Tiningnan ako ni Yllah at ngumiti. "Nakwento ni Trois," sabi niya habang nagsusuklay ng buhok ko. "Sabi niya may problema ka, kaya hindi mo nakayanan dumating sa oras."
Si Arya naman, na katabi ko, ngumiti at nilinaw. "Alam namin, Chasandria, ganyan kami mag-barkada. Kung may nangyaring hindi inaasahan, walang issue. Hindi kita ipagkakanulo." May lambing sa boses niya, at ramdam ko ang sinseridad niya. "Huwag kang mag-isip ng mali, okay? We got your back."
Napabuntong-hininga ako. Walang sakit na sumasakit sa puso ko ngayon kundi ang mga alaala ng mga nakaraang araw, pero sa sinabi nila, parang unti-unting nawawala yung kabigatan sa dibdib ko.
"Salamat..." sabi ko, pero parang kulang pa ang salitang iyon. Alam kong may mga bagay na hindi ko kayang ilabas, pero sa simpleng pag-intindi nila, pakiramdam ko, may mga taong hindi ako iiwan.
Nagpatuloy kami sa pag-aayos at pag-uusap, mas magaan ang pakiramdam ko dahil sa mga salitang binitiwan nila. Inisip ko, kahit na magkaibang mundo kami, may mga taong tutulong sa akin pag kailangan ko.
Tinutulungan nila ako na makita na hindi ako nag-iisa sa laban ko.
"Pagtatakpan ka na muna namin, charizz si trois na bahala. Mabait naman yung isang yun. Maharot lang" sabi ni yllah
Hindi ko naman mapigilang maiyak. "Bakit ka umiiyak?" Tanong niya
Napatawa ako sa sinabi ni Yllah, pero hindi ko rin naiwasang mapaluha. Hindi ko na kayang pigilan pa ang damdamin ko. Sa mga simpleng salitang iyon, parang may bigat na bumangon sa aking dibdib, at kahit gaano ko pa piliting magpakatatag, hindi ko na kaya.
"Ang tanga ko ba?" tanong ko sa sarili ko, habang unti-unting umaagos ang mga luha sa aking mata.
Tiningnan ko sila, si Yllah at Arya, at ramdam ko ang malasakit nila. "Bakit ba ako umiiyak?" tanong ko sa kanila, habang nagsusumamo ang puso ko na sana'y magpatuloy sila sa pagtulong. "Ang dami kong pinagdadaanan, tapos kayo... you make me feel like I’m not alone."
Suminghap ako ng hangin, at habang tumutulo ang mga luha, sinabi ko, "Hindi ko alam kung anong gagawin ko... kung wala kayo." Sabi ko, habang ang mga luha ko ay hindi ko na kayang pigilin. "Para lang akong nag-iisa sa lahat ng nangyayari, pero dahil sa inyo, parang may liwanag na bumangon sa madilim kong mundo."
Si Yllah, na may masayang ngiti, pero may malasakit din sa mga mata, hinaplos ang likod ko at nagsalita, "Hindi ka nag-iisa, Chasandria. Walang iwanan. Huwag mong kalimutan 'yan."
Naalala ko lang ang mga simpleng salita nila at kahit na puno ng luha ang mga mata ko, parang may pag-asa nang unti-unting sumusulpot sa kabila ng lahat ng pagsubok na pinagdadaanan ko.
"Alam mo, yanv problema mo, basic na lang din sa amin yan!" Sabi ni Arya. "Napagdaanan rin namin yan data. Kung hindi mo alam mas malala pa ang serona."
Tumigil ako sandali, parang iniisip ko kung totoo ba ang mga naririnig ko. Si Arya ay may mga kwento ring nakatago, at sa lahat ng mga sinabi niya, may mga hirap na natutunan nilang malampasan sa pamamagitan ng tapang at pagkakaisa.
"Mas malala pa ang kay Serona?" tanong ko, naguguluhan pa sa sinabi ni Arya.
Arya tumango ng seryoso, ngunit may halong pagkabigla sa mata, parang may mga alaala siyang ayaw muling balikan. "Oo, hindi lahat ng tao sa loob ng bar, o sa ganitong buhay, may magandang pinagmulan. Si Serona, dumaan sa mas matinding hirap bago naging matatag. Kung tatanungin mo siya, siguro hindi niya akalain na makararating siya sa kinalalagyan niya ngayon."
Yllah na nakatayo sa tabi, tumaas ang kilay. "Sabi nga ni Arya, hindi lang kami ang nakaranas ng ganito. Kung tutuusin, lahat kami may pinagdaanan, may sakit, may kalungkutan. Pero ang pinakamahalaga ay natututo kaming magsalita, magsama-sama, at magsuportahan."
Ang mga salita nila ay parang mga sinag ng liwanag na tumagos sa madilim na ulap na bumabalot sa aking puso. Habang nagsasalita sila, ramdam ko ang pagkakaibigan na buo, at kahit sa gitna ng lahat ng bagyo sa buhay ko, may mga taong nagmamalasakit sa akin at handang tumulong. Hindi ko alam kung paano, ngunit unti-unti, ramdam ko na hindi ko na kailangang maglakbay ng mag-isa.
