BALETE

Simula ng Misteryo

Ang mansyon ng Altamirano ay tila isang mundo sa loob ng mundo. Mula sa harap ng malawak na pintuan, tanaw ang mga haligi nitong parang nagkukwento ng yaman at kapangyarihan ng nakaraan. Ang bawat bintana ay parang may matang nagmamasid, habang ang bawat sulok ay puno ng alikabok ng mga lihim na hindi pa naisasalaysay.

Si Althea, sa kanyang unang araw bilang tagapaglingkod, ay hindi mapigilan ang kaba. Parang may bigat ang hangin na dumadampi sa kanyang balat. Nang mabuksan niya ang pintuan, bumungad ang malamlam na liwanag ng chandelier na parang nag-aanyaya ngunit nagbabadya rin ng babala. Ang mga lumang larawan sa pasilyo ay nagbigay sa kanya ng kakaibang pakiramdam—parang may mga matang nakamasid mula sa nakaraan.

“Ang mansyong ito, hija, ay may buhay,” sabi ni Mang Berting, habang nakatayo sa tabi ng pintuan. Nagtatakang tumingin si Althea sa kanya.

“Paanong may buhay?” tanong niya, pilit pinipigilan ang panginginig ng kanyang boses.

“Hindi mo na kailangang malaman ngayon,” sagot ng matanda, sabay tingin sa puno ng balete sa hardin. “Pero tandaan mo, minsan, ang puno ay hindi lamang puno.”

Sa mga unang araw ni Althea, inikot niya ang mansyon upang masanay sa lugar. Bawat kwarto ay may kakaibang kwento. Ang lumang piano sa sala ay tila tumutugtog kahit walang gumagamit. Ang mga kurtina ay sumasayaw kahit walang hangin. Sa dining hall, ang mga larawan ng pamilya Altamirano ay nakasabit, ngunit isang larawan ang nakaagaw ng pansin niya—isang batang lalaki na may hawak na libro, ngunit ang mga mata nito ay puno ng lungkot.

“Si Sir Leon ba ito?” tanong niya kay Mang Berting.

“Oo, siya 'yan noong bata pa,” sagot ng matanda. “Matagal na rin ‘yon. Mas marami kang malalaman kung magtatanong ka nang maayos.”

Napalunok si Althea. May gusto siyang malaman, ngunit may takot din siyang marinig ang sagot.

Habang naglalakad siya sa hardin isang hapon, natanaw niya muli ang puno ng balete. Ang mga sanga nito ay parang kumakaway, at ang lilim nito ay tila naghihintay sa kanya. Lumapit siya, ngunit habang papalapit, biglang sumulpot si Leon mula sa likuran.

“Bakit ka nariyan?” tanong niya, seryoso ang tono.

“Nagpapahinga lang po,” sagot ni Althea, nagulat ngunit hindi nagpapahalata.

“Tandaan mo, hindi lahat ng nakikita mo ay dapat mong lapitan,” sabi ni Leon. Ang mga mata niya ay tila nagbibigay ng babala ngunit may halong pag-aalala.

“Opo, Sir,” sagot ni Althea, ngunit sa kanyang puso, mas lalo siyang naguguluhan.

Mula noon, mas madalas niyang makita si Leon sa hardin. Parang laging may binabantayan ang binata. Hindi niya maipaliwanag, pero pakiramdam niya, may koneksyon ang puno ng balete sa misteryo ng mansyon at sa lungkot ni Leon.

Isang gabi, habang iniinspeksyon ni Althea ang kusina, may narinig siyang mahina ngunit malinaw na pag-iyak. Sumunod siya sa tunog, na nagdala sa kanya sa likod ng mansyon, malapit sa puno ng balete. Sa ilalim ng liwanag ng buwan, nakita niyang nakaupo si Leon sa tabi ng puno. May hawak itong larawan. Hindi niya alam kung lalapit siya o hindi, pero sa huli, nagdesisyon siyang lumapit.

“Sir Leon, okay lang po ba kayo?” tanong niya nang dahan-dahan.

“Bakit ka narito?” tanong ni Leon, hindi tumitingin sa kanya.

“Wala po… Narinig ko lang na parang may umiiyak,” sagot niya, sabay tingin sa larawan. Isang babaeng maganda ang nasa larawan, nakangiti habang hawak ang kamay ni Leon.

“Siya ang dahilan kung bakit hindi ako makaalis dito,” bulong ni Leon, halos hindi marinig. “Siya… at ang sumpa ng puno.”

Nagulat si Althea. “Anong ibig niyong sabihin?” tanong niya.

“Huwag mo nang alamin. Mas mabuti nang wala kang alam,” sagot ni Leon. Tumayo siya, iniwan si Althea sa ilalim ng puno.

Ngunit hindi na mapakali si Althea. Sa mga sumunod na araw, hinanap niya ang sagot. Kinausap niya si Mang Berting, ngunit tikom ang bibig ng matanda. Sa mga lumang kwarto, naghanap siya ng pahiwatig. Hanggang sa natagpuan niya ang isang lumang diary sa attic. Sa loob nito, may kwento tungkol sa isang babaeng nagmahal ng isang Altamirano—isang pag-ibig na nauwi sa trahedya.

“Ang sumpa ng puno ay ang sumpa ng pagmamahal,” nakasulat sa huling pahina. Napahawak si Althea sa diary, ang puso niya ay tila hinigpitan ng isang nakatagong sakit.

Kinagabihan, nagpunta muli si Althea sa puno ng balete. Hindi na siya natatakot. Gusto niyang malaman ang totoo. Pagdating niya roon, nakita niyang muli si Leon, tahimik na nakatingin sa buwan.

“Bakit hindi mo hayaan ang nakaraan, Sir Leon?” tanong niya, puno ng tapang.

“Dahil hindi ko kayang iwan ang taong minahal ko,” sagot niya, hindi man lang tumingin sa kanya.

“Ngunit paano kung may magmamahal ulit sa'yo? Paano kung may taong handang magbigay ng bagong simula?” tanong ni Althea, ang boses niya’y may halong pag-asam.

Sa unang pagkakataon, tumingin si Leon sa kanya. “Bakit mo tinatanong ‘yan?” tanong niya, ngunit sa tono ng boses niya, may halong lambing.

“Dahil… naniniwala akong hindi mo kailangang mag-isa. Kahit na mahirap, may mga taong handang samahan ka,” sagot ni Althea.

Tahimik na nagdaan ang ilang sandali. Sa ilalim ng liwanag ng buwan at lilim ng puno ng balete, parang may nabubuong koneksyon sa pagitan nila. Hindi man ito malinaw, pero naramdaman nilang pareho na ang sumpa ng nakaraan ay maaaring matalo ng pagmamahal sa kasalukuyan.

Habang paalis si Althea, narinig niya si Leon na nagsalita.

“Salamat,” sabi nito, mahina ngunit taos sa puso.

Tumigil si Althea, ngumiti, at tumingin sa kanya. “Minsan, ang puno ay hindi lamang puno. Minsan, ito ang simula ng bagong kwento.”