Chinito's First Love

Chapter 6 - Two Lines Changed

Ilang linggo ang lumipas bago tuluyang nagbago ang takbo ng mundo ni Kecha, at walang sinuman ang nakapansin maliban sa kanya. Sa loob ng maliit na banyo, hawak ang isang pirasong papel na tila mas mabigat pa sa buong katawan niya doon niya unang inamin sa sarili ang katotohanang hindi pa niya kayang ibahagi kanino man. Buntis siya, at ang lalaking dapat sanang unang makaalam siya ring dahilan kung bakit nanginginig ang mga kamay niya sa takot.

Umupo siya sa gilid ng kama pinatong ang palad sa tiyan at napaluha hindi dahil sa galit, kundi dahil sa pangungulila sa isang bersyon ng buhay na hindi na babalik.

"Paano ko sasabihin," bulong niya sa hangin alam niyang kahit sabihin pa niya, hindi na niya kontrolado ang magiging sagot.

Sa katahimikan ng gabing 'yon, nagbago ang dalawang linya ng buhay ni Kecha—ang linya ng nakaraan na puno ng sugat at ang linya ng hinaharap na bigla niyang kailangang harapin mag-isa.

Sa pagitan ng dalawang linyang 'yon nakatayo siya takot pero buhay, hawak ang isang lihim na kayang baguhin ang lahat.

Hindi agad umiyak si Kecha matapos niyang malaman ang totoo—sa halip, natahimik siya nang matagal parang may parte ng sarili niyang natulala sa takot. Pumasok siya sa klase na parang walang nagbago tumawa sa tamang oras at umiwas sa mga tanong ni Jong na dati'y ikinagagaan ng loob niya.

Sa bawat sulyap nito sa kanya mas lumalalim ang takot niyang baka masira ang lahat kapag nagsalita siya.

"Okay ka lang ba?" tanong ni Jong isang hapon hinaharangan ang daan niya palabas.

"Pagod lang," sagot ni Kecha pilit ang ngiti niya at pilit ang lakas na pinapakita.

Sa loob niya, nag-aaway ang dalawang boses ang isa'y gustong sabihin ang katotohanan, ang isa naman gustong protektahan ang sarili at ang batang hindi pa niya kayang ipagtanggol sa mundo.

Sa gabing 'yon, mag-isa siyang humiga naka-titig sa kisame hawak ang tiyan at doon niya naintindihan na may mga desisyong walang tamang sagot mayroon lang mga desisyong kailangan mong panindigan kahit masakit.

Sa mga sumunod na araw mas naging tahimik si Kecha hindi dahil wala na siyang sasabihin, kundi dahil sobra na ang laman ng isip niya. Tuwing magkasama sila ni Jong ramdam niya ang pagitan nilang lumalawak—isang distansyang siya mismo ang gumagawa, kahit masakit.

Gusto niyang sabihin ang totoo, pero tuwing naiisip niya ang mga salitang "buntis ako", parang may humahawak sa lalamunan niya.

"May nagawa ba akong mali?" tanong ni Jong isang gabi diretso ng walang paligoy-ligoy.

"Hindi lahat ng bagay may mali," sagot ni Kecha, umiwas ng tingin, "Minsan...nagbabago lang."

Pag-uwi niya, doon na siya tuluyang napaupo sa sahig ng kwarto yakap ang tuhod humahagulgol nang walang tunog. Doon niya naramdaman ang bigat ng pagiging mag-isa sa isang desisyong hindi niya hiniling pero kailangan niyang akuin.

Sa gabing 'yon, hindi lang relasyon nila ni Jong ang nasa bingit kundi ang dating version ng sarili niyang umaasang may sasalo sa kanya kapag bumagsak siya.

Sa bawat araw na lumilipas, mas ramdam ni Kecha ang bigat ng lihim na siya lang ang may hawak—isang bigat na hindi na kayang ikubli ng normal na ngiti o simpleng pag-iwas. Kapag kausap niya si Jong pakiramdam niya may pagitan sa kanilang dalawa na hindi matawid ng kahit anong salita, dahil ang mismong katotohanan ang humaharang.

"Pakiramdam ko, may itinatago ka," sabi ni Jong isang gabi ng magkasama silang dalawa.

"Hindi lahat ng bagay kayang sabihin agad," sagot ni Kecha nanginginig ang boses kahit pilit niyang pinatatag.

"Anong ibig mong sabihin?" tanong ni Jong may pagtataka sa mukha.

