Tahimik ang paligid, tanging liwanag ng kandila ang nagpapaliwanag sa sala nina Jake. Nasa harap niya ako, pilit na inaayos ang mga notes ko para sa project. Pinilit kong wag magpakita ng kaba.
"Cha," basag ni Jake sa katahimikan. "Ang tahimik mo talaga, 'no?"
Napatigil ako. Hindi ko alam kung paano sasagutin ang tanong niya.
"Uh… sanay lang siguro ako."
"Sanay?" Kumunot ang noo niya habang nakatingin sa akin. "Pero madami kang gustong sabihin, hindi ba?"
Napatingin ako sa mga mata niya—seryoso, tila naghihintay ng sagot. Ngunit pinili kong yumuko, at manatiling tahimik.
Tahimik kaming dalawa habang patuloy akong nagsusulat. Sa gilid ng mata ko, napansin kong nakatitig si Jake sa kawalan. Parang ang layo ng iniisip niya.
"Jake," mahina kong tawag. "Okay ka lang?"
Napatingin siya sa akin. "Yeah, sanay lang akong maraming iniisip."
Hindi ko maiwasang mapansin ang lungkot sa likod ng ngiti niya. May bigat na tila hindi niya kayang bitawan.
Naalala ko ang sinabi niya dati, "Hindi puwedeng magkamali ang isang Monteverde," habang nilalaro niya ang bola sa kamay. Noon ko pa naramdaman, nasa ilalim siya ng anino ng pangalan nila—at tila hindi siya makalaya.
Biglaang namatay ang ilaw, at ang buong bahay ni Jake ay binalot ng dilim.
"Brownout," sabi ko, pilit na hindi nagpapakita ng kaba. Narinig ko ang kaluskos ng mga upuan habang iniaayos niya ang mga kandila sa mesa.
"Wala tayong choice, mukhang break muna tayo," sabi ni Jake, may pilit na tawa. Umupo siya sa tapat ko, ang liwanag ng kandila ay nagbigay ng anino sa mukha niya, lalo itong naging seryoso.
"Cha," basag niya sa katahimikan. "Hindi ko alam kung naiintindihan mo ‘to, pero minsan ang hirap maging Monteverde."
Napakunot ang noo ko. "Bakit naman? Parang ang perfect ng buhay mo."
"Hindi lahat ng nasa labas nakikita ang bigat sa loob," sagot niya, naglalaro ang daliri niya sa tasa ng kape. "Kailangan kong sundin lahat ng gusto nila. Kahit yung mga pangarap ko… parang wala nang kwenta."
"Ano ba ang pangarap mo?" tanong ko, tunay na nagtataka.
Tumingin siya sa akin, diretso sa mata ko, parang naghahanap ng tapang. "Gusto ko lang ng simpleng buhay, Cha. Yung hindi ako kailangan maging someone else."
Sandaling katahimikan ang bumalot, pero ramdam ko ang bigat ng mga salita niya. Habang tumitig siya, parang may dumaloy na kakaibang spark na hindi ko maipaliwanag.
Tahimik kami ni Jake, tanging tunog ng kandila ang maririnig sa pagitan namin. Napaisip ako sa sinabi niya kanina—na gusto lang niya ng simpleng buhay. Ang taong nasa harapan ko, na mukhang perpekto sa lahat, ay may mga bitbit ding bigat.
"Jake," basag ko sa katahimikan. "Ano bang gusto mo talagang gawin? I mean, kung walang nakikialam sa'yo."
Napangiti siya, pero may lungkot sa mata niya. "Gusto kong maging architect. Gustong-gusto ko yung ideya ng pagbuo ng mga bagay, ng paggawa ng sarili kong marka."
"Galing mo siguro doon," sagot ko, pilit na iniisip kung paano ko siya mapapanatag. "Pero bakit parang big deal kung yun ang pangarap mo?"
"Cha," tumingin siya sa akin, seryoso. "Hindi 'to tungkol sa galing. Para sa tatay ko, hindi puwede ang pangarap na 'to dahil hindi 'to 'worthy' ng apelyido namin. Monteverde kami—kailangan sa negosyo."
Hindi ko alam kung ano ang isasagot ko. Ramdam ko ang bigat ng bawat salita niya. Kaya lang, naisip ko rin ang sarili kong mga insecurities.
"Alam mo," sinimulan ko, "sa totoo lang, naiinggit ako sa'yo minsan. Ang tapang mong maging ikaw. Pero, ako? Invisible. Kahit anong gawin ko, parang walang nakakapansin. Walang pumapansin."
Napalunok ako sa sinabi ko. Hindi ko inakalang magpapakatotoo ako nang ganito. Pero tumitig si Jake sa akin, parang hindi siya makapaniwala.
"Cha," sabi niya, mabagal pero buo, "hindi ka invisible."
Bago pa man ako makasagot, bumukas ang pinto. Dumating si Lexa, dala ang aura niyang parang bagyo. "Oh? Ang cozy niyo naman." sabi niya, may halong sarcasm.
Biglang nanlamig si Jake. Tumayo siya at parang hindi alam kung paano magpapaliwanag. "Uh, Lexa...? Kasi brownout? Nagkukuwentuhan lang kami ni Cha, habang nagpapahinga."
"Sure..." sagot ni Lexa, umupo sa kabilang mesa. "Alam mo, Cha, hindi lahat ng tao kaya kang intindihin."
Hindi ko na napigilan ang sarili ko. "Tama ka. Pero hindi rin lahat ng tao naiintindihan kung ano ang totoong teamwork."
