“Mãe, buat sira nee akuntese liu ona. Ha’u prontu atu responsabiliza, maibe Noi mak lakohi” maun Nino esplika no enfaze ba mãe.
“Noi nia hakarak nee saida, Noi?” mãe husu ho espresaun ne’ebé ha’u labele admira.
“Pergunta ida nee ha’u husu bebeik ba Noi, maibe ninia hatan mak hanesan ohin nia dehan ona nee. Noi hakarak iha oan, maibe Noi lakohi kaben, tanba deit Noi trauma, tauk mane nee atu husik nia no haterus nia hanesan uluk akuntese ba mãe” maun Nino esplika ho frustradu.
“Sin, ne’ebé buat hotu loos ona. ha’u hakarak nunee duni. Obrigada barak tanba mai esplika ona ba mãe. Dala ida tan nee ha’u nia oan mesak. Maun Nino la presiza atu responsabiliza” ha’u hatan ho lian makaas no hamriik atu lao tama ona ba kuarta laran.
“Noi, tuur lai. Hatene halo problema, hatene rezolve” mãe bolu tuir ha’u.
“Hmmm.. klaru ona toooo, mãe? Saida tan? Hela fulan haat tan mãe sei iha bei-oan ida. No ema ida sei la mai atrapalla no dehan nee ninia oan. Mãe la kontente ho ida nee ka?” ha’u halerik no la komprende ho mãe ninia hanoin.
“Noi, nee la fasil hanesan Noi ninia hanoin. Nee laos fahi makau ne’ebé ba buka fahi aman lori mai hakaben ba fahi inan ne’ebé hakarak produz oan depois fahi oan nee la koñese sira nia aman!” mãe nervoza to’o sukat ha’u ho fahi.
“Maibe ha’u laos fahi, mãe” ha’u hatan lalais.
“Sin, tanba ita laos fahi,ita laos animal. Ita nee kriatura Maromak ninia ne’ebé iha dignidade, iha valor aas liu kriatura seluk. Tenke hatene ida nee, Noi. Imi mesak matenek deit, maibe tanba saa hanoin la to’o?” mãe tarata ha’u aat didiak.
“Tuur rezolve buat nee halo diak” mãe kontinua ezizi ha’u atu tuur fila fali.
Ho nakdedar no nervoza ha’u tuur hikas ba sofa leten. Maun Nino hateke ha’u doko ulun deit.
Nonok iha minutu balun nia laran mak nia foin hahu koalia hikas.
“Mãe, ha’u fiar 100% katak nee ha’u nia oan. Tanba momentu ami halo relasaun nee, ha’u hakfodak tebes. Noi sei virjen. Ha’u arependes loos, tanba ha’u estraga ona ema nia oan feto nia virjen. ne’eba ha’u ta’uk teb-tebes. Liu hotu ha’u mos dukur tiha, dader ha’u hader mai, Noi laiha tiha ona. Ha’u la hatene atu halo oinsa. Maibe iha ha’u nia kakutak ha’u hanoin, ha’u tenke selu feto nee ninia virjen. Ha’u lakohi sai mane aat. Ha’u hakfodak liu tan bainhira loron dahuluk ha’u ba tama serbisu hodi asumi kargu hanesan diretur foun hodi troka señor Jose, afinal feto oan nee ha’u nia sekretaria. Mosu pergunta barak iha ha’u nia kakutak. Maibe ha’u tenta bolu nia atu koalia ho nia, no ha’u konsege asina tiha formulariu banku nian no hakerek montante osan ituan iha ne’eba, tanba ha’u hakrak valoriza ninia virjen. Osan ida nee to’o agora deit mos nia seidauk ba dada ida. Ha’u la komprende” maun Nino esplika nar-naruk ba mãe halo mãe mos dada iis la hetan. Mãe hateke mai ha’u no doko ulun deit.
“Oan, ó nia asaun ida nee halo mãe absolutamente la komprende kedas” mãe haktuir ho tristi.
