segundong katahimikan na hindi awkward, pero mabigat. Parang pareho naming inaalala ang eksaktong lugar kung saan kami huminto kagabi.
“Aalis na tayo? ” tanong niya.
“Oo,” sagot ko. “May galaw sa area. Hindi na ligtas dito.”
Tumango siya. “Gaano kabilis? ”
“Labinlimang minuto,” sabi ko. “Kunin mo lang ang essentials.”
“Alam ko na,” sagot niya, bahagyang nakangiti. “Tinuruan mo ako.”
Napasinghap ako ng konting tawa. “Oo nga pala.”
Habang naghahanda siya, sinuri ko ang paligid. Tiningnan ko ang mga bintana, ang likod ng bahay, at ang mga posibleng pasukan. Kinausap ko na rin ang ibang tauhan namin.
Paglabas niya ulit, may dala na siyang backpack.
“Ready,” sabi niya.
“Kain muna,” sabi ko. “Kahit konti.”
“Hindi ka ba gutom? ” tanong niya.
“Sanay na,” sagot ko.
Huminto siya sa tapat ko. “Hindi ibig sabihin na sanay ka, dapat mo nang pabayaan ang sarili mo.”
Napatingin ako sa kanya. Diretso. Walang biro.
“Ayos lang ako,” sabi ko.
Umiling siya. “Lagi mong sinasabi ’yan.”
“Dahil totoo.”
“Hindi palagi,” sagot niya. “At alam mo ’yon.”
May gusto akong sabihin. Marami, sa totoo lang. Pero pinili kong buksan ang lata ng pagkain sa mesa at itulak iyon papunta sa kanya.
“Pag-usapan natin ’yan mamaya,” sabi ko. “Kapag ligtas na.”
“Kailan pa tayo naging ligtas? ” tanong niya.
Hindi ako nakasagot.
Lumabas kami ng safe house bandang alas-sais ng umaga. Malamig ang hangin. Tahimik ang paligid, masyadong tahimik. Mas lalong nakakakaba.
Kasunod namin si Trina na seryosong nakatingin sa amin habang nagmamanman sa buong paligid.
“Mananatili ka sa likod ko,” sabi ko habang naglalakad.
“Hindi ako bata,” sagot niya.
“Hindi ko sinabing gano’n,” sabi ko. “Responsibilidad kita.”
Huminto siya sandali. “Responsibilidad lang ba? ”
Napamura ako sa isip ko.
“Maglakad ka,” sabi ko, mas mahigpit ang boses kaysa sa gusto ko.
Sumunod siya, pero alam kong hindi iyon ang katapusan ng usapan.
Mga sampung minuto pa lang kaming naglalakad nang marinig ko ang mahinang tunog ng makina sa malayo.
"Tumigil kayo,” bulong ko.
Agad siyang tumigil. Walang tanong. Isa iyon sa mga bagay na kinaiinisan ko at kinahahangaan sa kanya—mabilis silang sumunod.
Sumilip ako sa gilid ng gusali. Dalawang sasakyan. Hindi pamilyar.
“May tao,” sabi ko.
“Kaaway? ” tanong niya.
“Hindi ko sigurado,” sagot ko. “Pero hindi rin kaibigan.”
“Tatakbo ba tayo? ” tanong niya.
“Hindi,” sagot ko. “Dadaan tayo sa likod.”
Habang gumagalaw kami, naramdaman kong bahagyang dumampi ang kamay niya sa likod ko. Hindi para pigilan—para ipaalam lang na nandoon siya.
“Ismael,” bulong niya habang naglalakad kami, “kanina…”
“Hindi ngayon,” bulong ko rin.
“Hindi ako naghahanap ng sagot,” sabi niya. “Gusto ko lang malaman kung okay ka.”
Napahinto ako saglit.
“Hindi ako sanay na may nagtatanong niyan,” sagot ko.
“Pwede ka namang masanay,” sabi niya.
Nagpatuloy kami sa paglakad. Walang humabol. Walang putok. Pero ramdam ko ang tensyon sa bawat hakbang.
Nakarating kami sa pansamantalang taguan bago magtanghali. Luma itong warehouse, pero ligtas—sa ngayon.
Umupo si Icey sa isang kahon. Napabuntong-hininga siya.
“Pagod ka,” sabi ko.
“Lahat naman tayo,” sagot niya.
Umupo ako sa tapat niya. Hindi masyadong malapit. Hindi rin malayo.
“Ismael,” sabi niya, mas seryoso na ang boses, “hindi ko inaasahan ang kahit ano mula sa’yo.”
Tumingin ako sa sahig. “Mabuti.”
“Pero gusto kong maging malinaw,” dagdag niya. “Hindi kita tinatanong kung ano tayo. Gusto ko lang malaman kung totoo ang nararamdaman mo.”
Tahimik ako.
“Kung wala,” sabi niya, “kaya kong tanggapin.”
Napatingin ako sa kanya. “At kung meron? ”
“Mas delikado,” sagot niya. “Pero hindi ako tatakbo.”
Huminga ako nang malalim. Ito na ’yon. Ito ang parte na lagi kong iniiwasan.
“Simula nang makilala kita,” sabi ko, dahan-dahan, “nahihirapan akong mag-isip nang malinaw.”
Ngumiti siya, pero hindi nagsalita.
“Hindi dahil mahina ka,” dagdag ko. “Kabaligtaran.”
“Ismael—”
“Hindi pa tapos,” sabi ko. “Natakot ako hindi dahil may kaaway. Natakot ako dahil may pakialam na ako.”
Tahimik siya. Nakikinig.
“Kapag may pakialam ka,” pagpapatuloy ko, “may pwedeng mawala.”
“Lagi namang gano’n,” sabi niya. “Pero hindi ibig sabihin na mali.”
Tumango ako. “Alam ko.”
“Kung alam mo,” tanong niya, “bakit ka pa umaatras? ”
Tumingin ako sa kanya, diretso. “Dahil kapag pinili kita, hindi na kita kayang ituring na misyon.”
Bahagya siyang ngumiti. “Hindi ko naman gusto na maging misyon.”
Napangiti rin ako, kahit saglit lang.
“Hihinto ako rito,” sabi ko. “Hindi ako mangangako ng kahit ano.”
“Hindi ko hinihingi,” sagot niya. “Gusto ko lang na huwag kang magsinungaling sa sarili mo.”
Tumayo ako. Inabot ko ang kamay niya para tulungan siyang tumayo.
“Hindi ko alam kung hanggang kailan tayo ligtas,” sabi ko.
“Pero nandito tayo ngayon,” sagot niya.
At sa simpleng sandaling iyon, sa gitna ng gulo at panganib, napagtanto ko ang isang bagay na matagal kong tinatakbuhan—
Hindi ako natatakot na mamatay.
Ang kinatatakutan ko ay ang mabuhay nang may dahilan.
At si Icey ang dahilan na ’yon.