**KABANATA 16: Ang Hibla ng Pag-asa**
Ang puti at sterile na amoy ng ospital ay muling bumalot sa akin, ngunit sa pagkakataong ito, hindi ako ang pasyente. Nakatayo ako sa tapat ng bintana ng private room kung saan ginagamot si Julian at Marcus matapos ang madugong gabi sa Antipolo. Hawak ko pa rin ang asul na folder—ang mga dokumentong nagpatunay na ang nanay kong si Rosa ay isang Velasco.
"Madame, may gusto pong makausap sa inyo," bulong ni Marcus mula sa kanyang kama. Kahit hirap siyang magsalita dahil sa mga pasa, ang kanyang katapatan ay hindi natitinag. "Isang matandang babae. Ayaw niyang ibigay ang pangalan niya, pero may dala siyang medalyon na kamukha ng suot niyo noong bata pa kayo."
Napatigil ako. Ang medalyon ko ay isang luma at kupas na imahe ng Birhen, ang tanging bagay na naiwan sa akin ni Nanay Rosa bago siya "pumanaw" sa sakit sa loob ng mansyon ng mga Alcantara.
"Papasukin mo siya," utos ko.
Pumasok ang isang matandang babae na nakasuot ng itim na belong. Ang kanyang mga kamay ay kulubot na, ngunit ang kanyang mga mata ay pamilyar. Siya si **Aling Maria**, ang matandang kusinera sa mansyon na naging malapit na kaibigan ni Nanay Rosa.
**ANG PAGTATAPAT NI ALING MARIA**
"Celestine... anak," simula ni Aling Maria, ang boses ay nanginginig. "Patawarin mo ako kung ngayon lang ako lumitaw. Takot ako kay Victoria. Takot ako sa mga Alcantara."
"Anong ibig mong sabihin, Aling Maria? Patay na si Nanay. Nakita ko ang kabaong niya," sagot ko, pilit na pinatitigas ang aking boses.
Umiling ang matanda. "Ang kabaong na iyon ay walang laman, anak. Noong gabing sinabi nilang pumanaw ang nanay mo dahil sa malalang sakit, ang totoo ay itinakas siya ni Don Rodrigo. Nalaman ni Victoria ang tungkol sa tunay na pagkatao ni Rosa bilang isang Velasco. Gusto siyang ipapatay ni Victoria para hindi mabunyag ang lihim."
Nabitawan ko ang folder na hawak ko. Ang bawat salita ni Aling Maria ay tila isang kidlat na tumatama sa aking dibdib.
"Buhay ang nanay ko?" tanong ko, ang aking boses ay halos pabulong na lang sa tindi ng emosyon.
"Dinala siya ni Rodrigo sa isang malayo at tago na kumbento sa labas ng bansa, sa isang isla sa Italya, para protektahan siya mula sa poot ni Victoria at sa paghahanap ng mga Velasco," patuloy ni Aling Maria. "Sinabi ni Rodrigo sa lahat na patay na siya para tumigil na ang pag-uusig. Pinangako niya kay Rosa na susunod ka sa kanya kapag ligtas na ang lahat, pero bago mangyari iyon... namatay na si Don Rodrigo."
**ANG MULING PAGKABUHAY NG SAKIT**
Napaluhod ako sa sahig. Sampung taon. Sampung taon akong nagluksa. Sampung taon kong ginamit ang galit ko sa pagkamatay ni Nanay bilang panggatong sa aking paghihiganti. At ngayon, sasabihin nilang ang lahat ng iyon ay isang malaking pagtatago?
"Bakit hindi siya bumalik?" sigaw ko sa gitna ng iyak. "Bakit hinayaan niya akong maging alila? Bakit hinayaan niya akong itapon sa bangin?"
"Hindi niya alam, Celestine," sabi ni Aling Maria habang hinahawakan ang aking balikat. "Pinutol ni Victoria ang lahat ng komunikasyon. Ang akala ni Rosa, ikaw ay ligtas at nag-aaral sa isang marangyang paaralan sa ilalim ng pangalan ng mga Alcantara. Iyon ang huling kasinungalingan na sinabi ni Rodrigo sa kanya bago ito bawian ng hininga."
Lumapit si Julian sa akin, kahit hirap siyang lumakad mula sa kanyang kama. Niyakap niya ako nang mahigpit. "Celestine... kailangan natin siyang hanapin."
"Paano?" tanong ko. "Sampung taon na ang nakalipas. Baka... baka hindi na niya ako kilala."
"Hindi makakalimot ang isang ina, Celestine," sabi ni Julian. "Gaya ng hindi mo pagkalimot sa kanya."
**ANG PAGHARAP KAY DOÑA ISABELLA**
Ngunit bago ako tumungo sa Italya, may isang huling dumi akong kailangang linisin. Si Doña Isabella Velasco. Kung si Victoria ang nagtago sa nanay ko, si Isabella naman ang dahilan kung bakit kailangang magtago ni Nanay sa simula pa lang.
