Trigger Warning: STONE HEART

“Miss Samonte, eyes on the table.” Hindi ko kailangang lingunin para maramdaman kung sino ang nagsalita. Kilala ko na ang boses na ’yon... mababa, malamig, parang kutsilyong dahan-dahang hinihiwa ang hangin. Pero sumunod pa rin ako. Inayos ko ang cards. Ngumiti. Casino smile. Yung ngiting tinuturo sa training... walang emosyon, walang kwento, walang bakas ng kung sino ka talaga. “Sorry, sir.” Malambing ang tono ko, practiced. “Place your bets, please.” Narinig ko ang pag-slide ng chips. Mabigat. Marami. Palaging marami kapag siya ang nasa mesa ko. Andrew Villamor. Hindi ko alam kung anong oras nagsimula ang paninikip ng dibdib ko tuwing siya ang nakaupo sa harap ko. Basta isang gabi, napansin ko na lang na mas mabagal ang galaw ng kamay ko, mas maingat ang bawat hinga. Hindi dahil natatakot ako... kundi dahil pakiramdam ko, kahit ang pagkurap ko ay binibilang niya. “Lucky night?” tanong niya, nakangiting hindi umaabot sa mata. “Depende po sa baraha, sir.” Sagot ko, diretso, walang landi. “Lagi mong sinasabi ’yan.” Bahagya siyang yumuko, mas lumapit. “Pero parang ikaw ang swerte.” Nag-init ang tenga ko. Hindi dahil sa sinabi niya... kundi sa paraan ng pagkakatingin niya. Parang hindi lang mukha ko ang tinititigan niya. Parang alam niya ang mga utang ko. Ang mga gabing hindi ako natutulog. Ang dahilan kung bakit ako nandito. Tinapos ko ang round. Panalo siya. Palagi naman. “Congratulations, sir.” “Don’t congratulate me yet, Daisy.” Binanggit niya ang pangalan ko na parang dasal o babala. “Hindi pa tayo tapos.” Nanlalamig ang batok ko pero ngumiti pa rin ako. Casino rule number one: walang personalan. Kahit ramdam mong binabaklas ka na ng tingin ng isang lalaking kayang bumili ng buong casino kung gugustuhin niya. Lumipas ang oras. Isa-isang umalis ang mga players. Pero siya, nanatili. Tahimik. Nanonood. Hindi ng laro kundi ng akin. “Last round.” Anunsyo ko. “Good.” Tumayo siya. Matangkad. Masyadong malapit. “Because I like watching you when you think you’re done.” Nilunok ko ang laway ko. “Sir, kung wala na po kayong bet...” “Andrew.” Putol niya. “Tawagin mo akong Andrew.” Hindi ako sumagot. Hindi ako pwedeng sumagot. Pero ngumiti ako ulit... yung ngiting may pader. Natapos ang duty ko pasado alas-dos ng madaling-araw. Sa locker room, tinanggal ko ang heels ko at napapikit sa sakit ng paa. Pagod. Pero may kakaibang bigat sa likod ko... parang may matang sumusunod kahit sarado na ang pinto. “Uy, Daisy,” bulong ng kasamahan ko. “Yung VIP kanina? Grabe ’yon. Hindi ka tinantanan sa tingin.” Tumawa ako, pilit. “Baka bored lang.” Pero alam kong hindi. Paglabas ko ng casino, malamig ang hangin. Neon lights. Mamahaling sasakyan. Isang mundo na hindi para sa akin... at hindi rin para sa mga dahilan ko. Tumawid ako papunta sa maliit na donut shop sa kanto. Bukas pa. Mabuti. “Isang dosena po, assorted.” Sabi ko sa tindera. “Late ka na, iha. Pang-regalo?” Ngumiti ako. Totoo naman. “Pang-uwi po.” Habang hinihintay ko ang kahon, may huminto sa likod ko. Hindi ko siya nakita... pero alam kong siya. “You’re buying donuts at this hour?” tanong ni Andrew, parang normal lang kaming magkakilala. Napapikit ako sandali bago humarap. “Sir...Andrew.” “For who?” “Pamilya ko.” Diretso. Walang arte. Tumingin siya sa kahon, saka sa akin. “You work nights. You bring sweets home.” Bahagya siyang ngumiti. “Interesting priorities.” “Hindi lahat ng matamis ay luho.” Sagot ko, hindi ko alam kung saan ko nakuha ang tapang. “Minsan, panghawak lang.” Tahimik siya. Matagal. Akala ko tapos na. Pero lumapit siya... isang hakbang lang, sapat para maramdaman ko ang init niya. “Daisy,” mahina niyang sabi, mabigat. “Alam mo bang matagal na kitang pinapanood?” Nanlamig ang kamay ko sa kahon ng donuts. “Hindi ko po alam ang sinasabi ninyo.” “Liar.” Hindi galit. Hindi rin ngiti. “Pero okay lang. Gusto ko ’yan.” Lumabas ang tindera at iniabot sa akin ang kahon. Tinanggap ko agad, parang panangga. “Magandang gabi po.” Mabilis kong sabi at tumalikod. “Hindi pa.” Tawag niya. Huminto ako. Hindi lumingon. “Sa susunod na magkita tayo,” sabi niya, malamig pero puno ng pangako, “hindi na ako manonood lang.” Huminga ako nang malalim, saka naglakad palayo... dala ang donuts, dala ang takot, at dala ang pakiramdam na ang buhay kong pilit kong binubuo ay unti-unting napapansin ng lalaking kayang wasakin ito sa isang kisapmata. At sa likod ko, malinaw kong