Pagkatapos ng pag-uusap na 'yon, doon na siya tuluyang bumigay—nakaupo sa gilid ng kama hawak ang tiyan umiiyak hindi lang para sa sarili niya kundi para sa batang hindi niya alam kung paano ipagtatanggol. Inisip niya kung tama bang manatili sa isang relasyong puno ng tanong, kung may karapatan ba siyang humingi ng pag-unawa sa lalaking hindi niya masabihan ng buong katotohanan.

Sa gabing 'yon, malinaw sa kanya na anuman ang piliin niya—manatili o umalis may masasaktan at ang pinakamasakit na katotohanan: Sa lahat ng pwedeng masaktan, mukhang siya ang unang tatayo mag-isa.

Sa gabi habang tahimik na natutulog ang buong bahay, doon lang hinayaan ni Kecha ang sarili niyang bumigay. Nakahiga siya nang patagilid yakap ang tiyan iniisip kung paano niya ipapaliwanag sa mundo ang isang katotohanang hindi niya mismo matanggap. Sa isip niya, paulit-ulit ang mukha ni Jong ang paraan ng pag-titig nito kapag may gustong itanong pero pinipiling manahimik.

"Kung alam mo lang," bulong niya sa dilim, "Hindi ko rin ginusto 'to."

Kinabukasan, nang muling kausapin siya ni Jong ramdam niyang nasa bingit na sila ng pagguho.

"Hindi kita pipilitin," sabi ni Jong, mababa ang boses, "Pero huwag mo akong iwan sa dilim."

Napapikit si Kecha dahil alam niyang ang liwanag na hinihingi nito siya ring sisira sa lahat ng natitira sa pagitan nila.

Sa sandaling 'yon, napagtanto niya na may mga lihim na hindi lang basta sinasabi may mga lihim na binubuo ng takot, pagmamahal, at responsibilidad na mas mabigat kaysa sa anumang pangarap. Sa bawat sandaling pinipili niyang manahimik mas malinaw sa kanya na papalapit na siya sa isang desisyong wala nang balikan.

Mag-isa si Kecha sa kwarto nakaupo sa gilid ng kama hawak ang phone na ilang beses na niyang gustong gamitin pero hindi magawa. Sa bawat paghinga pakiramdam niya may dalawang linya sa buhay niya—isa bago ang katotohanan at isa pagkatapos nito.

"Kung sasabihin ko sa'yo," bulong niya sa sarili, "May matitira pa ba?"

Kinabukasan, nagkita sila ni Jong sa labas ng classroom. Hindi sila agad nagsalita parang parehong naghihintay kung sino ang unang bibitaw.

"Kecha," sabi ni Jong sa wakas, "Parang ang layo mo na sa akin kahit magkatabi lang tayo."

Napapikit si Kecha pilit kinokontrol ang boses.

"Kasi may mga bagay akong hindi pa kayang ipaliwanag," sagot niya.

"Hindi mo kailangang maging handa," giit ni Jong.

"Kailangan mo lang maging totoo."

Doon siya muntik nang umiyak dahil ang totoo—hindi lang siya natatakot kay Jong natatakot siya sa sarili niya sa responsibilidad na unti-unti nang nabubuo sa loob niya. Hindi pa niya kayang sabihin ang dahilan ng lahat ng paglayo niya pero malinaw sa kanya na bawat araw ng pananahimik isa ring hakbang palayo sa lalaking minsan niyang minahal nang buo.

At sa katahimikang 'yon, nagsimulang magbago ang takbo ng kanilang kwento hindi sa isang sigawan, kundi sa mga salitang hindi pa nasasabi.

Mag-isa si Kecha sa CR ng school nakasandal sa pader, nanginginig ang kamay habang pinipigilan ang sarili na hindi umiyak.

"Hindi pa," bulong niya sa sarili. "Hindi pa ngayon."

Pero paglabas niya nandoon si Jong nakatayo sa may hallway halatang hinihintay siya.

"Kailangan natin mag-usap," sabi ni Jong sa kanya ng walang paligoy-ligoy.

Tumango si Kecha, pero hindi makatingin.

"Natakot ako," amin niya agad, bago pa siya makapag-isip. "Hindi dahil sa'yo lang... kundi sa lahat ng pwedeng mangyari."

Huminga si Jong nang malalim.

"Kung may mali akong nagawa," sabi niya, "Sabihin mo, huwag mo akong ilayo."

Napapikit si Kecha bigla.

"Paano kung hindi ka handa sa maririnig mo?" tanong niya halos pabulong ang sinabi niya.

"Subukan mo ako," sagot ni Jong ng mariin sa kanya.

