A Borrowed Home (Daisy POV)
1114 Words
“Daisy, kain na, anak...lalamig ang ulam.”
Boses ni Tita Elena ang unang humila sa akin palabas ng sarili kong lungga ng alaala. Nakatayo siya sa kusina, may hawak na sandok, may suot na apron na luma na pero amoy bagong laba. Doon ko unang naintindihan na ang salitang bahay ay hindi pala apat na pader...kundi isang tinig na marunong maghintay.
“Opo, Tita,” sagot ko, pilit na pinapakalma ang dibdib ko habang umuupo sa mesa.
Anim na buwan pa lang mula nang mailibing ang mga magulang ko. Anim na buwang paulit-ulit kong tinatanong ang sarili ko kung bakit ako ang natira. Kung anong silbi ng paghinga kung bawat hinga ay may kasamang konsensya. Sa bahay ni Tita Elena ako dinala matapos ang aksidente...
isang desisyong ginawa niya nang walang pag-aalinlangan, parang natural lang na akuin niya ang batang naiwan ng mundo.
“Kuya David, huwag mong uubusin ang kanin mo kung ‘di mo uubusin ang ulam,” saway ni Vivian sa kapatid niya, sabay taas ng kilay na parang mas matanda pa siya sa edad niya.
“Hindi ko naman inuubos,” depensa ni David, tahimik pero matalim ang tingin.
Ngumiti ako. Maliit lang ang mesa pero sapat para sa limang katao. Si Tiyo Ramil ay tahimik na kumakain, may hawak na diyaryo, paminsan-minsa’y sumisilip sa amin na parang binibilang kung kumpleto pa ba kami. Doon ko unang naramdaman ang bigat ng pagiging bisita...
yung pakiramdam na may utang ka kahit wala ka pang ginagawa.
“Daisy,” tawag ni Tita Elena, “may pasok ka bukas?”
“Opo. May quiz po sa Math,” sagot ko agad, reflex na parang kailangan kong patunayan na may silbi pa rin ako.
“Good,” sabi niya, may ngiting hindi nagtatanong ng kapalit. “Galingan mo.”
Pagkatapos ng hapunan, tinulungan ko siyang maghugas ng pinggan. Tahimik ang kusina maliban sa tunog ng umaagos na tubig at pinggan na nagbabanggaan. Doon niya ako tinignan...
yung tingin na hindi ka inuusisa, pero nauunawaan ka.
“Hindi mo kailangang magmadali,” sabi niya. “Hindi ka pabigat dito.”
“Alam ko po,” sagot ko, pero hindi ko kayang maniwala.
Sa gabi, sa kwarto na ipinahiram nila sa akin...
dating study room ni Vivian...
nakahiga ako sa kama na amoy bagong palit na kumot. Nakapako ang tingin ko sa kisame. Borrowed. Lahat ng nasa paligid ko ay hiniram ko lang: kama, espasyo, katahimikan. Pati pagmamahal...
parang may takdang oras bago bawiin.
Kinabukasan, nagising ako sa tunog ng alarma at sa amoy ng sinangag. Si Tita Elena na naman. Araw-araw, ganoon. Walang palya. Parang sinasabi ng mundo na pwede pa pala akong gumising nang hindi agad nasasaktan.
“Daisy, ihahatid ka ni Tiyo Ramil,” sabi niya habang inaabot ang baon ko.
“Hindi na po kailangan,” mabilis kong sagot. “Kaya ko po.”
“Hindi kita tinatanong,” biro niya, sabay kindat.
Sa sasakyan, tahimik si Tiyo Ramil. Pero hindi yung katahimikan na naninikip...
yung katahimikang may puwang. Parang may sinasabi siyang hindi niya pa kayang bigkasin.
“Alam mo,” bigla niyang sambit, “masipag ka.”
“Salamat po,” sagot ko, hindi sigurado kung papuri ba iyon o paalala.
Sa eskwelahan, ramdam ko ang layo ko sa mga kaklase ko. Habang sila’y nagrereklamo tungkol sa allowance at gala, ako’y nagbibilang kung ilang araw na naman ang kaya kong maging hindi pabigat. Natuto akong ngumiti sa tamang oras. Tumawa kapag kailangan. Umuwi agad.