Pinuntahan ko si Isabella sa kanyang selda. Wala na ang kanyang mga alahas, wala na ang kanyang marangyang suot. Ngunit ang kanyang katarayan ay naroon pa rin.
"Nandito ka na naman, bastarda," panunuya niya.
"Alam ko na ang lahat, Isabella," malamig kong sabi habang ipinapakita ang medalyon. "Alam kong kapatid mo si Rosa. Alam kong ikaw ang nag-utos sa mga magulang niyo na itakwil siya dahil lang sa minahal niya ang isang Alcantara."
Namutla si Isabella. Ang kanyang mga labi ay nanginig. "Hindi mo naiintindihan! Sinira niya ang reputasyon ng ating pamilya! Ang mga Velasco ay hindi nakikihalubilo sa mga Alcantara!"
"At dahil sa reputasyong iyan, handa mong mabulok ang sarili mong dugo sa isang kumbento?" sigaw ko. "Nasaan siya, Isabella? Saan dinala ni Rodrigo si Rosa?"
Tumawa si Isabella nang may halong pait. "Kahit sabihin ko sa 'yo, hindi mo siya makukuha. Ang kumbento ng *Santa Maria della Speranza* sa Sicily ay hindi tumatanggap ng mga bisita. Para sa kanila, si Rosa ay isang babaeng nagngangalang *Sister Maria Rosa*—isang taong sumumpa ng katahimikan habambuhay."
**ANG PAGLALAKBAY PATUNGONG SICILY**
Hindi ako nag-aksaya ng oras. Gamit ang aking private jet, lumipad kami ni Julian patungong Sicily, Italya. Habang nasa himpapawid, tinitignan ko ang ulap at naiisip ko ang mukha ni Nanay. Ang mukhang dahan-dahan nang nabubura sa aking alaala, ngunit ang init ng kanyang haplos ay nananatiling buhay sa aking balat.
"Celestine, handa ka na ba?" tanong ni Julian habang hawak ang aking kamay.
"Hindi ko alam, Julian. Paano kung galit siya sa akin? Paano kung masaya na siya sa kanyang katahimikan?"
"Ang katahimikan ay hindi nangangahulugang kalimutan," sagot ni Julian. "Narito tayo para ibigay sa kanya ang kalayaang ninakaw sa kanya ng dalawang pamilya."
Nang makarating kami sa Sicily, ang hangin ay amoy asin at ubas. Narating namin ang kumbento na nakatayo sa tuktok ng isang matarik na bangin—isang lugar na tila ba nakalimutan na ng panahon.
**ANG PAGTATAGPO SA KATAHIMIKAN**
Pumasok kami sa loob ng chapel. Ang tunog ng aming mga yapag ay umalingawngaw sa katahimikan. Sa harap ng altar, may isang madreng nakaluhod, nakatalikod sa amin, nakasuot ng puting abito.
"Nanay?" tawag ko. Ang boses ko ay maliit, parang boses ng limang taong gulang na batang nawawala sa palengke.
Dahan-dahang lumingon ang madre. Ang kanyang mukha ay may mga linya na ng katandaan, ngunit ang mga mata... ang mga mata ay ang mismong mga matang tumitingin sa akin nang may pagmamahal sa loob ng mansyon.
"Celestine?" bulong niya. Ang kanyang boses ay tila isang kalansing ng maliit na kampana.
Tumakbo ako patungo sa kanya at lumuhod sa kanyang harapan. Niyakap ko ang kanyang mga binti habang humahagulgol. "Nanay... buhay ka... buhay ka!"
Hinigpitan niya ang yakap sa akin. Ang kanyang mga luha ay pumatak sa aking buhok. "Anak ko... ang akala ko ay wala ka na... ang akala ko ay nalinlang ako ng tadhana."
Sa loob ng kumbento na iyon, sa gitna ng Sicily, ang lahat ng yaman ng mga Alcantara, ang lahat ng galit ni Madame V, at ang lahat ng paghihiganti ay tila naglaho. Wala na ang mga lawin, wala na ang mga buwaya. Tanging ang isang ina at ang kanyang anak ang natitira.
Ngunit sa gitna ng aming pagtatagpo, napansin ko ang isang bagay sa likod ni Nanay Rosa. Isang lalaking nakatayo sa dilim ng kumpisalan. Isang lalaking may pamilyar na tindig.
"Julian... sino 'yan?" tanong ko.
Lumabas ang lalaki mula sa dilim. Ito ay si **Lorenzo Valerius**. Ngunit hindi siya galit. Ang kanyang mukha ay puno ng takot.
"Vittoria... kailangan niyo nang umalis," babala ni Lorenzo. "Hindi lang ako ang nakasunod sa inyo rito. Ang mga Velasco... ang mga tauhan ni Isabella na nasa labas pa... hindi nila hahayaang makalabas nang buhay ang 'traydor' na si Rosa."
Ang aming muling pagkikita ay naging mitsa ng isang bagong panganib. Ang Sicily ay hindi naging lugar ng kapayapaan, kundi isang bagong battlefield.