Hindi pa rin niya nasabi hindi pa niya kaya at doon niya naramdaman ang pinakamabigat na katotohanan na minsan, kahit mahal mo ang isang tao, kailangan mo munang itago ang sarili mo para hindi ka tuluyang masaktan.

At sa pagitan nila, unti-unting nabubuo ang linyang hindi na basta-basta mabubura.

Umulan nang gabing 'yon. Sakto dahil 'yon din ang gabi na tuluyang bumigay si Kecha.

Mag-isa siyang nakaupo sa kama hawak ang phone niya naka-titig sa pangalan ni Jong sa screen. Ilang beses niyang tinatype ang mensahe, ilang beses ding binubura.

I need to tell you something.

Burado.

Hindi ko na kaya.

Burado ulit.

Sa isip niya, malinaw na malinaw ang takot sa kanya,

"Kapag sinabi ko, mawawala siya."

Kinabukasan, nagkita ulit silang dalawa walang ibang tao at walang saksi.

"May ginagawa ba akong mali?" tanong ni Jong, pagod na pagod ang boses. "Sabihin mo na lang para alam ko kung paano aayusin."

Napaupo si Kecha sa bench hawak ang ulo.

"Hindi mo kasalanan," sagot niya.

"Mas madaling sisihin ka...pero hindi patas."

"Kung gano'n," giit ni Jong, "Bakit parang ako 'yong pinarurusahan?"

"May nagawa kang kasinungalingan sa relasyon natin huwag mo—kalimutan." sagot ni Kecha.

Napaluha siya hindi niya na napigilan.

"Kasi ako 'yong natatakot," sigaw niya, tuluyang bumigay.

"At kapag natakot ako, lumalayo ako."

Tumahimik lang si Jong nakamasid siya kay Kecha.

"Kapag handa ka na," sabi niya, malamig pero malungkot, "Nandito lang ako pero huwag mo akong gawing stranger sa buhay mo."

Sa sandaling 'yon, alam ni Kecha papalapit na siya sa linya na kapag tinawid niya wala nang atrasan.

Hindi makatulog si Kecha, kahit ilang beses na siyang pumikit at nag-kunwaring pagod na pagod ang katawan niya. Nakahiga siya sa kama, patagilid, yakap ang unan na parang may mahahawakan siyang kahit ano para lang hindi tuluyang gumuho ang dibdib niya. Tahimik ang buong bahay, pero sa loob ng ulo niya, parang may sigawang ayaw tumigil mga tanong, mga takot, at mga salitang hindi niya masabi kahit kanino.

Paano kung sabihin ko?

Paano kung mawala siya?

Umupo siya ng dahan-dahan, saka inabot ang phone sa tabi ng kama. Ilang beses niyang binuksan ang gallery hindi dahil may hinahanap siyang bago, kundi dahil gusto niyang makita kung may bakas pa ba ng dating siya sa mga lumang litrato nila ni Jong. May mga ngiti roon na ngayon parang panaginip na lang may mga sandaling hindi niya akalaing magiging ganito kabigat ang katapusan.

"Ang dali mong mahalin noon," pabulong niyang sabi sa sarili, halos hindi gumagalaw ang labi.

"Pero ngayon...parang kasalanan na."

Humiga ulit siya nakatingin sa kisame at doon niya naramdaman ang mabigat na kirot sa tiyan hindi lang pisikal kundi emosyonal, isang paalala na may responsibilidad na siya ngayong hindi niya kailanman hiniling sa ganitong paraan. Dahan-dahan niyang inilapag ang kamay doon, parang humihingi ng tawad sa katahimikan.

"Hindi ko alam kung tama 'to," bulong niya, nanginginig ang boses. "Hindi ko alam kung kaya kitang ipaglaban kung ako mismo... durog na."

Pumikit siya nang mariin, pilit pinipigilan ang luha, pero tumulo pa rin—isa, dalawa, tuloy-tuloy hanggang mabasa ang unan. Sa isip niya, bumabalik ang boses ni Jong, ang tanong nitong "Bakit parang ako 'yong pinarurusahan?" at doon niya narealize na walang inosente sa sitwasyon nilang lahat sila may masasaktan, kahit anong piliin niya.

Kung aalis ako, isip niya, ako ang masama.

Kung manatili ako, dagdag ng isa pang boses, mas masakit ang katotohanan.

Hindi niya alam kung anong oras na nang tuluyan siyang mapagod sa pag-iyak. Ang alam lang niya, sa gabing 'yon, may isang desisyong unti-unting nabubuo hindi pa malinaw at hindi pa buo pero ramdam niya na may isang umaga na gigising siyang iba na ang dalang bigat, at wala nang atrasan kapag dumating ang sandaling 'yon.