“Ha’u sempre tenta bebeik atu koalia ho nia, maibe nia uza maneira oin-oin hodi hasees an husi ha’u” maun Nino kontinua haktuir. “Mãe, bele husu karta ida iha Noi. mãe lee rasik ba. Ha’u koalia barak liu mos ha’u baruk ona”
“Lae, ha’u hakarak rona rasik husi diretur nia ibun. Ami ferik beik nee, matan mos aat tan ona, ba lee tan fali surat tahan maten ida nee bele provoka ha’u nia tensaun, orsida ha’u bele mate sedu tiha” mãe rejeita maun Nino ninia sujestaun atu lee karta nee.
“Entaun kontinua rona mai ba, maibe labele bolu ha’u señor diretur tan. Bolu ha’u ho ha’u nia nia naran deit” maun Nino nafatin tenta netraliza kondisaun
“Hmmmm diak. Koalia deit mai ba” mãe ezizi.
“Mãe, ha’u hakarak onestu katak ha’u kazadu. Ha’u iha fen maibe seidauk iha oan” mãe hakfodak rona ida nee, hamriik tonka kanotak no atu basa sal-sala maun Nino deit ona.
Ha’u dada lalais mãe nia liman, hakuak metin nia.
“Mãe, Noi mak sala. Labele fó sala nia” mãe konsiente no tuur fila fali.
“Deskulpa, Nino! Ha’u hakfodak” mãe husu deskulpa no konsiente lalais tiha.
“Mãe, husi inisiu ha’u hatete ona. labele hakfodak no tenke kalma” maun Nino hatan ho relax.
“Pois ida nee agora atu rezolve oinsa? Nia solusaun oinsa?” mãe akresenta.
“Ha’u prontu responsabiliza” maun Nino hatan lalais.
“Maibe ita boot kazadu, oinsa atu responsabiliza ida nee?” mãe dezafia.
“Mãe, Noi la presiza maun Nino ninia reponsabilidade. Noi bele moris mesak ho Noi nia oan hanesan uluk ita nian rua nee mãe. Ha’u lakohi hola mane, ha’u lakohi kaben” ha’u korta lalais ho tanis.
Haree ida nee halo mãe ho maun Nino konfujaun no mãe hakilar..
“Noi, beik natoon. Labele sukat fali ó nia aman porkaria ida nee ho ema seluk. laos ema hotu iha fuan toos hanesan ó nia aman” mãe nervoza.
“Maibe saa diferente ida mãe? Mane hotu-hotu hanesan deit!” ha’u kontinua tanis.
“Nita, prepara bee manas lori mai lai. Horiohin maun Nino to’o mai nee seidauk hemu buat ruma. Problema ida nee halo ha’u nia ulun atu rahun tiha deit” mãe bolu Anita atu prepara bee manas ruma lori mai, tanba loos duni desde kedas maun Nino to’o mai nee seidauk konsege sale buat ruma ba nia.
“Mãe, ha’u ba hariis fatin lai” ha’u husu lisensa no tama ba ha’u nia hariis fatin rasik iha ha’u nia kuartu laran. Soe bee hotu ha’u sente todan tebes atu hakat sai fali husi kuartu laran ba liur. Ha’u desidi latan aan ba kama. Matan nee bubu demais ona, tanis to’o matan laran mean hotu.
Mosu iha kakutak atu kontaktu Alina. Ha’u presiza ninia prezensa. Ha’u presiza nia atu hamaluk ha’u agora. Ha’u nia bestie ida ne’ebé sempre enkoraza ha’u bainhira ha’u iha situasaun difisil hanesan nee.
Iha liur ne’eba ha’u rona mãe sale ona kafe ba maun Nino.
Ha’u tenta foti telefone, mezmu matan nee manas teb-tebes, buka Alina ninia numeru no telefone ba nia.
[“Heii Noi, bondia”] Alina hatan husi ne’eba mai.
“Bondia, doben! Ó bele mai uma agora ka?” ha’u koalia ho lian neneik no rona mos loos hanesan ema foin para husi tanis.
[“Noi, ó diak hela?”] Alina husu ho kuriuzu.