Sa bahay, nagbago ang ritmo ko. Ako ang nagwawalis. Ako ang naglalaba kapag weekend. Hindi nila hinihingi...
pero ako ang may kailangan. Kailangan kong maging karapat-dapat sa bawat pinggang hinuhugasan ko.
“Daisy,” tawag ni Vivian isang hapon habang nag-aaral siya sa sala, “pwede ka bang tumulong sa project ko?”
“Sure,” sagot ko agad.
Habang magkatabi kaming naggugupit ng cartolina, napansin ko ang pilit niyang buntot ng lapis...
palatandaan ng inis.
“Bakit ka galit?” tanong ko, maingat.
“Hindi ako galit,” sagot niya, pero alam kong nagsisinungaling siya.
“Viv,” sabi ko, mahina, “pwede mo akong sabihan.”
Tumingin siya sa akin, mata sa mata. “Bakit ikaw?”
Parang may humila sa sikmura ko. “Ano?”
“Bakit ikaw ang nandito?” diretsong tanong niya. “Dati kami lang.”
Hindi ako nakasagot. Dahil kahit ako, tinatanong ko rin iyon gabi-gabi.
“Sorry,” dagdag niya agad, parang natakot sa sarili niyang sinabi. “Hindi ko sinasadya.”
Ngumiti ako...
yung ngiting sanay nang sumalo ng tama. “Okay lang.”
Pero hindi okay. Doon ko unang nakita ang bitak. Maliit lang, pero sapat para pumasok ang lamig.
Si David naman ay mas tahimik. Madalas ko siyang makitang nakaupo sa may bintana, nagguguhit ng mga bahay na walang pinto.
“Ano ‘yan?” tanong ko minsan.
“Bahay,” sagot niya.
“Bakit walang pinto?”
Nagkibit-balikat siya. “Para walang umaalis.”
Hindi ko na tinanong pa.
Sa mga gabing tahimik ang lahat, nakikinig ako sa paghinga ng bahay. Sa bawat langitngit ng sahig, ipinapangako ko sa sarili ko na balang araw, babayaran ko ang lahat. Hindi sa pera...
kundi sa pag-ako ng sakit na dapat ay sa kanila.
Isang gabi, nadatnan ko si Tita Elena sa sala, hawak ang resibo at calculator. Tahimik, pero halata ang pagod.
“Tita,” sabi ko, “tulungan ko po kayo.”
Ngumiti siya, pero may lungkot. “Hindi mo kailangang akuin lahat.”
“Pero gusto ko,” sagot ko, mas totoo kaysa sa kaya kong ipaliwanag.
Lumapit siya at hinawakan ang kamay ko. “Daisy, ang utang na loob ay hindi binabayaran sa sakripisyo ng sarili.”
Hindi ko alam kung paano ipapaliwanag na iyon na lang ang alam kong paraan para manatili.
Lumipas ang mga araw. Unti-unting nagiging normal ang abnormal. Unti-unting natutunan ng katawan ko ang ritmo ng buhay na hindi akin...
pero handa kong mahalin. At sa gitna ng lahat, may panata akong lihim: Hindi ako mananatiling hiram.
Isang gabi, habang nagsasara kami ng ilaw, tinawag ako ni Tita Elena sa kwarto niya.
“Daisy,” sabi niya, mahina, “masaya ka ba dito?”
Hindi ko alam kung anong sagot ang tama. Pero alam ko kung alin ang totoo.
“Masaya po,” sagot ko. “At nagpapasalamat.”
Ngumiti siya, tapos niyakap ako...
mahigpit, parang alam niyang may darating na unos.
“Basta tandaan mo,” bulong niya, “may lugar ka dito.”
At sa sandaling iyon, naniwala ako. Kahit sandali lang.
Habang pabalik ako sa kwarto ko, narinig ko ang boses ni Vivian mula sa dilim...
“Ate Daisy… hanggang kailan ka mananatili dito?”
- Writer