narinig ang huling sinabi niya— “Goodnight, Daisy. Huwag kang masyadong magpakasaya sa tamis.” “Ate Daisy! Amoy donut!” Napangiti ako kahit pagod na pagod ang katawan ko. Bago pa man tuluyang bumukas ang pinto, ramdam ko na ang excitement nila... parang hindi alas-tres ng madaling-araw, parang normal lang na gabi ng pamilya. Binuksan ko ang pinto at agad akong sinalubong ni Vivian na naka-pajama, magulo ang buhok, pero buhay na buhay ang mga mata. “Huy, matulog ka na dapat!” sabi ko, kunwaring sermon. “Eh ikaw nga kakauwi lang,” sagot niya sabay silip sa hawak kong kahon. “Ano ’yan?” “Hula.” “Donut!” sigaw ni David mula sa sala, halatang kanina pa nakikinig. Napailing ako. “Mga loko, paano kayo gising pareho?” “Si Kuya David nag-init ng tubig para sa kape,” sumbong ni Vivian. “Sabi niya, midnight snack daw kahit madaling-araw na.” Tumawa ako habang hinuhubad ang sapatos ko. Sa maliit naming sala, nakabukas ang ilaw. Si Tiyo Ramil ay nakaupo sa luma naming sofa, may kumot sa balikat, hawak ang baso ng mainit na tubig. Mukhang pagod, pero nang makita niya ako, ngumiti siya... yung ngiting pilit pero puno ng lambing. “Anak, umuwi ka na,” sabi niya. “Akala ko kung ano na naman oras.” “Sorry po, Tiyo. Late ang shift.” Lumapit ako at hinalikan siya sa pisngi. “Pero may pasalubong ako.” Inilapag ko ang kahon sa maliit na mesa. Parang may seremonyang nangyari... sabay-sabay silang lumapit, parang mga batang unang beses makakakita ng fireworks. “Uy, may chocolate glazed!” sabi ni Vivian. “May strawberry sprinkles!” dagdag ni David. “Huwag mag-aagawan,” mahinang sabi ni Tiyo Ramil, pero nakangiti rin siya. “Magkakasya ’yan.” Nag-init ako ng tubig para sa kape. Yung mumurahing instant coffee na matagal na naming iniinom. Hindi sosyal. Hindi pang-casino. Pero sa sandaling iyon, mas mahalaga pa kaysa sa lahat ng mamahaling alak na nakita ko sa trabaho. “Ate, umupo ka,” sabi ni David, hinila ang upuan para sa akin. Umupo ako, inilapag ang pagod, at binuksan ang kahon. Amoy asukal. Amoy ginhawa. Parang sandaling pahinga mula sa bigat ng mundo. “Salamat, Daisy,” sabi ni Tiyo Ramil habang inaabot ang isang donut. “Hindi mo kailangan gawin ’to lagi.” Ngumiti ako. “Gusto ko po.” Tahimik kaming kumain sa una. Yung katahimikang hindi awkward—kundi punô. Punô ng pagod, punô ng pagmamahal, punô ng mga salitang hindi na kailangang sabihin. “Ate,” biglang sabi ni Vivian, “nakakapagod ba sa casino?” Tumigil ako sandali bago sumagot. “Minsan.” “Maraming mayayaman?” “Oo.” “Masusungit?” Napangiti ako ng bahagya. “Yung iba.” Hindi ko sinabi ang tungkol kay Andrew. Hindi ko sinabi kung paano ako titigan. Kung paano niya banggitin ang pangalan ko na parang may ibig sabihin. Hindi ko sinabi dahil ayokong madungisan ang sandaling ito. Ayokong dalhin ang dilim sa loob ng munting liwanag na meron kami. “Ate Daisy,” sabi ni David, mahina, “masarap ’yung donut.” Tinapik ko ang ulo niya. “Mas masarap kayo kasama.” “Corny.” Umirap si Vivian, pero ngumiti rin. Uminom kami ng kape. Mainit. Mapait. Pero may asukal. Sakto lang... katulad ng buhay namin. Hindi perpekto, pero pinipilit gawing katanggap-tanggap. Habang tinitingnan ko silang tatlo, may kirot sa dibdib ko. Isang kirot na hindi masakit... kundi mabigat. Dahil alam kong hindi palaging ganito. Alam kong may mga gabing wala akong maiuuwi. Alam kong darating ang araw na baka hindi sapat ang donut at kape para takpan ang problema. Pero sa sandaling ito, sapat na. “Daisy,” sabi ni Tiyo Ramil, “huwag kang masyadong magpagod.” “Okay lang po.” Sagot ko agad, masyadong mabilis. “Kaya ko.” Tumingin siya sa akin, parang may gustong sabihin, pero pinili niyang manahimik. Alam naming pareho, may mga bagay na hindi pa oras pag-usapan. Matapos ang huling kagat ng donut, isa-isa silang tumayo. Si Vivian ang unang pumasok sa kwarto. “Good night, Ate.” “Good night.” Si David, niyakap ako bigla. Mahigpit. Walang sabi-sabi. “Salamat, Ate.” “Anytime.” Si Tiyo Ramil ang huli. Tumayo siya nang mabagal, parang may bigat sa katawan na hindi lang pisikal. “Anak,” sabi niya, “hindi ko alam kung paano kita pasasalamatan.” Nanikip ang lalamunan ko. “Huwag na po.” Pumasok na sila sa mga kwarto. Naiwan akong mag-isa sa sala. Tahimik. Ang mesa may mumo ng donut. Ang baso may bakas ng kape. Umupo ako muli. Napatingin sa dingding kung saan may lumang larawan...ako, bata pa, katabi si Tita Elena. Nakangiti. Buhay. Doon bumalik ang alaala.