“Eiihhh mai deit lai ba saa…. To’o mai mak hatene too, ha’u diak ka lae!” ha’u hatan no desliga telefone.
La kleur nia dere hikas mai….
“Yaa…” ha’u hatan.
[“ Sorry, doben! ha’u labele ba agora. Tanba ha’u ho ha’u mãe sai hela. Ha’u hamaluk mãe mai vizita mãe nia prima moras iha ospital Guido Valadares”] rona ida nee aumenta ha’u nia depresaun, ulun fatuk atu rahun deit. Maibe ha’u tenke forsa, tan bebe iha ha’u nia knotak nee presiza ha’u. ha’u tenke forsa tanba nia.
Ha’u hader fali husi kama leten, loke odamatan no tenta sai fali ba liur, ba tan mãe ho maun Nino. Ha’u tenke mantein iha ha’u nia posizaun. Ha’u la presiza maun Nino ninia responsabilizasaun. Ha’u mak hakarak atu iha oan. Ha’u bele mesak haree ha’u nia oan hanesan mãe kuida ha’u to’o agora. Ida nee mak ha’u nia hakarak.
Ha’u hakat ba tuur besik mãe, haforsa ha’u fuan ho hahu loke ibun koalia ho barani.
“Maun karik hemu kafe hotu ona, bele fila ba uma. Buat hotu loos ona” ha’u enfaze.
“Noi….. la respeitu bainaka nee. Nino, deskulpa. Perdua Noi” mãe siak ha’u no husu deskulpa ba maun Nino halo atu muta deit.
“Hmmmm…. Laiha buat ida, mãe. Diak hela. Ha’u toman ona ho ninia jeitu ida hanesan nee” maun Nino hatan ho kalma.
“See Noi nunee bebeik, mãe la hatene tan oinsa atu hetan solusaun?”
“Solusaun saida tan, mãe?” ha’u lakohi tan debate.
“Solusaun saida tan? Bee Noi hakarak ema konta ita ka? Noi hakarak bebe nee aman laiha ka? Noi, keta halo mãe moe ba, favor ida!” mãe komesa matan been sai bainhira koalia liafuan nee, halo ha’u nia laran mos moras.
“Entau atu halo oinsa ba? Ha’u lakohi hola mane. Mãe tenke komprende ida nee” ha’u mos tanis.
“See Noi lakohi hola mane, labele barani para atu fó aan ba mane” mãe komesa hasae ninia intonasaun. Rona ida nee maun Nino mos koalia.
“Hmmmmm…. loos ona. Ha’u sente ha’u presiza espasu atu koalia ho mãe deit. Noi bele tama tiha ba kuartu laran, ba deskansa tiha” maun Nino foti desizaun. Ha’u hamriik ho lao tama fali ba ha’u nia kuartu laran. Tama tiha ba ha’u riba odamatan makaas, halo sira hakfodak. Ha’u lataan aan ba kama leten, sente ruin sira hanesan atu tohar hotu ona. Ha’u la hatene maun Nino duni ha’u husi ne’eba, pois sira atu koalia saida karik. Ha’u nia kuartu nia pozisaun dook ituan husi sala vizita. Karik sira nain rua koalia neneik, konserteza ha’u labele akapta sira nia lian. Oinsa ha’u atu bele rona? Ahhhh….. maibe husik ona ba…. Ha’u obedese deit ona. naran katak mãe mos hatene ona katak ha’u isin rua no bebe ninia aman mak mane ida agora dadaun nee. Espera mãe bele komprende no simu ha’u nia desizaun katak ha’u lakohi hola mane, ha’u lakohi moris hamutuk ho mane ida iha uma ida. Uluk mãe mesak bele kuida ha’u to’o agora. momentu ne’eba mãe laiha serbisu ida ne’ebé bele hetan rendimentu fixu, maibe máe sei bele tarata ha’u ba eskola to’o gradua husi universidade, mezmu momentu iha universidade nee ha’u hetan bolsa da estudu. Agora ha’u iha serbisu permanente, ha’u iha salariu fixu, ha’u fiar katak ha’u bele tau matan ba ha’u nia oan, ha’u bele aranza ninia nesesidade hotu-hotu, ha’u la presiza maun Nino ninia tulun no ninia presenza. Saa tan nia mos kazadu, ha’u lakohi sai ai tarak ba ninia uma kain. Husik ami moris hanesan nee deit.