Nagulat si Jake at Lexa. Hindi ko alam kung saan nanggaling ang tapang ko, pero ipinagpatuloy ko. "Ginagawa natin 'tong project na 'to para magtulungan, hindi para maghilaan pababa."
Tahimik si Lexa.
At sa unang pagkakataon, parang nakita ko ang ngiti ni Jake na totoo.
Habang nagpapahinga kami, napansin kong nakatitig siya habang nagbabasa ako ng libro. "Lagi ka talagang tahimik," sabi niya, halos pabulong. "Pero parang ang dami mong gustong sabihin."
Napangiti ako. "Baka kailangan lang ng tamang pagkakataon."
Nagtama ang mga mata namin, at sa simpleng saglit na iyon, parang nawala ang lahat ng insecurities ko. Sa ilalim ng liwanag ng kandila, para akong hindi na invisible.
Habang tinutuloy namin ang usapan, bumalik ang bigat sa boses ni Jake. "Minsan, gusto ko na lang tumakas sa lahat. Ang hirap maging Monteverde. Lahat ng kilos ko, parang may nakabantay."
Hindi ko alam kung paano siya sasagot. Naintindihan ko naman, kahit papaano, ang nararamdaman niya. Pero bago pa ako makapag-isip ng tamang sagot, biglang sumingit si Lexa.
"Kaya nga dapat careful ka sa ginagawa mo, Jake," sabi niya, may halong ngiti pero ramdam ang sarkasmo. "Hindi puwedeng masira ang 'perfect Monteverde' image mo."
Bigla akong nakaramdam ng tensyon. Tumitig si Jake kay Lexa, halatang naiinis. "Alam mo, Lexa," sabi niya, matigas ang tono, "nakakapagod na. Sawa na ako sa pagpapanggap."
Halos hindi ako makapaniwala sa narinig ko. Maging si Lexa, nanlaki ang mata, pero saglit lang iyon. "Seryoso ka ba? Jake, ganyan ba talaga ang gusto mong sabihin?"
"Hindi mo maiintindihan," sabi ni Jake, nakayuko, nanginginig ang boses. "Hindi mo alam kung anong bigat ang dinadala ko araw-araw."
Sinubukan kong pakalmahin ang sitwasyon. "Lexa, hindi madali ang pinagdadaanan niya. Baka naman—"
Bigla niyang pinutol ang sinasabi ko. "Cha, STOP IT! Hindi mo siya maiintindihan. Hindi mo alam ang buhay ng mga tulad namin."
Tumahimik ako. Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa akin. Totoo bang hindi ko sila maiintindihan? Masyado bang malayo ang mundo ko sa kanila?
Hindi ko napigilan ang bumalik ang mga insecurities ko. Mali ba ang ginagawa ko? Tama bang nandito ako?
Pagkatapos ng ilang saglit ng tensyon, tumayo si Lexa at lumabas ng kwarto. Naiwan kaming dalawa ni Jake, pareho naming hindi alam kung ano ang sasabihin. Tumitig siya sa sahig, halatang nahihirapan.
"Cha..." mahina niyang sabi, "...sorry. Ayoko sana nang ganito."
Umiling ako, pilit na ngumingiti kahit ang bigat sa dibdib ko. "Okay lang, Jake. Naiintindihan ko."
Pero totoo ba iyon? Sa loob-loob ko, hindi ko alam kung anong sagot. Habang pauwi, pilit kong iniiwasang mag-isip, pero paulit-ulit na bumabalik ang tanong: Tama ba na nandito ako?
Minsan, ang pinakamalaking problema ay hindi ang mundo nila—kundi ang pakiramdam na hindi ka kailanman magiging bahagi nito.
Habang nakaupo ako sa kwarto, hawak ang notebook ko, hindi ko maiwasang balikan ang nangyari kanina. Tahimik kong dinoodle ang isang linya sa sulok ng papel: “Lahat tayo may laban na hindi alam ng iba.”
"Siguro nga," bulong ko sa sarili, "hindi ko kailangang intindihin lahat. Baka sapat na yung nandito lang ako."
Sa kabilang banda, naisip ko si Jake. Ramdam kong may gusto siyang sabihin, pero hindi niya pa kaya.
"Cha," biglang pumasok sa isip ko ang boses niya. "Ikaw lang yata yung taong hindi ko kailangang magpanggap."
Napangiti ako. Siguro, sa simpleng presensya ko, may halaga rin ako.
Kinabukasan, napansin kong tahimik si Jake, pero bawat salita niya ay may bigat. "Good point, Cha," sabi niya, tumingin siya nang diretso sa akin. Parang may kakaibang respeto sa tono niya.
Pagkatapos ng meeting, habang naglalakad pauwi, narinig ko siyang tinatawag ako. "Cha," sabi niya, may alinlangan, "pwede ba tayong mag-usap minsan... tungkol lang sa kahit ano?"
Ngumiti ako. "Oo naman."
Habang naglalakad ako pauwi, naramdaman ko ang kakaibang init sa puso ko. "Ano kaya ‘yon?" bulong ko sa sarili, pilit na itinatago ang ngiti.
Sa likod ko, nakita ko si Jake, nakatayo at nakatingin, may ngiti sa labi. Parang may gusto siyang sabihin, pero pinili niyang manahimik.
Pagdating ko sa bahay, tumingin ako sa salamin. Mahina kong sinabi, "Baka naman, Cha. Baka naman."