Si Arya ay nagpatuloy, "Tandaan mo, hindi lahat ng ginagawa namin sa bar ay may masamang intensyon. May mga pagkakataon lang na kailangan namin ng pera, at kung minsan, ang mga desisyon ay hindi madali. Pero sa huli, ang magtulungan, iyon ang pinakaimportante."
Naglakad ako ng ilang hakbang at tumingin sa kanila. "Salamat," bulong ko, puno ng pasasalamat. "Hindi ko alam kung anong nangyayari sa buhay ko, pero siguro nga, kailangan ko lang ng mga tulad niyo."
Ngumiti si Yllah at sinabi, "Kaya nga kami nandiyan para sayo. Hindi ka nag-iisa."
"Ikaw arya, ano bang nangyari sa buhay mo?" Tanong ko
Napansin ko na parang medyo nagbago ang mood ni Arya nang itanong ko ito. Tahimik siyang tumayo at ilang sandali bago sumagot, medyo naglalakad-lakad muna siya sa paligid, tila nag-iisip ng mga tamang salita.
"Alam mo, hindi ko pa rin makalimutan yung nangyari," sabi ni Arya, at nakita ko ang hirap sa mga mata niya. "Nainlove ako sa isang customer, akala ko it’s just another fling. Yutatay ng estudyante ko." Medyo tahimik na siyang nagpatuloy, "Nung nalaman ko, hindi ko alam kung anong gagawin ko. Para bang, isang malaking pagkakamali na nangyari. Na parang wala akong karapatan magmahal."
Naglakad siya ng ilang hakbang, at nakita ko ang pasakit sa kanyang mata. "Siya lang ang tatay ng bata, single parent siya. Alam kong wala siyang ibang obligasyon kundi yung anak niya, at hindi ko na kayang makialam sa buhay nila. Wala akong karapatang pumasok pa sa buhay nila."
Nag-angat siya ng mata at ngumiti ng konti, "Kaya, pinili kong tapusin na lang, hindi ko na kayang magpatuloy. Nalaman ko na lang na mahal ko siya, pero at the same time, alam ko na may responsibilidad siya bilang magulang, at hindi ko kayang maging hadlang doon."
Napansin ko na may lungkot sa mga mata ni Arya, at parang nararamdaman ko ang bigat ng mga desisyon na kailangan niyang gawin. "Wala akong magawa kundi tanggapin na lang. Kaya ngayon, focus na lang ako sa sarili ko, sa trabaho ko, at sa mga kaibigan ko."
Nagkatinginan kami ni Yllah at ako, alam naming hindi madali para kay Arya na ibahagi yun, pero humanga ako sa tapang niya na sabihin lahat ng iyon. "Siguro, ganun talaga, hindi lahat ng love story ay happy ending," sabi ni Yllah, "Pero may iba pang magandang darating."
Tumingin si Arya sa amin at tumango. "Sana nga."
Naglakad ako papunta sa gilid ng entablado, suot ang aking pulang two-piece na may kislap ng mga sequins na kumikislap sa bawat tama ng ilaw. Naka-mask pa rin ako—isang itim at pulang lace mask na lalong nagpatingkad sa misteryo ng presensya ko. Mahigpit ang pagkakatali ng buhok ko sa likod, sleek at maayos, habang ang makeup ko ay bold—pulang-pula ang labi, smoky eyes at highlighter na halos magsabing, *“Tumingin kayo sa akin.”*
Huminga ako ng malalim.
Pagbukas ng ilaw sa entablado, parang lumiliit ang mundo. Lahat ng mata ay sa akin nakatuon. Dahan-dahan akong naglakad sa gitna, ang bawat hakbang ay may kumpiyansa, pero sa loob-loob ko, bumibilis ang t***k ng puso ko. Habang tumutugtog ang bass ng musika, sinimulan ko na ang unang galaw—mabagal, sinadya, at may tamang halong lambing at lakas.
Sumayaw ako sa gitna ng liwanag. Ang balakang ko'y gumigiling sa saliw ng beat, ang mga kamay ko'y dumadausdos sa aking katawan, sa paraang senswal ngunit may kontrol. Walang kapintasan ang bawat galaw—pinag-aralan, pinagsanay, at ngayon ay isinasabuhay ko sa harap ng mga taong hindi ko kilala, ngunit binubuhay ko sa pamamagitan ng sayaw.
Naririnig ko ang hiyawan ng mga lalaki, ang sigawan nila ng “Woooo!” at “More!” habang patuloy akong umiikot, lumuluhod, at muling tumatayo nang parang alon sa gitna ng dagat ng ilaw. May ilan pang nagtatangkang abutin ang entablado, may naglalapag ng pera sa stage, pero nanatili akong nasa ritmo—ako ang reyna ng gabi.
Sa bawat ikot at tiklop ng katawan ko, pakiramdam ko ay nagbabago ako. Mula sa babaeng dating kinakabahan, ngayon ay isang mapang-akit at malakas na presensya sa entablado. Sa likod ng maskara, isa akong bagong bersyon ng sarili ko—isang babaeng kayang ipaglaban ang ama niya, kayang tiisin ang tingin ng tao, at kayang ipagpatuloy ang laban kahit gaano kahirap.
At kahit alam kong pagsubok ang lahat ng ito… sumasayaw pa rin ako. Para kay Papa. Para sa kinabukasan ko. Para sa panibagong simula.