Keleur ha’u halimar ho ha’u nia imajinasaun sira nee. Ha’u la interese ona iha liur ne’eba mãe ho maun Nino koalia saida. Ha’u kolen demais ona. Matan laran nee manas no araska loss ona. Halo ha’u dukur lakon tiha.
Ha’u hakfodak mai tuku ida liu minutu tolu nulu tiha ona. Ha’u loke matan sente mãe hamaus hela ha’u nia fuuk.
“Oan, hader haris tiha, haan lai. Desde dader la matabixu tan to’o agora” mãe koalia ho lian mamar no mañoza hanesan la akontese buat ruma entre ami. Halo ha’u admira. Ha’u hatan ho doko ulun maibe la barani atu hasai liafuan ida husi ha’u nia ibun. Ha’u hader, hamriik, tama ba hariis fatin, kolu hotu roupa, loke xuveiru hodi hariis. Fihir ha’u nia aan iha espellu iha hariis fatin laran, ahhhhh….kabun nee boot loos ona. Ha’u kontente katak iha uma ha’u la presiza subar tan ona ba mãe, mãe hatene ona.
Maibe derepente mosu tauk ida iha ha’u nia kakutak. Oinsa ho funsionariu sira iha ami nia serbisu fatin ne’eba? Liu-liu mana Mena, ami nia cleaner ida gosta kepo loos ho ha’u nee? Saida mak nia atu dehan ba ha’u? Saa tan nia hatene ha’u katak ha’u ha’u nia aman husik hela ami desde kiik no la tau matan ba ha’u ho ha’u nia mãe?
Tanba saa ha’u beik ida hanesan nee? Karik ha’u la ba serbisu oinsa ha’u atu hetan osan no rai ba ha’u nia oan ninia nesesidade?
“Noi, hariis lalais ituan ka? Keleur loos iha hariis fatin ne’eba nee!” mãe bolu no dere odamatan, halo ha’u hakfodak husi ha’u nia imajinasaun.
“Diak, mãe! Hotu ona” ha’u hatan, taka xuveiru, foti toalla, hamaran ha’u nia isin, kabala toalla nee hodi hakat sai ba liur. Mãe nafatin seidauk sai husi ha’u nia kuartu laran. Afinal durante hein ha’u hariis, mãe loke ha’u nia armariu, haree fodik roupa ida ne’ebé mak merese ha’u atu uza.
“Mãe… “ ha’u bilaan tiha haree maun ninia jeitu. La hatene saida mak agora iha ninia kakutak. Haree ninia hamnasa midar, rona ninia lian mamar no mañoza, hamaus ha’u, aranza fodik ha’u nia roupa hanesan uluk ha’u sei kiik, halo ha’u admira tebes. Maibe hamosu pergunta rihun ba rihun iha ha’u nia kakutak. Eiihhh…… hein lai, maun Nino fila tiha ka oinsa? Desde ohin mãe seidauk koalia fali kona ba nia. Halo ha’u kuriuzu noo tenta husu.
“Mãe, nia fila tiha ona ka?” ha’u husu ho lian neneik.
“Nia see nee?” mãe husu hikas.
“Maun Nino saa” ha’u hatan ho baruk.
“Hmmmm…. Sin, fila tiha ona” mãe hatan ho espresaun ida ne’ebé ha’u labele siik.
“Ok. Ohin imi nain rua koalia saida?” ha’u husu nafatin no kuidadu tanba tauk mãe hirus fali.
“Hatais tiha hotu roupa nee, sai ba haan lai….…..” envez de hatan ha’u nia pergunta, mãe haruka ha’u sai ba haan lai. Huffttt…..