BALETE

Pagpasok sa Mansyon

Ang mansyon ng pamilya Altamirano ay parang patay na obra maestra—maliwanag ngunit malamig, marangya ngunit tahimik. Sa unang tingin, akala mo ay perpektong tirahan ito. Pero sa likod ng mga ginintuang kurtina at marmol na sahig, may itinatagong bigat ang bawat sulok. Sa labas, ang puno ng balete ay tahimik na nakatayo, tila nagmamasid.

Si Althea, na ngayon ay tagapaglingkod, ay hindi mapakali habang naglalakad papasok. Nakalugay ang kanyang buhok at suot niya ang puting uniporme. Alam niyang hindi siya basta-basta empleyado rito; may dahilan kung bakit siya narito. Habang papalapit siya sa gate, sinalubong siya ni Mang Berting, ang hardinerong matanda na may mapagmasid na mga mata.

“Althea, diba?” tanong nito, na para bang sinusukat siya mula ulo hanggang paa.

“Opo,” mahina niyang sagot, sabay yuko.

Lumapit si Mang Berting, halos pabulong ang kanyang sinabi. “Hindi lahat ng nakikita mo rito ay totoo, hija. Mag-ingat ka. Lalo na sa puno ng balete.”

Napatingin si Althea sa nasabing puno. Sa likod ng berdeng mga dahon, may anino ng lungkot at misteryo. Ramdam niyang may ibig sabihin ang babala ni Mang Berting, pero hindi niya maitanong pa.

Pagpasok niya sa mansyon, sinalubong siya ng malamig na hangin. Walang sumalubong sa kanya kundi ang tunog ng mga yapak sa marmol. Sa sulok ng mata niya, parang may aninong gumalaw. Pero sinabi niya sa sarili na pagod lang siya.

Unang araw ni Althea bilang tagapaglingkod. Simple lang ang mga utos: linisin ang mga kwarto, ayusin ang mesa, at huwag manghimasok sa mga bagay na hindi para sa kanya. Ngunit kahit anong gawin niya, hindi siya mapakali.

Habang nililinis niya ang dining hall, napansin niya ang isang lumang portrait sa dingding. Nandoon ang larawan ni Leon, kasama ang kanyang pamilya. Pero may isa pang babae sa larawan—ang dating kasintahan ni Leon. Hindi niya maiwasang titigan ang mukha ng babae, na parang may sinasabing hindi niya marinig.

Biglang dumating si Leon, seryoso ang mukha. “Anong tinitingnan mo diyan?” tanong nito, malamig ang boses.

“Pasensya na po, hindi ko sinasadya,” sagot ni Althea, sabay iwas ng tingin.

Ngunit si Leon ay nanatiling nakatayo, nakatingin sa kanya nang matagal. “Hindi lahat ng tao rito ay pinapaniwalaan ko. Sana, hindi ka tulad nila.”

Ang tono ng boses niya ay parang babala. Sa kabila ng tensyon, naramdaman ni Althea ang bigat ng sugat sa puso ng binata.

Sa mga sumunod na oras, iniiwasan ni Althea si Leon. Ngunit kahit saan siya magpunta, pakiramdam niya’y binabantayan siya ng anino ng puno ng balete.

Sa gabing iyon, habang nagpapahinga si Althea sa maliit na kwarto niya, narinig niya ang mga yapak sa pasilyo. Bumangon siya at sumilip sa pinto. Walang tao, pero may malamig na hangin na dumaan. Nang tignan niya ang bintana, kita niya ang puno ng balete sa labas. May puting aninong nakatayo sa tabi nito.

Bumilis ang t***k ng puso niya. Sinara niya ang bintana, pero hindi niya mapigilang tumingin muli. Sa oras na ito, wala na ang anino.

Kinabukasan, habang nasa hardin siya, nilapitan siya muli ni Mang Berting. “Hindi ko gusto ang nakikita ko, hija. Para kang ibon na nilagay sa hawla. Ano bang ginawa mo para mapunta rito?”

“Trabaho lang po,” sagot ni Althea.

“Trabaho? O sumpa?” tanong ni Mang Berting, na parang alam ang sikreto niya.

Sa parehong araw, natagpuan niya si Leon sa hardin, nakaupo sa ilalim ng puno ng balete. Napansin niya ang lungkot sa mata nito. Lumapit siya, kahit hindi niya alam kung bakit.

“Sir Leon…” mahinang tawag niya.

“Anong ginagawa mo rito?” tanong ni Leon, pero hindi ito galit.

“Hindi ko rin po alam. Pero alam kong may dahilan kung bakit narito ako,” sagot ni Althea.

Hindi siya sumagot. Tumayo si Leon, lumapit sa kanya, at tinitigan siya sa mata.

“Bakit parang may tinatago ka?” bulong nito.

Hindi alam ni Althea kung paano sasagutin si Leon. Ang totoo, may lihim nga siya—isang lihim na nag-uugat mula sa puno ng balete. Alam niyang hindi siya dapat mahulog sa binata, pero sa mga mata nito, may pangako ng pag-unawa at kalinga na hindi niya natagpuan kahit kailan.

“Wala akong tinatago,” sagot niya sa wakas, bagama’t alam niyang hindi ito totoo.

“Sigurado ka?” tanong ni Leon, ngunit hindi na ito naghintay ng sagot. Lumayo ito, iniwang mag-isa si Althea.

Sa gabing iyon, tumayo si Althea sa harap ng puno ng balete. Parang buhay ito, parang may gustong sabihin. Sa ilalim ng liwanag ng buwan, naramdaman niya ang bigat ng sumpa na bumabalot sa kanya.

“Hindi ko kayang takasan ang nakaraan,” bulong niya sa sarili. Pero alam niyang hindi rin siya pwedeng tumigil. May kailangan siyang gawin, kahit ano pa ang kapalit.

Sa malayo, nanonood si Leon mula sa bintana ng mansyon. Sa gitna ng dilim, tila may liwanag na pumapalibot kay Althea. Hindi niya maintindihan kung bakit, pero alam niyang may kakaiba sa babaeng ito. At sa kabila ng galit at poot na nararamdaman niya, naroon ang isang bagay na hindi niya maipaliwanag—isang bagay na magtutulak sa kanya pabalik sa piling ni Althea.