Nagising si Kecha bago pa tumunog ang alarm. Hindi dahil handa na siya sa araw, kundi dahil parang may batong nakadagan sa dibdib niya na hindi pumayag na huminga siya nang buo. Ilang segundo siyang nakatitig sa kisame walang iniisip hanggang sa unti-unting bumalik ang lahat—ang ulan kagabi, ang luha, ang mga salitang hindi niya nasabi, at ang katotohanang dala niya mag-isa.

Umupo siya sa gilid ng kama, marahang hinaplos ang tiyan, parang sinusubukang alalahanin ang sarili na totoo ang lahat, na hindi ito bangungot na mawawala kapag pumikit ulit siya.

"Isang araw lang," pabulong niyang sabi.

"Isang normal na araw lang sana."

Sa salamin, hindi niya nakilala ang babaeng nakatingin pabalik. May mga mata itong puyat may pilit na tapang sa postura at may ngiting handang isuot kahit hindi niya maramdaman. Nagbihis siya nang mabagal, maingat, parang bawat kilos kailangang pag-isipan kung may lakas pa ba siyang ituloy.

Habang naglalakad papasok sa campus, ramdam niya ang bigat ng bawat hakbang. Ang ingay ng mga tao sa paligid—tawanan, kwentuhan, reklamo—lahat 'yon parang nangyayari sa ibang mundo. Sa mundo niya, iisa lang ang tanong na paulit-ulit na kumakatok:

Kung ngayon ko sasabihin, anong mawawala sa akin?

At kung hindi ko sasabihin... hanggang kailan ko kakayanin?

Nakita niya si Jong malapit sa canteen nakaupo hawak ang kape mukhang pagod pero naghihintay. Nang magtama ang mga mata nila tumayo agad ito parang may gustong sabihin pero pinipigilan.

"Kecha," tawag niya, mahinahon. "Pwede ba tayong mag-usap?"

Tumango naman siya hindi siya nagtanong kung tungkol saan.

Alam na niya.

Umupo sila sa parehong bench na dati'y puno ng tawanan at lambingan. Ngayon, may pagitan na ang espasyo hindi pisikal lang, kundi emosyonal.

"Kanina pa kita hinihintay," sabi ni Jong.

"Hindi ako galit. Pagod lang...at nalilito."

Huminga nang malalim si Kecha ramdam niyang ito na ang sandali. Ang puso niya kumakabog parang gustong tumalon palabas ng dibdib niya.

"Jong," panimula niya, mababa ang boses.

"May sasabihin sana ako."

Napatingin ito sa kanya ng seryoso handang makinig.

"Sige," sabi niya. "Nakikinig ako."

Sandaling natahimik si Kecha. Sa loob ng ulo niya malinaw na malinaw ang mga salitang gusto niyang bitawan—buntis ako, natatakot ako, hindi ko alam kung paano ka haharapin. Naramdaman niyang nanginginig ang kamay niya sa tuhod, kaya mabilis niya itong ikinuyom.

"Ako kasi..." nagsimula siya ulit pero naputol.

"Ako kasi...hindi ko na alam kung tama pa ba 'tong ginagawa natin."

Bahagyang kumunot ang noo ni Jong.

"'Yan ba talaga ang gusto mong sabihin?"

Tumango siya, kahit hindi 'yon ang buong katotohanan.

"Pagod na ako," dagdag niya, mas mabilis na ang salita parang tinatakasan ang sarili. "Pagod na akong magkunwari na okay lang ako."

Tahimik si Jong sandali bago nagsalita.

"Kung may problema," sabi niya, "Sasabihin mo lang kahit masakit at kahit galit ka sa akin."

Doon muntik nang bumigay si Kecha. Naramdaman niyang umakyat ang luha sa mata niya, pero mabilis niya itong pinunasan tumingin sa malayo.

"Hindi pa," mahina niyang sagot.

"Hindi ko pa kaya."

Hindi na nagtanong si Jong tumango lang siya, parang may tinanggap na hindi niya lubos maintindihan.

"Sige," sabi niya, pilit kalmado. "Kapag handa ka na."

Tumayo siya iniwan si Kecha sa bench ng mag-isa hawak ang sikretong mas mabigat kaysa sa sarili niyang katawan.

Habang papalayo si Jong doon niya narealize—hindi niya sinabi ang totoo, pero may binago na siyang linya sa pagitan nila. At minsan, sapat na ang isang hindi nasabing salita para magsimula ang wakas.